యోగ కేవలం యోగాసనాలు మాత్రమే కాదు

యోగ కేవలం యోగాసనాలు మాత్రమే కాదు
ఆకారపు కేశవరాజు.
 
యోగ అంటే కేవలం యోగాసనాలు మాత్రమే కాదు. అది ‘అష్టాంగ యోగ’ /ఎనిమిది  అంశాలుగా కలిగిన విశిష్టమైన అంశాల సమూహం. మన జీవితంలో ఆచరించవలసినవి. అష్టాంగ యోగం అనేది క్రీస్తు పూర్వం 200 సంవత్సరాల ప్రాంతంలో పతంజలి మహర్షి మానవాళికి అందించిన రాజయోగ మార్గం. అష్టాంగ యోగంలోని ఎనిమిది అంగాలను అష్టాంగ మార్గం అని కూడా పిలుస్తారు.
ఇవి కేవలం ప్రాచీన తత్వశాస్త్రం మాత్రమే కాదు. అవి ఆత్మజ్ఞానం, సంకల్పం,  ఆధ్యాత్మిక లోతుతో ఆధునిక జీవితాన్ని గడపడానికి ఒక ఆచరణాత్మక, శాశ్వతమైన చట్రం.
ఇది శారీరక, మానసిక, ఆధ్యాత్మిక సమతుల్యతను సాధించడానికి,  భగవత్ సాక్షాత్కారాన్ని పొందడానికి ఉపయోగపడే ఎనిమిది అంగాల (సోపానాల) సమూహం. ఆధునిక యోగా తరచుగా శారీరక భంగిమలపై దృష్టి పెడుతుండగా, సంపూర్ణ అష్టాంగ వ్యవస్థ యోగాను కేవలం ఒక వ్యాయామంగా కాకుండా, ఒక సంపూర్ణ జీవన తత్వంగా వెల్లడిస్తుంది.

1. యమం (నైతిక నియమాలు / సంయమనం): సమాజంలో, ఇతరులతో సత్సంబంధాలు కలిగి ఉండటానికి పాటించవలసిన ప్రాథమిక సూత్రాలు. ఇవి 5 రకాలు:అహింస (హింసకు దూరంగా ఉండటం)సత్యం (నిజం చెప్పడం)అస్తేయం (దొంగతనం చేయకపోవడం)బ్రహ్మచర్యం (ఇంద్రియ నిగ్రహం)అపరిగ్రహం (అవసరానికి మించి వస్తువులను దాచుకోకపోవడం)

2. నియమం (వ్యక్తిగత క్రమశిక్షణ):మనల్ని మనం క్రమశిక్షణలో ఉంచుకోవడానికి పాటించాల్సిన వ్యక్తిగత అలవాట్లు. ఇవి కూడా 5 రకాలు:శౌచం (పరిశుభ్రత)సంతోషం (సంతృప్తిగా ఉండటం)తపస్సు (కఠినమైన సాధన / ఓర్పు)స్వాధ్యాయం (మంచి పుస్తకాలు, ఆధ్యాత్మిక గ్రంథాలు చదవడం)ఈశ్వర ప్రణిధానం (భగవదర్పితం చేయడం)

3. ఆసనం: శరీరాన్ని స్థిరంగా, ఆరోగ్యంగా ఉంచడానికి, దీర్ఘకాలం ధ్యానం చేయడానికి వీలుగా వేర్వేరు భంగిమల్లో కూర్చోవడం.

4. ప్రాణాయామం: శ్వాసపై నియంత్రణ సాధించడం ద్వారా ప్రాణశక్తిని క్రమబద్ధీకరించడం, నాడీ వ్యవస్థను శుద్ధి చేయడం.

5. ప్రత్యాహారం: ఇంద్రియాలను బాహ్య విషయాల నుండి మళ్లించి, అంతర్ముఖం చేయడం.

6. ధారణ: మనస్సును ఏదైనా ఒక నిర్దిష్టమైన వస్తువుపై గానీ, విషయంపై గానీ ఏకాగ్రత చేయడం.

7. ధ్యానం: ధారణ చేసిన వస్తువు లేదా విషయంపై మనస్సును నిరంతరంగా, ఏకధాటిగా కేంద్రీకరించడం.

8. సమాధి: అష్టాంగ యోగాలో అత్యున్నతమైన స్థితి. ఇందులో ధ్యానం చేసే వ్యక్తి, ధ్యానించే వస్తువు వేర్వేరుగా అనిపించకుండా, రెండూ కలిసి ఏకమయ్యే స్థితి (పరమాత్మలో లీనమవ్వడం).ఈ ఎనిమిది అంగాలలో మొదటి నాలుగు బహిరంగ సాధనలని (బాహ్య యోగం), చివరి మూడు అంతరంగ సాధనలని (అంతర యోగం) అంటారు. ప్రత్యాహారం అనేది ఈ రెండింటికీ వారధిలా పనిచేస్తుంది.