జాతీయ చైతన్యానికి మార్గదర్శి రాజనారాయణ బసు

దత్తాత్రేయ హోసబలే
సర్ కార్యవాహ, ఆర్ఎస్ఎస్ 
 
(200వ జయంతి సందర్భంగా ఇండోర్ లో జరుగుతున్న  అఖిల భారతీయ కార్యకారి  మండలి సమావేశాలలో విడుదల చేసిన ప్రత్యేక ప్రకటన)
 
భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటం మన దేశ చరిత్రలో ఒక అద్భుతమైన అధ్యాయం. అప్పట్లో ఎదురైన దురాక్రమణకు దీటుగా మన ప్రజలు దృఢ సంకల్పంతో స్పందించారు. బ్రిటిష్ వారి దాడి ఎంత విస్తృతమైనదో, దానికి వ్యతిరేకంగా మన ప్రతిఘటన కూడా అంతే లోతైన స్ఫూర్తితో, విస్తృత స్థాయిలో సాగింది. బ్రిటిష్ వారి ఆక్రమణ మన విద్యావంతులైన సమాజాన్ని దాని నాగరికతా మూలాల నుండి దూరం చేసింది. దీనివల్ల వారు తమ సంస్కృతిని మరచిపోయే స్థితికి చేరుకోవడమే కాకుండా, ఆత్మగౌరవాన్ని, జాతీయ గర్వాన్ని కూడా కోల్పోయారు. 
 
అటువంటి క్లిష్ట సమయంలో, జాతీయ చైతన్యాన్ని మేల్కొల్పడానికి, దేశ అస్తిత్వంపై స్పష్టమైన దృక్పథాన్ని అందించడానికి ఎంతోమంది మహనీయులు విశేష కృషి చేశారు. వారిలో రాజనారాయణ బసు ఒక విశిష్ట స్థానాన్ని కలిగి ఉన్నారు. 1826 డిసెంబర్ 7న బెంగాల్‌లోని దక్షిణ 24 పరగణాల జిల్లా, బోరల్ గ్రామంలో జన్మించిన రాజనారాయణ బసు 200వ జయంతిని ఈ ఏడాది మనం జరుపుకుంటున్నాము.
 
తన విద్యాభ్యాసం పూర్తి చేసిన తర్వాత, ఆయన సంస్కృత పాఠశాలలో ఉపాధ్యాయునిగా పనిచేశారు. తన జీవితాన్ని సామాజిక సంస్కరణలకు అంకితం చేశారు. ముఖ్యంగా పేదల అభ్యున్నతి, మాదక ద్రవ్యాల నిర్మూలన, మహిళా విద్య, వితంతు వివాహాల ప్రోత్సాహం కోసం ఆయన ఎంతో కృషి చేశారు. ఈ క్రమంలో, తన సోదరునికి ఒక వితంతువుతో వివాహం జరిపించడం ద్వారా ఆయన సమాజానికి ఒక ఆదర్శవంతమైన ఉదాహరణను చూపారు. 
 
విద్యావంతులైన వర్గాలలో జాతీయ చైతన్యాన్ని పెంపొందించడానికి, వారిలో ఆత్మగౌరవాన్ని, ఆత్మవిశ్వాసాన్ని నింపడానికి ఆయన అవిశ్రాంతంగా పనిచేశారు. ఈ గుణాలు లేనిదే ఏ దేశం కూడా పురోగమించలేదని ఆయన బలంగా నమ్మారు. తన లక్ష్యాలను సాధించేందుకు, ఆయన ‘ప్రోస్పెక్టస్ ఆఫ్ ఏ సొసైటీ ఫర్ ప్రమోషన్ ఆఫ్ నేషనల్ ఫీలింగ్’ (జాతీయ భావాలను ప్రోత్సహించే సమాజం కోసం ఒక ప్రణాళిక) అనే పత్రాన్ని సిద్ధం చేశారు. 
 
జాతీయ చైతన్యాన్ని పెంపొందించే వేదికగా ‘హిందూ మేళా’
 
ఆయన చేసిన నిరంతర కృషి ఫలితంగా, 1867లో నబగోపాల్ మిత్ర ప్రారంభించిన ‘హిందూ మేళా’, జాతీయ చైతన్యాన్ని పెంపొందించే ఒక ముఖ్యమైన వేదికగా రూపుదిద్దుకుంది. రాజనారాయణ బసు స్వదేశీ వస్తువుల వాడకాన్ని గట్టిగా సమర్థించారు. ‘హిందూ మేళా’ ద్వారా స్వదేశీ స్ఫూర్తిని ప్రచారం చేశారు. మాతృభాషను ఉపయోగించడం అనేది ఆత్మగౌరవానికి, జాతీయ చైతన్యానికి ఒక కీలకమైన పునాది అని నమ్ముతూ, ఆయన దాని ప్రాముఖ్యతను నిరంతరం నొక్కిచెప్పారు.
 
ఆయన హిందూ ధర్మాన్ని భారతదేశ సాంస్కృతిక, జాతీయ ఐక్యతకు ఆధారంగా భావించారు. 1873లో, ఆయన “ది సుపీరియారిటీ ఆఫ్ హిందూయిజం” అనే గ్రంథాన్ని రచించారు. ఈ గ్రంథంలో ఆయన హిందూ సంస్కృతి తాత్విక బలాన్ని, విశిష్ట లక్షణాలను వివరించారు. భారతదేశ జాతీయ చైతన్య పితామహుడిగా విస్తృతంగా ప్రశంసలు పొందిన రాజనారాయణ బసు, మహా హిందూ సమితిని సాంస్కృతిక, జాతీయ జాగృతికి ఒక ప్రాథమిక సాధనంగా భావించారు. 
 
మహర్షి శ్రీ అరబిందోకు తాత 
 
1880లలో ప్రచురించిన తన ప్రసిద్ధ కరపత్రం “వృద్ధా హిందుర్ ఆశ” (పాత హిందువు ఆశ)లో ఆయన ఈ ఆలోచనను వివరించారు. రాజనారాయణ బసు మహర్షి శ్రీ అరబిందోకు తల్లి తరఫు తాత. ఆయన ఆలోచనలు, జాతీయవాద దృక్పథం యువ అరబిందోపై ప్రగాఢమైన ప్రభావాన్ని చూపాయి. రవీంద్రనాథ్ టాగోర్, స్వామి వివేకానంద, సిస్టర్ నివేదిత వంటి భారత జాతీయ పునరుజ్జీవన, స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ మహనీయులు ఆయనను ఎంతగానో గౌరవించి, ఆయన జీవితం, ఆలోచనల నుండి స్ఫూర్తి పొందారు. 
 

జాతీయ చైతన్య పితామహుడు, గొప్ప దేశభక్తుడు, సంఘ సంస్కర్త,  దార్శనికుడైన రాజనారాయణ బసు 200వ జయంతి సందర్భంగా, మనం ఆయనకు గౌరవపూర్వకంగా నివాళులర్పిస్తున్నాము. ఆయన ప్రతిపాదించిన ఆలోచనలు, తత్వశాస్త్రం ఆత్మగౌరవం, మన సాంస్కృతిక వారసత్వంలో పాతుకుపోవడం, జాతీయ ఐక్యత శాశ్వత ప్రాముఖ్యతను మనకు గుర్తుచేస్తూ, నేటికీ ఎంతో ప్రాసంగికంగా ఉన్నాయి. దేశం ఆయనకు ఎల్లకాలం కృతజ్ఞతతో ఉంటుంది.

 

About The Author