జంతర్ మంతర్ వద్ద జరుగుతున్న నిరసనలకు ప్రధాన ముఖంగా నిలిచిన పర్యావరణ కార్యకర్త సోనమ్ వాంగ్చుక్, గురువారం అర్ధరాత్రి తన నిరాహార దీక్షను విరమించేలా చేయడానికి మూడు రోజులకు పైగా చర్చలు జరిగాయి. కాంగ్రెస్ ఎంపీ ఒకరు చర్చలకు మార్గం సుగమం చేయడం, లడఖ్ పౌర సమాజ నాయకులు ఆయనను ఒప్పించే ప్రయత్నం చేయడం ఇందులో కీలక పాత్ర పోషించాయి.
పార్లమెంటు వైపు సాగిన ర్యాలీలో పోలీసులు లాఠీచార్జ్, బాష్పవాయువు ప్రయోగించిన సంఘటనల తర్వాత, జూలై 20 సాయంత్రం నుండే ప్రభుత్వం వాంగ్చుక్తో సంప్రదింపులు జరిపేందుకు ప్రయత్నాలు మొదలుపెట్టిందని సమాచారం. సుప్రీంకోర్టులో వాంగ్చుక్పై నమోదైన జాతీయ భద్రతా చట్టం (ఎన్ఎస్ఏ) కేసులో వాదించిన న్యాయవాదుల బృందంలో ఉన్న కాంగ్రెస్ రాజ్యసభ సభ్యుడు వివేక్ టంఖా వాంగ్చుక్కు సన్నిహితుడిగా కూడా పేరుంది.
ఆయన ప్రభుత్వం, వాంగ్చుక్ మధ్య చర్చలకు మార్గం సుగమం చేయడంలోనూ, ఇద్దరికీ ఆమోదయోగ్యమైన పరిష్కారాన్ని కనుగొనడంలోనూ కీలక పాత్ర పోషించారని తెలిసింది. “ఈ ఉద్యమంలో ప్రధాన డిమాండ్గా ఉన్న విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామా విషయంలో ఎటువంటి హామీ ఇవ్వడానికి ప్రభుత్వం సిద్ధంగా లేదు. కానీ, వాంగ్చుక్ తన దీక్షను విరమించేలా ఒప్పించి, ఈ ప్రతిష్టంభనకు పరిష్కారం కనుగొనాలనే పట్టుదలతో ప్రభుత్వం ఉంది. చివరకు, ప్రతిపక్ష ఎంపీ ఒకరి సహాయంతో కొన్ని ఆమోదయోగ్యమైన షరతులు ఖరారయ్యాయి,” అని ప్రభుత్వ వర్గాలు తెలిపాయి.
సుదీర్ఘ నిరాహార దీక్ష కారణంగా వాంగ్చుక్ ఆరోగ్యం క్షీణిస్తుండటం పట్ల ఉన్న ఆందోళనతోనే టంఖా ఈ విషయంలో జోక్యం చేసుకున్నారని ఆ వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. “ఆయన 11 కిలోలకు పైగా బరువు తగ్గారు, దీనివల్ల ఆయన చుట్టూ ఉన్నవారు ఆందోళన చెందారు,” అని ఆ వర్గాలు తెలిపాయి. జూలై 21న, కేంద్ర మంత్రులు జె.పి. నడ్డా, జితేంద్ర సింగ్ గురుగ్రామ్లోని మేదాంత ఆసుపత్రిలో వాంగ్చుక్ను కలిశారు. ఆయన లేవనెత్తిన అంశాలను పార్లమెంటులో చర్చకు తీసుకువస్తామని వారు హామీ ఇచ్చారని, దీక్షను విరమించాలని కోరారని సమాచారం.
అంతకుముందే సింగ్, వాంగ్చుక్ భార్య గీతాంజలి అంగ్మోతో కూడా మాట్లాడారని తెలిసింది. జూలై 22న, టంఖా, తృణమూల్ కాంగ్రెస్ ఎంపీ సాగరిక ఘోష్, సిపిఎం ఎంపీ జాన్ బ్రిట్టాస్లతో కూడిన ప్రతినిధి బృందం వాంగ్చుక్, గీతాంజలి అంగ్మోలను కలిసింది. న్యాయమైన, పారదర్శకమైన పరీక్షా విధానం కోసం జరుగుతున్న పోరాటం ఒక జాతీయ ఉద్యమంగా మారిందని పేర్కొంటూ, తమ నిరవధిక దీక్షను విరమించాలని వారు ఆయనను కోరారు.
ఆయన సందేశం దేశవ్యాప్తంగా ప్రజలకు చేరిందని, కాబట్టి దీక్షను ముగించాలని వారు విజ్ఞప్తి చేశారు. “దేశానికి, ముఖ్యంగా యువతకు, మీ త్యాగం కంటే మీ విజ్ఞత, మార్గదర్శకత్వం ఎంతో అవసరం… లడఖ్ కేంద్రపాలిత ప్రాంతానికి సోనమ్ వాంగ్చుక్ ఎంత అవసరమో, భారతదేశానికి మీరు కూడా అంతే అవసరం. బాధను అనుభవించడం ద్వారా కాదు, రాబోయే తరాలకు మేలు చేసే పనులలో సేవ చేయడం ద్వారా దేశానికి మీ అవసరం ఉంది,” అని వాంగ్చుక్కు అందజేసిన లేఖలో ఎంపీలు పేర్కొన్నారు.
టంఖా నచ్చజెప్పడం వల్లే వాంగ్చుక్ ఆ తర్వాత నడ్డాకు బహిరంగ లేఖ రాశారని సమాచారం. అందులో తన నిరాహార దీక్షను విరమించడానికి షరతుగా, “ఈ ఉద్యమంలో పాల్గొన్న యువ నిరసనకారులెవరిపైనా ఎటువంటి శిక్షాత్మక లేదా ప్రతీకార చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోబోమని ప్రభుత్వం నుండి స్పష్టమైన హామీ” ఇవ్వాలని ఆయన కోరారు. ‘ప్రధాన్ రాజీనామా చేయాలి’ అనే నిరసనకారుల సమిష్టి డిమాండ్ నుండి ఇది ఒక ముఖ్యమైన వెనకడుగు.
టంఖా ఇలా పేర్కొన్నారు: “వాంగ్చుక్ జీ దీక్ష విరమించడం అనేది జరుగుతున్న ఉద్యమానికి భిన్నమైన విషయం. యువత ఉద్యమం కొనసాగుతూనే ఉంటుంది. కానీ ఆయన ఆరోగ్యం క్షీణిస్తోంది. ఆయన ప్రాణాలను కాపాడటం ముఖ్యం. ఆయన దేశంలోని యువతకు స్ఫూర్తిదాయకం. వాస్తవానికి ఆయన జూలై 20నే దీక్ష విరమించాల్సి ఉంది. కానీ ప్రభుత్వం ఆయన పట్ల దురుసుగా వ్యవహరించింది. అందుకే ఆయన దీక్షను కొనసాగించారు.”
అంతకు ముందు, “వాంగ్చుక్ నిరాహార దీక్షను ముగించేలా చూడటం పార్లమెంట్, ప్రభుత్వం, న్యాయవ్యవస్థల సమిష్టి బాధ్యత అని, ఒకవేళ ఆయనకు ఏమైనా హాని జరిగితే అది మనందరి వైఫల్యమే అవుతుంది. స్పష్టం అలా జరిగితే నేను ఎంపీ పదవిలో కొనసాగడానికి ఇష్టపడను” అంటూ ఎక్స్ లో వివేక్ తంఖా ప్రకటించడం రాజకీయ వర్గాల్లో సంచలనం సృష్టించింది.
లడఖ్ నాయకుల పాత్ర
ఇదే సమయంలో, జూలై 21న లడఖ్ నుండి పౌర సమాజ నాయకులు ఢిల్లీకి చేరుకున్నారు. అయితే, జూలై 21, 22 తేదీలలో సఫ్దర్జంగ్ ఆసుపత్రిలోనూ, ఆ తర్వాత మేదాంత ఆసుపత్రిలోనూ వాంగ్చుక్ను కలవడానికి వారు చేసిన ప్రయత్నాలు ఫలించలేదు. చివరకు జూలై 23 ఉదయం, ఇంటెలిజెన్స్ బ్యూరో అధికారి సమక్షంలో ఆ నాయకులకు వాంగ్చుక్ను కలిసే అవకాశం లభించింది. లడఖ్ నాయకులు కూడా వాంగ్చుక్ను దీక్ష విరమించమని కోరారు.
“ఈ ఉద్యమం ఆయన వ్యక్తిగత పరిధిని దాటి విస్తరించింది. ఆయన తన వంతు కృషి చేశారు. మేము ఆయనను కలిసే సమయానికి, దీక్ష విరమణ విషయంలో ప్రభుత్వం, ఆయన మధ్య ఒక అవగాహన కుదిరింది. ఆయనకు కేవలం లిఖితపూర్వక హామీ కావాల్సి ఉంది. అది రాత్రి వేళలో లభించింది. మా ప్రాంతానికి సంబంధించిన సమస్యలపై ప్రభుత్వంతో జరిపే చర్చలకు నాయకత్వం వహించడానికి ఆయన మాకు లడఖ్లో అవసరం,” అని లడఖ్ ప్రతినిధి బృందంలోని ఒక నాయకుడు చెప్పారు.
వీటన్నింటి మధ్య, ఆ ప్రాంత సమస్యల పరిష్కారానికి త్వరలో చర్చలు జరుపుతామని ప్రభుత్వం లడఖ్ నాయకులకు హామీ ఇచ్చిందని సమాచారం. జూలై 23 రాత్రి వేళ, నడ్డా, సింగ్ ప్రభుత్వ లిఖితపూర్వక హామీతో మేదాంత ఆసుపత్రికి చేరుకున్నారు. “ఢిల్లీలోని జంతర్ మంతర్ వద్ద శాంతియుతంగా నిరసన తెలుపుతున్న వారిపై, అలాగే 2026 జూలై 20న పార్లమెంటుకు జరిగే పాదయాత్రలో పాల్గొంటున్న వారిపై కేసులు నమోదు చేయకూడదనే విషయంలో ప్రభుత్వం సానుకూలంగా ఉంది” అని ఆ ప్రకటనలో పేర్కొన్నారు.
ఈ హామీలలో పార్లమెంటులో చర్చ, నీట్ పేపర్ లీక్ తర్వాత ఆత్మహత్య చేసుకున్న బాధితులకు “తగిన పరిహారం” అందించడం వంటివి ఉన్నాయి. పేపర్ లీక్లను ఎదుర్కోవడానికి పార్లమెంటులో ఒక కొత్త బిల్లును ప్రవేశపెడతామని ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ అప్పటికే ప్రకటించారు.
More Stories
విద్యార్థుల మనోభావాలను రాజకీయంగా `హైజాక్’ చేస్తున్న ప్రతిపక్షాలు
నీట్, జేఈఈ నిర్వహించే ఎన్టీఏలో 47 మంది తొలగింపు
మణిపూర్ హింసాకాండ కేసులకు ప్రత్యేక కోర్టు.. సుప్రీం సూచన