అణు ఒప్పందంపై పురోగతితో దోహాకు అమెరికా ప్రతినిధి బృందం

వాషింగ్టన్, టెహ్రాన్‌ల మధ్య పరోక్ష చర్చలలో ఒక పురోగతి సాధించినట్లు వార్తలు వస్తున్న నేపథ్యంలో, దోహాలో ఇరాన్ అధికారులతో ప్రత్యక్ష చర్చల కోసం ఒక అమెరికన్ ప్రతినిధి బృందం చేరనుందని ఖతార్ వార్తాపత్రిక అల్-అరబీ అల్-జదీద్‌ను ఉటంకిస్తూ ‘ది టైమ్స్ ఆఫ్ ఇజ్రాయెల్’ నివేదించింది. ఖతార్, పాకిస్తాన్‌ల నేతృత్వంలోని మధ్యవర్తిత్వ ప్రయత్నాలకు దగ్గరగా ఉన్న వర్గాలను ఉటంకిస్తూ వచ్చిన నివేదిక ప్రకారం, ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం, హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా నౌకాయానం, టెహ్రాన్‌కు ఆర్థిక ప్రోత్సాహకాలకు సంబంధించిన ప్రాథమిక చర్యలపై ఇరుపక్షాలు ఒక అవగాహనకు వచ్చాయి.

ఈ ఒప్పందానికి చైనా, రష్యాలు కూడా హామీదారులుగా వ్యవహరిస్తాయని సమాచారం. వాషింగ్టన్, టెహ్రాన్‌ల మధ్య ప్రత్యక్ష చర్చలను పునఃప్రారంభించడం, యుద్ధం మళ్లీ చెలరేగకుండా నివారించడం లక్ష్యంగా శుక్రవారం టెహ్రాన్‌లో ఖతార్ మధ్యవర్తులు, ఇరాన్ అధికారుల మధ్య 12 గంటలకు పైగా జరిగిన చర్చల అనంతరం ఈ పురోగతి నెలకొంది. నవంబర్ 3న జరగనున్న మధ్యంతర ఎన్నికల తర్వాత ఇరాన్‌పై అమెరికా సైనిక చర్యకు దిగవచ్చనే ఆందోళనల నేపథ్యంలో ఈ చర్చలు జరిగాయని దౌత్య వర్గాలు తెలిపాయి.

“సానుకూల పురోగతి సాధించారు. అమెరికా, ఇరాన్‌ల మధ్య ఒక ఒప్పందాన్ని కుదిర్చే ప్రయత్నంలో చర్చలు ఇంకా కొనసాగుతున్నాయి,” అని ఆ వర్గం పేర్కొంది. ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం, ఇతర అంశాలపై ప్రత్యక్ష చర్చలను పునఃప్రారంభించడానికి మార్గం సుగమం చేసేలా, కొద్ది రోజుల్లోనే అమలు చేయగల పరస్పర చర్యల శ్రేణిపై ఇరుపక్షాలు అంగీకరించేలా ఖతార్ ఒత్తిడి చేస్తుంది.

అయితే, చర్చలను పునఃప్రారంభించే షరతులపై ఉన్న భేదాభిప్రాయాలు దౌత్య ప్రయత్నాలను క్లిష్టతరం చేస్తూనే ఉన్నాయి. ఆక్సియోస్ ఉటంకించిన ఒక అమెరికా అధికారి ప్రకారం, చర్చలను పునఃప్రారంభించడానికి షరతుగా ఇరాన్ అణుపరమైన రాయితీలు ఇవ్వాలని ట్రంప్ ప్రభుత్వం కోరుకుంటుండగా, వాషింగ్టన్ ముందుగా తన నావికా దిగ్బంధనాన్ని ఎత్తివేయాలని, స్తంభింపజేసిన నిధులను విడుదల చేయాలని, చమురు అమ్ముకోవడానికి అనుమతించాలని టెహ్రాన్ డిమాండ్ చేసింది.

వాషింగ్టన్ నుండి ఆంక్షల ఉపశమనం లభించేందుకు ప్రతిఫలంగా, విశ్వాసాన్ని పెంపొందించే చర్యగా, బాంబులతో ధ్వంసమైన తమ అణు స్థావరాలను సందర్శించడానికి ఐక్యరాజ్యసమితి ఇన్‌స్పెక్టర్లను అనుమతించేలా ఇరాన్‌ను ఒప్పించేందుకు ఖతార్ మధ్యవర్తులు కూడా ప్రయత్నిస్తున్నారు.

ఇదిలా ఉండగా, అమెరికా-ఇరాన్ చర్చల కోసం రూపొందించిన ఒక ప్రాథమిక ముసాయిదా చట్రం ప్రకారం, ఇరాన్ వద్ద ఉన్న అత్యంత సుసంపన్నం చేసిన యురేనియం నిల్వలను అంగీకరించిన మూడవ దేశానికి బదిలీ చేయడం లేదా దాని సుసంపన్నత స్థాయిని తగ్గించడంతో పాటు, ప్రాథమిక అవగాహన కుదిరిన ఏడు రోజుల్లోగా హోర్ముజ్ జలసంధిని అంతర్జాతీయ సముద్ర రవాణాకు తిరిగి తెరవాలని ప్రతిపాదించినట్లు తెలుస్తున్నది.