ఎర్రకోట వద్ద ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ నేతృత్వంలో జరిగిన 80వ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకల్లో, జాతీయ గీతం ‘వందేమాతరం’ పూర్తి స్థాయిలో ప్రదర్శించబడటం ఇదే మొదటిసారి. దీని తర్వాత సంప్రదాయబద్ధంగా జాతీయ గీతం ‘జన గణ మన’ను ఆలపించారు. భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో కీలక పాత్ర పోషించిన, దేశ ప్రజల హృదయాల్లో ప్రత్యేక స్థానాన్ని కలిగి ఉన్న ‘వందేమాతరం’ గీతానికి ఈ ఏడాదితో 150 ఏళ్లు పూర్తయ్యాయి.
ప్రధానమంత్రి మోదీ చారిత్రక ప్రాధాన్యత కలిగిన ఎర్రకోట ప్రాకారంపై జాతీయ జెండాను ఆవిష్కరిస్తున్న సమయంలో, స్వదేశీ పరిజ్ఞానంతో తయారైన 105 మి.మీ. లైట్ ఫీల్డ్ గన్లను ఉపయోగించి 1721 ఫీల్డ్ బ్యాటరీ (సెరిమోనియల్) ద్వారా 21 గన్ల వందన సమర్పణ (సెల్యూట్) కార్యక్రమం నిర్వహించారు. జెండా ఆవిష్కరణ అనంతరం, ఆర్మీ బ్యాండ్ ‘వందేమాతరం’ గీతాన్ని ప్రదర్శించింది. భారత వైమానిక దళానికి చెందిన రెండు మి-17 హెలికాప్టర్లు వేదికపై పూల వర్షం కురిపించాయి.
ఒక హెలికాప్టర్ జాతీయ జెండాను తీసుకువెళ్లగా, మరొకటి ‘వందేమాతరం’ అని రాసి ఉన్న జెండాను ప్రదర్శించింది. దేశాన్ని ఉద్దేశించి ప్రసంగించిన ప్రధాని మోదీ, ఈ ప్రదర్శన చారిత్రక ప్రాముఖ్యతను వివరిస్తూ, “స్వాతంత్ర్యం వచ్చిన తర్వాత ఎర్రకోట వద్ద ‘వందేమాతరం’ ప్రదర్శించబడటం ఇదే మొదటిసారి” అని పేర్కొన్నారు. ఎర్రకోట వద్ద జరిగిన ఈ ప్రదర్శన తర్వాత జాతీయ గీతం ఆలపించారు. ఇది అధికారిక స్వాతంత్ర్య దినోత్సవ వేడుకల్లో ఒక ముఖ్యమైన ఘట్టంగా నిలిచింది.
ఇటీవలే ‘వందేమాతరం’ పూర్తి రూపానికి జాతీయ గీతంతో సమానమైన చట్టపరమైన రక్షణ కల్పించారు. శుక్రవారం నాడు 80వ స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం సందర్భంగా దేశాన్ని ఉద్దేశించి రాష్ట్రపతి ద్రౌపదీ ముర్ము చేసిన ప్రసంగానికి ముందు, ముగింపులో కూడా ఈ గీతాన్ని ప్రదర్శించారు. జాతీయ గీతానికి ఉన్నటువంటి చట్టపరమైన రక్షణనే ‘వందేమాతరం’కు కూడా కల్పించే ‘జాతీయ గౌరవ అవమానాల నివారణ (సవరణ) బిల్లు, 2026’కు రాష్ట్రపతి ముర్ము ఆమోదం తెలిపిన కొద్ది రోజులకే ఈ పరిణామం చోటుచేసుకుంది.
సవరించిన చట్టం ప్రకారం, జాతీయ గీతాన్ని (వందేమాతరం) ఆలపించడాన్ని ఉద్దేశపూర్వకంగా భంగపరచడం లేదా అడ్డుకోవడం వంటి చర్యలకు జైలు శిక్ష, జరిమానా లేదా రెండూ విధించే అవకాశం ఉంది. దేశాన్ని ఉద్దేశించి చేసిన ప్రసంగంలో, స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో ఈ గీతం పోషించిన పాత్రను రాష్ట్రపతి ముర్ము గుర్తుచేసుకున్నారు. “స్వదేశీ ఉద్యమ సమయంలో ‘వందేమాతరం’ గీతం సామాన్య ప్రజల గీతంగా మారింది” అని రాష్ట్రపతి పేర్కొన్నారు.
గత సంవత్సరం నవంబర్ 6న పంచుకున్న ‘150 ఇయర్స్ ఆఫ్ వందేమాతరం: ఎ మెలోడీ దట్ బికేమ్ ఎ మూవ్మెంట్’ అనే ప్రభుత్వ నోట్ ప్రకారం, ‘వందేమాతరం’ గీతాన్ని తొలిసారిగా 1905 ఆగస్టు 7న రాజకీయ నినాదంగా ఉపయోగించారు. ‘వందేమాతరం’ను మొదట స్వతంత్రంగా రచించారు. తరువాత చటర్జీ నవల ‘ఆనందమఠ్’లో చేర్చారు. దీనిని తొలిసారిగా రవీంద్రనాథ్ టాగోర్ 1896లో కలకత్తా (ప్రస్తుతం కోల్కతా)లో జరిగిన కాంగ్రెస్ సమావేశంలో ఆలపించారు.
More Stories
భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తం చేయడం, ప్రశ్నలు అడగడం అవసరం
`ఉగ్రవాద లింకులు’ ఆరోపణలపై బెంగాల్ యువకుడి అరెస్ట్
దేశాభివృద్దికోసం ‘దిమాగీ నక్సల్స్’ను ఏకాకి చేయాలి