భారత్ లో తీవ్ర పేదరికం 12 ఏళ్లలో 27.1% నుండి 2.6%కి తగ్గింది

ప్రపంచ బ్యాంక్ విడుదల చేసిన ‘పావర్టీ అండ్ ఈక్విటీ బ్రీఫ్’ నివేదిక ప్రకారం, 2011 మరియు 2023 మధ్యకాలంలో భారతదేశం సుమారు 49.6 కోట్ల మందిని పేదరికం నుండి బయటకు తీసుకువచ్చింది. ఈ కాలంలో తీవ్ర పేదరికంలో ఉన్న జనాభా శాతం 27.1 శాతం నుండి 2.6 శాతానికి గణనీయంగా తగ్గింది. 2021 నాటి కొనుగోలు శక్తి సమానత్వం (పిపిపి) ప్రాతిపదికన, రోజుకు 4.20 డాలర్ల ఆదాయం కంటే తక్కువ కలిగి ఉన్న వారి శాతం, ఈ కాలంలో 57.7 శాతం నుండి 16.1 శాతానికి పడిపోయిందని నివేదిక పేర్కొంది.

ఈ సాధనను “ప్రపంచవ్యాప్తంగా అత్యంత వేగంగా పేదరికాన్ని తగ్గించిన సందర్భాలలో ఒకటి”గా అభివర్ణించిన ప్రపంచ బ్యాంక్, భారతదేశం ఆర్థిక, ఆర్థికేతర పేదరిక సూచికలు రెండింటిలోనూ మెరుగైన ఫలితాలను సాధించిందని తెలిపింది. నివేదిక ప్రకారం, వినియోగంలో బలమైన వృద్ధి, ఉపాధి అవకాశాలు పెరగడం (ముఖ్యంగా మహిళల్లో), ఆహార సహాయంతో సహా సామాజిక సంక్షేమ పథకాలు విస్తరించడం వంటివి పేదరికం తగ్గడానికి ప్రధాన కారణాలుగా నిలిచాయి.

పేదరికం తగ్గుదల భవిష్యత్తులో కూడా కొనసాగుతుందని, అయితే ఈ వేగం కొంత నెమ్మదించవచ్చని అంచనా. రోజుకు 4.20 డాలర్ల ఆదాయ పరిమితి ప్రాతిపదికన పేదరిక రేటు 2026లో 14.2 శాతం నుండి 2028 నాటికి 12.1 శాతానికి తగ్గే అవకాశం ఉందని ప్రపంచ బ్యాంక్ అంచనా వేసింది. అయితే, ఇవి కేవలం మైక్రో-సిమ్యులేషన్ల (సూక్ష్మ అనుకరణల) ఆధారంగా రూపొందించిన అంచనాలు మాత్రమేనని, కొత్త కార్మిక మార్కెట్, స్థూల ఆర్థిక గణాంకాలు వెలువడినప్పుడు వీటిలో మార్పులు ఉండవచ్చని ప్రపంచ బ్యాంక్ హెచ్చరించింది.

ఆర్థికేతర పేదరికం కూడా గణనీయంగా తగ్గింది. ఆక్స్‌ఫర్డ్ పావర్టీ అండ్ హ్యూమన్ డెవలప్‌మెంట్ ఇనిషియేటివ్ (ఓపీహెచ్ఐ) రూపొందించిన ‘మల్టీడైమెన్షనల్ పావర్టీ ఇండెక్స్’ (బహుమితీయ పేదరిక సూచిక) ప్రకారం, పేదరిక రేటు 2005-06లో 53.8 శాతం ఉండగా, 2019-21 నాటికి 16.4 శాతానికి తగ్గింది. ప్రపంచ బ్యాంక్ అంచనా ప్రకారం, 2022-23లో ఈ బహుమితీయ పేదరిక సూచిక 15.5 శాతంగా నమోదైంది.

ఈ నివేదికపై వ్యాఖ్యానిస్తూ, బీజేపీ జాతీయ అధికార ప్రతినిధి ప్రదీప్ భండారీ ఇలా రాశారు: “ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలో భారతదేశం 49.6 కోట్ల మందిని పేదరికం నుండి బయటకు తీసుకువచ్చింది. చరిత్రలో ఏ ప్రభుత్వమూ సాధించలేకపోయిన గరిష్ట స్థాయి ఇది.” ప్రధాని మోదీ సానుకూల అజెండా ప్రజల జీవితాలను మారుస్తుండటం వల్లే ఆయన ఎన్నికలలో గెలుస్తున్నారని భండారీ పేర్కొన్నారు.

“ప్రతిపక్ష నాయకుడు రాహుల్ గాంధీ తనకు నచ్చినన్ని నిరసనలు చేయవచ్చు, కానీ ప్రజలు ఎల్లప్పుడూ ప్రదర్శనల కంటే అభివృద్ధినే ఎంచుకుంటారు,” అని ఆయన పోస్ట్ చేశారు. ఈ నివేదిక ప్రాంతీయంగా, ఉద్యోగాలకు సంబంధించిన దీర్ఘకాలిక సవాళ్లను కూడా ప్రముఖంగా ప్రస్తావించింది.

భారతదేశంలోని పేద జనాభాలో దాదాపు 57 శాతం మంది ఉత్తర ప్రదేశ్ నుండి పశ్చిమ బెంగాల్ వరకు విస్తరించి ఉన్న ఒకే ప్రాంతంలో కేంద్రీకృతమై ఉన్నారని, పేదరిక నిర్మూలనను వేగవంతం చేయడానికి ఈ రాష్ట్రాలలో మరింత ఉత్పాదక ఉపాధి అవకాశాల ఆవశ్యకతను ఇది నొక్కిచెప్పింది. 2017 నుండి 2023 మధ్య ఉపాధి సుమారు 13.4 కోట్లు పెరిగింది, ఇది పని చేసే వయస్సు గల జనాభా పెరుగుదలకు దాదాపు రెట్టింపు.

నివేదిక ప్రకారం, ఈ పెరుగుదలలో గణనీయమైన భాగం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని మహిళలు వేతనంతో కూడిన ఉద్యోగాలు చేపట్టడం వల్ల చోటుచేసుకుంది. ఆర్థిక సంవత్సరం 2026, 2027 మొదటి త్రైమాసికాల మధ్య యువత నిరుద్యోగం 14.6 శాతం నుండి 15.9 శాతానికి పెరిగింది. ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని యువతులలో ఇది అధికంగా ఉంది. వాస్తవ వేతనాలు చాలా వరకు స్తబ్దుగా ఉన్నాయి. ఉద్యోగ వృద్ధి సాపేక్షంగా తక్కువ ఉత్పాదకత ఉన్న రంగాలలోనే కేంద్రీకృతమై ఉంది. పేదరిక అంచనాలు గృహ వినియోగ సర్వేలపై ఆధారపడి ఉన్నాయని, ఇటీవలి మెరుగుదలలు వాస్తవ సంక్షేమ పురోగతులతో పాటు మెరుగైన కొలత పద్ధతులను కూడా సూచించవచ్చని నివేదిక హెచ్చరించింది.

విధానపరమైన నిర్ణయాల ఫలితం

కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ఈ ప్రపంచ బ్యాంకు నివేదికపై ఎక్స్ వేదికగా స్పందిస్తూ భారతదేశంలో పేదరికం తగ్గడానికి కారణాల్ని వినియోగ వ్యయం పెరగడం, మెరుగైన ఉపాధి అవకాశాలు ముఖ్యంగా మహిళలకు ఉద్యోగ అవకాశాలు పెరగడం, ఆహార సబ్సిడీలతో పాటు ఇతర సామాజిక సంక్షేమ పథకాలు విస్తరించడం వంటివి పేదరికం తగ్గడానికి దోహదపడ్డాయని ప్రపంచ బ్యాంక్ గుర్తించినట్లు వెల్లడించారు.

ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలో ప్రభుత్వం చేపట్టిన విధానపరమైన నిర్ణయాలు మంచి ఫలితాలు ఇస్తున్నాయని ఆమె పేర్కొన్నారు. ఈ కారణంగానే ఎన్డీఏ ప్రభుత్వం ప్రజల విశ్వాసాన్ని, తీర్పును గెల్చుకుంటోందని ఆమె చెప్పారు. ఉపాధి అవకాశాల్ని మరింత పెంచడం, కుటుంబ ఆదాయాల్ని బలోపేతం చేయడం, ప్రజా సేవల పంపిణీ ద్వారా పురోగతిని మరింత ముందుకు తీసుకెళ్లడానికి తమ ప్రభుత్వం కట్టుబడి ఉందని ఆమె చెప్పుకొచ్చారు.