రాకెట్ల తయారీ, ఉపగ్రహాల నిర్మాణం ప్రైవేటు కంపెనీలకే!

అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ (ఇస్రో) రాకెట్లు, సాధారణ ఉపగ్రహాల నిర్మాణం నుండి వెనక్కి తగ్గి పరిశోధన, అధునాతన సాంకేతికత, దాని ప్రత్యేక నైపుణ్యం నిజంగా అవసరమయ్యే అత్యంత కీలకమైన శాస్త్రీయ మిషన్లపై దృష్టి పెట్టాలని కోరుకుంటోంది. ఇన్-స్పేస్ అధిపతిగా డాక్టర్ పవన్ గోయెంకా, ఇండియా @ 100 ఎకానమీ సమ్మిట్‌లో మాట్లాడుతూ, ఇస్రో చివరికి లాంచ్ వెహికల్ తయారీ నుండి పూర్తిగా వైదొలుగుతుందని చెప్పారు. ప్రైవేట్ కంపెనీలు, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు ఆ బాధ్యతను స్వీకరిస్తాయి. నిజానికి, ఈ ప్రక్రియ ఇప్పటికే ప్రారంభమైంది.

పోటీ బిడ్డింగ్ ప్రక్రియ తర్వాత, స్మాల్ శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (ఎస్ఎస్ఎల్వి) సాంకేతికత, దాని ఉత్పత్తి హక్కులు హిందుస్థాన్ ఏరోనాటిక్స్ లిమిటెడ్ (హెచ్ఏఎల్)కు బదిలీ అయ్యాయి. అంటే, ప్రైవేట్ పరిశ్రమ ఈ రంగంలో నిజమైన పాత్ర పోషించడం ప్రారంభిస్తోంది. కేవలం ఈ చిన్న లాంచర్ల నిర్మాణాన్నే కాకుండా, వాటిని నిర్వహించడాన్ని కూడా అది చేపట్టనుంది. 

ఈ అప్పగింతలో తదుపరి స్థానంలో పోలార్ శాటిలైట్ లాంచ్ వెహికల్ (పీఎస్ఎల్వి), లాంచ్ వెహికల్ మార్క్-3 (ఎల్విఎం3) ఉన్నాయి. అయితే, గోయెంకా ఒక మెలికను ఎత్తి చూపారు: ఈ తదుపరి దశలో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు పోటీలో ఉండవు, కేవలం ప్రైవేట్ సంస్థలే ఉంటాయి. ఎల్వీఎం3 భారతదేశపు అత్యంత శక్తివంతమైన రాకెట్, చంద్రయాన్-3 వంటి మిషన్లలో కీలక పాత్ర పోషించినందున, ఇది ఒక పెద్ద విషయం. 

ఇక, ఈ సంస్థ పూర్తిగా పరిశోధన, అభివృద్ధి (ఆర్ అండ్ డి) వ్యవస్థ వైపు పయనిస్తోంది. శాస్త్రీయ మిషన్లు, అత్యాధునిక సాంకేతికత, ప్రత్యేక ప్రాజెక్టులు, కీలక మౌలిక సదుపాయాలపై దృష్టి సారిస్తుంది. ఒక సాంకేతికత తన సామర్థ్యాన్ని నిరూపించుకున్న తర్వాత, భారీ ఉత్పత్తి, నిర్వహణ కోసం ఇస్రో దానిని ప్రైవేట్ రంగానికి అప్పగిస్తుంది.

వారు ఇప్పటికే 120 సాంకేతికతలను పరిశ్రమకు బదిలీ చేశారు, కాబట్టి ఈ మార్పు ఇప్పటికే బాగా కొనసాగుతోంది. ప్రభుత్వం కూడా ఒక కొత్త ప్రయోగ కేంద్రం నిర్వహణలో ప్రైవేటు కంపెనీలను భాగస్వాములను చేయడానికి ప్రణాళిక వేసింది. రాబోయే కొద్ది నెలల్లో ఒక ఆపరేటర్‌ను కూడా మనం చూడవచ్చు.  44 బిలియన్ డాలర్ల అంతరిక్ష ఆర్థిక వ్యవస్థను లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న భారతదేశం భారతదేశం తన అంతరిక్ష ఆర్థిక వ్యవస్థను ప్రస్తుతం ఉన్న సుమారు 8 బిలియన్ డాలర్ల నుండి 2033 నాటికి ఏకంగా 44 బిలియన్ డాలర్లకు పెంచాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

ప్రభుత్వం, ప్రధాన పరిశ్రమలు, విదేశీ వినియోగదారుల నుండి గట్టి మద్దతు లేకుండా ఇది సాధ్యం కాదు.  ఈ విషయంలో ప్రభుత్వానికి కూడా భాగస్వామ్యం ఉంది: రక్షణ శాఖ ఇప్పటికే 31 ఉపగ్రహాలను అందించడానికి ప్రైవేట్ సంస్థలతో ఒప్పందాలు కుదుర్చుకుంది. ఈ భారీ ప్రయత్నంలో భాగంగా ఇస్రో మరో 21 ఉపగ్రహాలను నిర్మించనుంది. ఇక్కడ మరో కీలకమైన మార్పు ఉంది: ఉపగ్రహాలు, ఇతర అంతరిక్ష ఆస్తులపై పూర్తి యాజమాన్యం ప్రైవేట్ కంపెనీలకే ఉండాలని భారతదేశం కోరుకుంటోంది.

ఇది ప్రభుత్వ కాంట్రాక్టులపై ఆధారపడకుండా, డేటాను అమ్మడం, సేవలను అందించడం, వారి సొంత కార్యకలాపాలను నిర్వహించడం వంటి వాటి ద్వారా ఈ కంపెనీలు డబ్బు సంపాదించడానికి కొత్త మార్గాలను తెరుస్తుంది. ఇస్రోకు ఇది గతంతో పోలిస్తే ఒక పెద్ద మార్పు.  సాంకేతిక అభివృద్ధి నుండి భారీ ఉత్పత్తి వరకు ప్రతి విషయంలోనూ స్వయంగా పాలుపంచుకోవడానికి బదులుగా, ప్రైవేట్ రంగం పెద్ద ఎత్తున ప్రయోగ నిర్మాణంలో నిమగ్నమవుతుండగా, ఇస్రో ఇప్పుడు పరిశ్రమకు గొప్ప ఆవిష్కరణలను అందిస్తూ, సాహసోపేతమైన శాస్త్రీయ పరిశోధనలను చేపట్టే శక్తి కేంద్రంగా మారబోతోంది. 

ఇదంతా విజయవంతమైతే, భారతదేశ ప్రైవేట్ అంతరిక్ష పరిశ్రమ వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతుంది. మనం మరిన్ని ప్రయోగ ప్రదాతలను, ఉపగ్రహ నిర్మాతలను, అంతరిక్ష సాంకేతిక ఆవిష్కర్తలను చూస్తాము. అంతేకాకుండా గతంలో కంటే చాలా పెద్ద పర్యావరణ వ్యవస్థను చూస్తాము.