ఐఎస్ఐ- పాక్ ముఠా పన్నిన ఇన్‌స్టాగ్రామ్ ఉచ్చులో భారత యువత

కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా ఆగస్టు 17న, ఆ తర్వాత సెప్టెంబర్ 16న చేసిన రెండు సోషల్ మీడియా పోస్టులు, ఐఎస్ఐ అండతో గ్యాంగ్‌స్టర్ షాజాద్ భట్టి పాకిస్థాన్ నుంచి నడుపుతున్న ఉగ్రవాద నెట్‌వర్క్ స్థాయిని బట్టబయలు చేశాయి. స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం సందర్భంగా పన్నిన ఒక పెద్ద ఉగ్రదాడిని భగ్నం చేసినట్లు మొదటి ప్రకటనలో వెల్లడించగా, చట్టవిరుద్ధ కార్యకలాపాల నిరోధక చట్టం (యూఏపీఏ) కింద భట్టి నెట్‌వర్క్‌ను ఒక ఉగ్రవాద సంస్థగా రెండవ ప్రకటనలో ప్రకటించారు.

ఇప్పటివరకు జరిగిన అరెస్టులను బట్టి ఈ ఆపరేషన్ స్థాయి స్పష్టమవుతోంది. కేంద్ర ఏజెన్సీలతో కలిసి పలు రాష్ట్రాల్లోని పోలీసు బలగాలు, భట్టి, అతని నెట్‌వర్క్‌తో సంబంధం ఉన్న సుమారు 700 మందిని అరెస్టు చేశాయి. మరో 700 మందికి పైగా విచారణ నిమిత్తం అదుపులోకి తీసుకుని, కౌన్సిలింగ్ ఇచ్చి, ఆ తర్వాత విడుదల చేశారు. ఈ నెట్‌వర్క్, ఐఎస్ఐ ఆదేశాల మేరకు పంజాబ్‌తో సహా పలు రాష్ట్రాల్లో ఉగ్రవాద కార్యకలాపాలు నిర్వహించినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి.

లక్షిత హత్యలు, జలంధర్‌లోని బీఎస్ఎఫ్ ప్రధాన కార్యాలయంలో బాంబు పేలుడు, జార్ఖండ్‌లోని ఆర్‌ఎస్‌ఎస్ కార్యాలయంపై పెట్రోల్ బాంబు దాడి వంటి ఘటనలు ఈ నెట్‌వర్క్‌తో ముడిపడి ఉన్నాయని దర్యాప్తులో తేలింది. ఈ కార్యకలాపాల గురించి నిఘా సంస్థలకు సమాచారం అందినప్పుడు, సోషల్ మీడియా ద్వారా ఉగ్రవాద నెట్‌వర్క్ విస్తరిస్తున్నట్లు కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖకు తెలియజేశారు.

హోం మంత్రిత్వ శాఖ పర్యవేక్షణలో, కేంద్ర ఏజెన్సీలు రాష్ట్ర పోలీసు బలగాలతో సమన్వయంతో ఒక భారీ ఆపరేషన్‌ను ప్రారంభించాయి. పలువురిని అరెస్టు చేయడంతో పాటు, చాలా మంది యువకులు ఈ నెట్‌వర్క్‌లోకి మరింత లోతుగా ఆకర్షితులవకుండా నిరోధించారు.

నియామకాల సాధనంగా ఇన్‌స్టాగ్రామ్

పాకిస్తాన్‌కు చెందిన ఐదుగురు ఉగ్రవాదులు యువ భారతీయులను సంప్రదించడానికి ఇన్‌స్టాగ్రామ్ ఖాతాలు, రీల్స్‌ను ఎలా ఉపయోగించారో దర్యాప్తులో వెల్లడైంది. వారిని నేరుగా ఉగ్రవాద కార్యకలాపాల కోసం నియమించుకోవడానికి బదులుగా, వారు సోషల్ మీడియా కంటెంట్ ద్వారా విశ్వసనీయతను పెంచుకుని, వ్యక్తిగత పరిచయాలు ఏర్పరచుకుని, క్రమంగా వారిని తమ నెట్‌వర్క్‌లోకి ఆకర్షించారని ఆరోపణలు ఉన్నాయి.

ఈ ఉగ్రవాదులు మతపరమైన భావాలను రెచ్చగొట్టడానికి వీడియోలు, సందేశాలను ఉపయోగించారని, అదే సమయంలో డబ్బు ఆఫర్ చేస్తూ, యువకులను విదేశాలలో లేదా పాకిస్తాన్‌లో స్థిరపడటానికి సహాయం చేస్తామని వాగ్దానం చేశారని ఆరోపణలు ఉన్నాయి. భట్టితో పరిచయం ఏర్పడిన ఇద్దరు యువకులు (ఒకరు ఢిల్లీకి చెందినవారు, మరొకరు పంజాబ్‌కు చెందినవారు) తమను ఆయన ఎలా సంప్రదించారో, ఎలా ప్రభావితం చేశారో, ఎలా పనులు అప్పగించారో ఇండియా టుడేతో పంచుకున్నారు.

ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌లో సుమారు 3 లక్షల మంది ఫాలోవర్లు ఉన్న ఢిల్లీకి చెందిన ఒక యువకుడికి పాకిస్థాన్ నుండి ఒక పని అప్పగించారని ఆరోపణలు ఉన్నాయి, కానీ అతను దానిని పూర్తి చేయకముందే ఏజెన్సీలు అతడిని పట్టుకున్నాయి. తన సోషల్ మీడియా కార్యకలాపాల గురించి ప్రశ్నించగా, ఆ యువకుడు ఇండియా టుడేతో మాట్లాడుతూ, తాను ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌లో వీడియోలు చేసేవాడినని, తన కంటెంట్ సాధారణంగా వివాదాస్పదంగా ఉండేదని చెప్పాడు.

డబ్బు ఎరవేసి అభిషేక్ ఠాకూర్ ను చంపేందుకు ప్రోత్సాహం

ప్రవక్తను ఎవరైనా, ముఖ్యంగా హిందూ సమాజానికి చెందిన వారు అవమానించినప్పుడల్లా తాను స్పందించేవాడినని, అలాగే తాను, ఇతరులు మితవాద కార్యకర్త అభిషేక్ ఠాకూర్ వంటి వారిని ట్రోల్ చేసేవారని అతను చెప్పాడు. ఒక వ్యక్తి ప్రొఫైల్ పిక్చర్ ఉన్న అకౌంట్ నుండి తనకు ఇన్‌స్టాగ్రామ్‌లో మొదటగా ఒక సాధారణ “హాయ్” సందేశం వచ్చిందని అతను చెప్పాడు.

ఆ వ్యక్తి తనను తాను షాజాద్ భట్టిగా పరిచయం చేసుకుని, అభిషేక్ ఠాకూర్ చిరునామా అడిగాడు. ఠాకూర్ గురించి తనకు పెద్దగా తెలియదని, వీడియోలు చేయడానికి మాత్రమే వివాదాస్పద అంశాలను ఎంచుకునేవాడినని ఆ యువకుడు ఇండియా టుడేతో చెప్పాడు. ఆ తర్వాత, తన కోసం పనిచేసి ఠాకూర్‌ను చంపితే డబ్బు ఇస్తానని భట్టి ఆఫర్ చేసినట్లు ఆరోపణలు ఉన్నాయి.

భట్టి ఎవరిని చంపమని అడిగాడని ప్రశ్నించగా, ఆ మితవాద కార్యకర్తను చంపడానికి తనకు డబ్బు ఆఫర్ చేశారని ఆ యువకుడు చెప్పాడు. ఆ తర్వాత, నకిలీ పాస్‌పోర్ట్ ఏర్పాటు చేసి నేపాల్‌కు తీసుకువస్తానని వాగ్దానం చేసి, భట్టి అతడిని అక్కడికి రమ్మని కోరాడు. తన కుటుంబాన్ని పోషించుకోవడానికి వీలుగా, పాకిస్తాన్ లేదా దుబాయ్‌కు తీసుకెళ్లి పెద్ద మొత్తంలో డబ్బు ఇస్తానని భట్టి ఆఫర్ చేశాడని అతను తెలిపాడు.

సుమారు నెల రోజుల తర్వాత తన ఇన్‌స్టాగ్రామ్ ఖాతాపై స్ట్రైక్ రావడంతో దాన్ని తొలగించారని, ఆ తర్వాత ఒక ఏజెన్సీ తనను అరెస్టు చేసిందని ఆ యువకుడు చెప్పాడు. తాను ఎలాంటి కంటెంట్ తయారు చేశాడో వివరిస్తూ, మసీదుల కూల్చివేతలు, ప్రవక్తను అవమానించడం వంటి సంఘటనలతో సహా ముస్లింలకు సంబంధించిన వీడియోలను పోస్ట్ చేశానని ఆ యువకుడు చెప్పాడు.

అభిషేక్ ఠాకూర్ ప్రవక్తను అవమానించడాన్ని తాను సహించలేనని అంగీకరించినప్పటికీ, భట్టి తనను చేయమని కోరిన పని తప్పని అతను చెప్పాడు. “షాజాద్ భట్టి నా మెదడును కడిగాడు. మనం వివాదాస్పద వీడియోలు చేయవచ్చు, కానీ ఒకరిని చంపేంత దూరం వెళ్లడం కనీసం ఊహించలేము,” అని అతను వివరించాడు.

ప్రవక్తను అవమానించడాన్ని మీరెలా సహిస్తారని ప్రశ్నిస్తూ, అందుకు బాధ్యులైన వారిని చంపి తన వద్దకు రమ్మని చెప్పి భట్టి తమను రెచ్చగొట్టాడని ఆ యువకుడు చెప్పాడు. ఢిల్లీలో, ఇతర ప్రాంతాల్లో తనకు మరికొందరు అబ్బాయిలు ఉన్నారని, అంతేకాకుండా పలువురు యువకులను పాకిస్థాన్‌కు తీసుకువచ్చానని కూడా భట్టి పేర్కొన్నట్లు సమాచారం.

భట్టితో తనకు పరిచయం ఎలా ఏర్పడిందని అడిగినప్పుడు, ఆ యువకుడు తాను అతని ఇన్‌స్టాగ్రామ్ ఐడిని చూశానని, దానికి సుమారు 20,000 నుండి 30,000 మంది ఫాలోవర్లు ఉన్నారని చెప్పాడు. మొదట్లో భట్టి ఎవరో తనకు తెలియదని, అతని ఖాతాలో ఉన్న ఒక వీడియోను చూసిన తర్వాత క్రమంగా అతనితో మాట్లాడటం మొదలుపెట్టానని తెలిపాడు. పాత ఢిల్లీలోని ఫైజ్-ఎ-ఇలాహి మసీదు కూల్చివేతకు సంబంధించి (కోర్టు ఆదేశాల మేరకు జరిగిన ఈ ఘటనపై) తాను ఒక వీడియోను రూపొందించానని కూడా ఆ యువకుడు వెల్లడించాడు.

తాను సిమ్లాలో ఉన్నప్పుడు ఆ వీడియోను తయారు చేశానని, ఆ తర్వాత పోలీసుల ముందు హాజరయ్యానని అంగీకరించాడు. తాను ఒక పాకిస్థానీ వ్యక్తితో సంప్రదింపులు జరుపుతున్నానని, అతను సరైన వ్యక్తి కాదని ఏజెన్సీ అధికారులు తనకు చెప్పారని అతను ‘ఇండియా టుడే‘తో పేర్కొన్నాడు. అప్పుడే తాను తన దేశానికి ద్రోహం చేస్తున్నానని గ్రహించానని చెప్పాడు. తన తప్పును పశ్చాత్తాపంతో అంగీకరించిన అతను, తల్లులు, సోదరీమణులు తమ పిల్లల పట్ల అప్రమత్తంగా ఉండాలని, ముఖ్యంగా వారు సోషల్ మీడియాలో ఎవరితో మాట్లాడుతున్నారు? ఎలాంటి మార్గంలో వెళ్తున్నారు? ఏమి చేస్తున్నారనే విషయాలపై నిఘా ఉంచాలని కోరాడు.

రీల్స్ చూసి మోసపోయిన పంజాబ్ యువకుడు

పంజాబ్‌కు చెందిన యువకుడు ‘ఇండియా టుడే‘తో మాట్లాడుతూ, తాను మొదట భట్టిని అతని ఇన్‌స్టాగ్రామ్ ‘రీల్స్’ ద్వారా కనుగొన్నానని చెప్పాడు. ఎవరికైనా సహాయం కావాలంటే తనను సంప్రదించవచ్చని భట్టి పేర్కొనేవాడని, అతని ఇన్‌స్టాగ్రామ్ ప్రొఫైల్‌లోని ఒక లింక్ ద్వారా ఫోన్ నంబర్ అందుబాటులో ఉండేదని తెలిపాడు. ఆ యువకుడు ఆ నంబర్‌ను సేకరించి, వాట్సాప్ కాల్ ద్వారా భట్టిని సంప్రదించి సందేశం పంపాడు. రెండు మూడు రోజుల తర్వాత భట్టి స్పందించాడు.

ఏమి కావాలని భట్టి అడగగా, తనకు డబ్బు అవసరమని, తన కోసం ఏదైనా పని ఉందేమోనని అడిగానని ఆ యువకుడు చెప్పాడు. దానికి భట్టి డబ్బు ఇస్తానని, తన దగ్గర ఒక పని ఉందని చెబుతూ, రెండు మూడు రోజులు వేచి ఉండమని కోరాడు. మూడు రోజుల తర్వాత, భట్టి అతనికి ఒక వాట్సాప్ వాయిస్ రికార్డింగ్‌ను పంపాడు; అది కేవలం ఒక్కసారి మాత్రమే వినడానికి వీలుండేలా ఉంది.

ఢిల్లీ నుండి పంజాబ్‌కు కొంత సరుకును తరలించాలని, ఈ పనికి గాను 60,000 నుండి 70,000 రూపాయలు ఇస్తానని భట్టి ఆ యువకుడికి ఆశ చూపాడు. మొదట్లో ఆ యువకుడు అంగీకరించినప్పటికీ, తర్వాత తన భార్యతో ఈ విషయం గురించి చర్చించాడు. ఆమె ఆ వ్యక్తి మోసగాడు కావచ్చునని అనుమానం వ్యక్తం చేసింది. అయినప్పటికీ, భట్టి తమకు సహాయం చేయగలడని ఆ యువకుడు భావించాడు.

చివరికి అతను ఆ పనిని చేయడానికి నిరాకరించి, తన కోసం వేరే ఏదైనా పని ఉందేమోనని భట్టిని అడిగాడు. వారి సంభాషణలు సందేశాల ద్వారా, వీడియో కాల్ ద్వారా కొనసాగాయి. వీడియో కాల్‌లో, భట్టి అతడిని పంజాబ్‌లోని పరిస్థితుల గురించి అడిగినట్లు సమాచారం. ఆ యువకుడు భట్టిని ఎక్కడి నుండి మాట్లాడుతున్నారని అడగగా, తాను పాకిస్థాన్ నుండి మాట్లాడుతున్నానని, తన కోసం పని చేస్తే సహాయం చేస్తానని భట్టి చెప్పాడు.

తర్వాత అతనికి ఎలాంటి పని ఇచ్చారని అడగగా, ఢిల్లీలో ఒక వ్యక్తి వచ్చి తనను కలుస్తాడని భట్టి చెప్పినట్లు ఆ యువకుడు తెలిపాడు. ఆ వ్యక్తికి తన ఫోన్ నంబర్, లొకేషన్ వివరాలు ఇచ్చి, అతని నుండి కొన్ని వస్తువులను తీసుకుని, వాటిని పంజాబ్‌కు చేరవేయాల్సి ఉంటుందని చెప్పాడు. తాను మళ్లీ ఆ పనిని తిరస్కరించి, తనకు డబ్బు అవసరమని, వేరే ఏదైనా పని ఉంటే చెప్పమని భట్టిని కోరినట్లు ఆ యువకుడు చెప్పాడు.

దానికి భట్టి మరో రెండు మూడు రోజులు వేచి ఉండమని చెప్పాడు. అలా వేచి ఉన్న సమయంలో, ఏజెన్సీ అధికారులు అక్కడికి చేరుకుని అతడిని అదుపులోకి తీసుకున్నారు. భట్టి ఇలాగే చాలా మంది యువకులను తన ఉచ్చులోకి లాగి, తన పనులను చేయించుకునేవాడని ఒక ఏజెన్సీ అధికారి తనకు చెప్పారని ఆ యువకుడు పేర్కొన్నాడు. పంజాబ్, భారతదేశంలోని ఇతర ప్రాంతాలకు చెందిన యువకులు ఇలా భట్టి ఉచ్చులో చిక్కుకుని, చివరికి జైలు పాలయ్యారు.

నమ్మకాన్ని కలిగించడానికి విరాళాల వినియోగం

భట్టిని అనుసరించేలా తనను ఏది ప్రేరేపించిందని అడగగా, తాను భట్టికి చెందిన కొన్ని ఇన్‌స్టాగ్రామ్ వీడియోలను చూశానని ఆ యువకుడు చెప్పాడు. భట్టి తన వీడియోలలో, భారతదేశంలోని కొన్ని మసీదులకు, ఒక గురుద్వారాకు భారీ మొత్తంలో విరాళాలు ఇచ్చానని చెప్పుకున్నాడు. తాను రూ. 4 లక్షలు, రూ. 30 లక్షలు విరాళంగా ఇచ్చానని భట్టి చెప్పడంతో, అతడిని అనుసరించడం మొదలుపెట్టానని ఆ యువకుడు తెలిపాడు.

అంతేకాకుండా, సిద్ధూ మూసేవాలా హత్యకు ప్రతీకారం తీర్చుకుంటానని, అవసరమైతే తన ప్రాణాలను కూడా త్యాగం చేస్తానని భట్టి ఒక వీడియోలో చెప్పినట్లు కూడా అతను గుర్తుచేసుకున్నాడు. భట్టి నిజమే చెబుతున్నాడని, గాయకుడు సిద్ధూ మూసేవాలా హత్యకు ప్రతీకారం తీర్చుకుంటాడని నమ్మినందువల్లే ఆ వీడియో తనకు నచ్చిందని ఆ యువకుడు చెప్పాడు. తర్వాత, పంజాబ్‌లో జరిగిన దాడులకు, బాంబు పేలుళ్లకు తానే కారణమని భట్టి పేర్కొన్నట్లున్న కొన్ని ‘రీల్స్’ (వీడియోలు) కూడా అతను చూశాడు.

జలంధర్‌లో జరిగిన ఒక ఘటనకు సంబంధించి వచ్చిన వార్తా కథనాన్ని కూడా తాను చూశానని ఆ యువకుడు గుర్తుచేసుకున్నాడు. పంజాబ్‌లో, భారతదేశం అంతటా ఉన్న యువత భట్టి ఉచ్చులో పడవద్దని కోరుతూ, ఆ నెట్‌వర్క్ వారిని పనులు చేయమని ఆశపెట్టి, చివరికి జైలులో మగ్గేలా వదిలేసి వారి జీవితాలను నాశనం చేస్తోందని ఆయన అన్నారు.

రానాకు పాకిస్తాన్‌తో సంబంధం

ఆరోపించిన పాకిస్తాన్ ఆధారిత ఆపరేషన్ స్థాయి గురించి ఉత్తర ప్రదేశ్ స్పెషల్ టాస్క్ ఫోర్స్ (ఎస్టిఎఫ్) అదనపు డైరెక్టర్ జనరల్ (ఏడీజీ), లా అండ్ ఆర్డర్ ఏడీజీ అమితాబ్ యశ్ నివేదికలో కూడా ప్రస్తావించారు. ఆయన వాంగ్మూలం ఇవ్వడానికి రెండు రోజుల ముందు, పోలీసు, సైనిక సిబ్బందిని లక్ష్యంగా చేసుకుని హత్యలకు ప్రణాళిక రచిస్తున్నారని ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న ఒక నిషేధిత ఉగ్రవాద సంస్థ సభ్యులను అరెస్టు చేసినట్లు ఉత్తర ప్రదేశ్ యాంటీ-టెర్రరిజం స్క్వాడ్ (ఏటీఎస్) వెల్లడించింది. అమితాబ్ యశ్ ప్రకారం, రానాగా గుర్తించిన ఒక ఆపరేటివ్ ద్వారా ఈ ఆపరేషన్ పాకిస్తాన్ నుండి నడుపుతున్నారు.