భారతీయ జనసంఘ్ (బిజెఎస్) వ్యవస్థాపకుడు శ్యామా ప్రసాద్ ముఖర్జీ 125వ జయంతిని సోమవారం దేశ ప్రజలు జాతీయ సమైక్యతకు చిహ్నంగా జరుపుకుంటున్నారు. ఈ తరుణంలో, ఒక ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే, ఆయన రాసిన ‘ఎ ఫేజ్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ స్ట్రగుల్’ పుస్తకాన్ని బ్రిటిష్ రాజ్ ఒకప్పుడు నిషేధించింది. ఎందుకంటే, ఆ పుస్తకం భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమాన్ని విమర్శనాత్మకంగా చిత్రీకరించడంతో పాటు, దోపిడీకి గురైన వలస పాలనను ఖండించింది.
1943 బెంగాల్ కరువులో వలస పాలకుల పాత్రను ఆయన నిరంతరం బహిర్గతం చేయడంతో, బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఆయన రచనలను తీవ్రమైన ముప్పుగా భావించింది. బ్రిటిష్ విధానాలను ఆయన తీవ్రంగా వ్యతిరేకించిన కారణంగా, వలస ప్రభుత్వం ఆయన ప్రసంగాలను తరచూ బ్లాక్లిస్ట్ చేసింది. చివరికి ఆయన పుస్తక ప్రచురణను నిషేధించింది.
పుస్తక నిషేధంపై వివరిస్తూ, బాలగఢ్ బిజోయ్ కృష్ణ మహావిద్యాలయ అధ్యాపకుడు, ప్రముఖ చరిత్రకారుడు, పరిశోధకుడు పార్థ చటర్జీ ఇలా పేర్కొన్నారు, “భారత స్వాతంత్ర్య ఉద్యమ చరిత్ర కేవలం రాజకీయ సంఘటనల నిరంతర వృత్తాంతం మాత్రమే కాదు. ఇది వివిధ రాజకీయ నాయకుల ప్రసంగాలు, ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు, విధానాల ద్వారా వారి మేధో, పరిపాలనా, సైద్ధాంతిక వైఖరులను వివరించే కథనం కూడా”.
సమకాలీన రాజకీయ ఆలోచనలను ప్రభావితం చేసిన అత్యంత ముఖ్యమైన పేర్లలో శ్యామా ప్రసాద్ ముఖర్జీ ఒకరని తెలిపారు.” ‘ఎ ఫేజ్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ స్ట్రగుల్’ అనే ఈ పుస్తకం, ముఖర్జీ ఎంపిక చేసిన కొన్ని లేఖలు, ప్రసంగాల సంకలనం అని, ఇది కేవలం చారిత్రక వాదన మాత్రమే కాకుండా, వలస భారతదేశంలోని రాజకీయ ఆలోచనలకు ఒక ముఖ్యమైన ప్రాథమిక ఆధారంగా కూడా పరిగణించబడుతుందని చటర్జీ తెలిపారు.
ఇందులో వలస పరిపాలన, జాతీయ రక్షణ, పారిశ్రామికీకరణ, పరిపాలనా సంస్కరణలు, పౌర హక్కులు వంటి అంశాలు ఉన్నాయని ఆయన జోడించారు. చారిత్రాత్మకంగా, ఈ పుస్తకంలోని ప్రసంగాలు 1930ల చివరి నుండి 1940లలోని యుద్ధకాల పరిస్థితి వరకు ఉన్నాయి. ఈ పుస్తకం రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం ప్రభావం, బ్రిటిష్ పరిపాలన, భారత రాజకీయ పార్టీల యుద్ధ విధానం, స్వయం పరిపాలన డిమాండ్పై అంతర్దృష్టులను పంచుకుంటుంది.
ఈ ప్రసంగాలలోని సైద్ధాంతిక వైఖరులు ఈ మూడు సందర్భాల మధ్య ఉన్న ఉద్రిక్తతలోనే ఇమిడి ఉన్నాయి. “ఫలితంగా, ఇది కేవలం అభిప్రాయ వ్యక్తీకరణ మాత్రమే కాదు. రాజ్యం- పౌరుడి మధ్య సంబంధాన్ని పునర్నిర్వచించే ప్రయత్నం కూడా” అని చటర్జీ చెప్పారు. 1947లో, బెంగాల్ను సార్వభౌమ, స్వతంత్ర రాజ్యంగా ఏర్పాటు చేయాలన్న హుస్సేన్ షహీద్ సుహ్రావర్ది, బ్రిటిష్ అధికారుల ప్రతిపాదనను ముఖర్జీ తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు.
ఆ ప్రణాళిక హిందువులను అట్టడుగున పడేస్తుందని ఆయన హెచ్చరించారు. అలాగే, హిందూ జనాభా అధికంగా ఉన్న ప్రాంతాలు భారత యూనియన్లోనే ఉండేలా చూసేందుకు బెంగాల్ విభజన కోసం జరిగిన ఉద్యమంలో ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు. విదేశీ పాలనలోని అణచివేత స్వభావాన్ని ముఖర్జీ తన కృషి ద్వారా బయటపెట్టడం, వలసవాద విధానాలను నేరుగా సవాలు చేయడం వల్ల, బ్రిటిష్ వారు ఆయనను ఒక ప్రధాన ముప్పుగా భావించారు.
కాగా, భారతీయ జనతా పార్టీ (బీజేపీ) మాజీ పశ్చిమ బెంగాల్ అధ్యక్షుడు, ఎంపీ రాహుల్ సిన్హా శ్యామా ప్రసాద్ ముఖర్జీ కృషి, పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్ర ఏర్పాటులో ఆయన పోషించిన పాత్రను త్వరలో పాఠశాల పాఠ్యపుస్తకాల్లో చేర్చనున్నట్లు తెలిపారు. బెంగాల్ వాస్తవ చరిత్రను కాంగ్రెస్, సీపీఎం, తృణమూల్ కాంగ్రెస్ (టీఎంసీ) పార్టీలు “దాచిపెట్టాయని” సిన్హా ఆరోపించారు.
ముఖర్జీ 125వ జయంతిని పురస్కరించుకుని, పాఠశాలలు, కళాశాలల్లో ఏడాది పొడవునా కార్యక్రమాలను నిర్వహించేందుకు పశ్చిమ బెంగాల్కు చెందిన సువేందు అధికారి నేతృత్వంలో ఒక రాష్ట్ర స్థాయి కమిటీని ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు ఆయన పేర్కొన్నారు.
More Stories
అయోధ్యతో హిందువుల మనోభావాలు దెబ్బతిన్నాయి
ఇజ్రాయెల్కు అమెరికానే కాదు… భారత్ కూడా మిత్రదేశం
ఉత్తరప్రదేశ్లో వరుసగా మూడోసారి `భారీ మెజారిటీ’తో అధికారం!