ఇజ్రాయెల్ హంగ్ తీర్పులో కింగ్‌మేకర్లుగా అరబ్ పార్టీలు

* ప్రతిపక్ష నేతకే గాలం వేస్తున్న నెతన్యాహు

అక్టోబర్ 27న జరిగిన ఇజ్రాయెల్ ఎన్నికలలో, అరబ్ నేతృత్వంలోని రాజకీయ పార్టీలు కీలక పాత్ర పోషించే అవకాశం ఉన్న పార్టీలుగా ఆవిర్భవించాయి. 120 మంది సభ్యులున్న క్నెసెట్‌లో (ఇజ్రాయెల్ పార్లమెంట్) ప్రాథమిక ఫలితాల ప్రకారం ఇజ్రాయెల్‌ జనాభాలో సుమారు 21 శాతం ఉన్న అరబ్‌ మైనారిటీకి ప్రాతినిధ్యం వహించే పార్టీలు ఈసారి రికార్డు స్థాయిలో 19 స్థానాలు గెలుచుకునే అవకాశం ఉంది. దానితో ఐసెన్‌కోట్‌ కూటమి అధికారంలోకి రావాలంటే అరబ్‌ పార్టీల మద్దతు కీలకంగా మారింది.

ఈ ఫలితంతో, ప్రధానమంత్రి బెంజమిన్ నెతన్యాహు కూటమి, మాజీ సైనిక అధిపతి గాడి ఐసెన్‌కోట్ నేతృత్వంలోని ప్రతిపక్షం రెండూ మెజారిటీకి అవసరమైన 61 సీట్లకు దూరంగా ఉన్నాయి. ఈ ఫలితం రెండు రాజకీయ శక్తులపై దృష్టిని కేంద్రీకరించింది: ఒకటి, అరబ్ మెజారిటీ ఉన్న మూడు పార్టీల కూటమి అయిన ‘జాయింట్ లిస్ట్’, మరొకటి, స్వతంత్రంగా ఎన్నికలలో పోటీ చేస్తున్న ‘రామ్’. ఈ రెండూ ఇజ్రాయెల్ అరబ్ పౌరులలో చాలా మందికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నప్పటికీ, వాటి సిద్ధాంతాలు, పాలక సంకీర్ణాలలో చేరే విధానాలలో తేడాలు ఉన్నాయి.

ప్రాథమిక ఫలితాల ప్రకారం, 97.5 శాతం బ్యాలెట్ పెట్టెలలో లెక్కించిన 90 శాతం ఓట్ల ఆధారంగా, నెతన్యాహు అనుకూల కూటమి 53 సీట్లతో, ప్రతిపక్ష కూటమి 48 సీట్లతో నిలిచింది. ప్రస్తుత క్నెసెట్‌లో చెరో ఐదు సీట్లు ఉండగా, జాయింట్ లిస్ట్, రామ్ కలిసి 19 సీట్లు గెలుచుకుంటాయని అంచనా. 2020లో అరబ్-మెజారిటీ పార్టీలు గెలుచుకున్న 15 సీట్ల మునుపటి రికార్డును వీరి సంయుక్త సీట్ల సంఖ్య అధిగమించింది.

నెలల తరబడి జరిగిన చర్చల అనంతరం, 2026 ఆగస్టులో జరిగే ఎన్నికలలో ఉమ్మడి జాబితాపై పోటీ చేయడానికి అంగీకరించిన హదాష్, తాల్, బలాద్ పార్టీలను జాయింట్ లిస్ట్ ఏకం చేసింది. ఇజ్రాయెల్ 3.25% ఎన్నికల పరిమితిని అధిగమించడానికి రామ్‌తో సహా నాలుగు అరబ్-మెజారిటీ పార్టీలు ఏకమైనప్పుడు, 2015లో అసలు జాయింట్ లిస్ట్ ఏర్పడింది. 2021 ఎన్నికలకు ముందు రామ్ ఈ కూటమి నుండి వైదొలిగింది. ప్రస్తుతం దీని అంచనా సీట్ల సంఖ్య 12.

ఈ కూటమికి యూసెఫ్ జబరీన్ నాయకత్వం వహిస్తుండగా, అహ్మద్ టిబి, సమీ అబు షెహాదే దాని భాగస్వామ్య పార్టీలకు ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్నారు. హదాష్: సమానత్వం, యూదు-అరబ్ భాగస్వామ్యం, శాంతిని సమర్థించే ఒక సామ్యవాద, కమ్యూనిస్ట్ మూలాలున్న అరబ్-యూదు రాజకీయ ఉద్యమం. ఈ కూటమికి జబరీన్ నాయకత్వం వహిస్తుండగా, హదాష్ సాంప్రదాయకంగా అరబ్, యూదు పౌరుల మధ్య సహకారాన్ని ప్రోత్సహిస్తూ వస్తుంది.

తా’అల్: సీనియర్ చట్టసభ సభ్యుడు అహ్మద్ టిబి స్థాపించిన ‘అరబ్ మూవ్‌మెంట్ ఫర్ రిన్యూవల్’, మైనారిటీ హక్కులు, పాలస్తీనా సమస్యలు, ఆచరణాత్మక రాజకీయ ప్రాతినిధ్యంపై దృష్టి సారిస్తుంది. బలద్: సామి అబు షెహాదే నాయకత్వంలోని ‘నేషనల్ డెమోక్రటిక్ అసెంబ్లీ’, ప్రధానంగా యూదు జాతీయ గుర్తింపుతో నిర్వచించిన రాజ్యంగా కాకుండా, అరబ్ జాతీయ గుర్తింపును, ఇజ్రాయెల్‌ను “దాని పౌరులందరి రాజ్యం” అనే సూత్రాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది.

ఈ పార్టీలు వివక్ష, సమానత్వం, పాలస్తీనియన్ల హక్కులు, అరబ్ సమాజాలలోని పరిస్థితులపై ఆందోళనలను పంచుకుంటాయి. కానీ జాతీయవాదం, భావజాలం, ఇజ్రాయెల్ ప్రభుత్వాలతో సంబంధాల విషయంలో భిన్నంగా ఉంటాయి. రామ్, లేదా ‘యునైటెడ్ అరబ్ లిస్ట్’, 1996లో స్థాపించిన, ఇజ్రాయెల్ ఇస్లామిక్ మూవ్‌మెంట్ దక్షిణ శాఖలో దీని మూలాలు ఉన్నాయి. దీనికి మన్సూర్ అబ్బాస్ నాయకత్వం వహిస్తున్నారు.

ఇది పార్లమెంటరీ రాజకీయాలకు ఆచరణాత్మక విధానాన్ని అవలంబించింది. అరబ్ సమాజాలలో ప్రజా సేవలు, గృహ నిర్మాణం, ఆర్థిక అభివృద్ధి, నేర నివారణకు ప్రాధాన్యత ఇస్తుంది. ప్రస్తుత ఎన్నికలలో రామ్ ఏడు సీట్లు గెలుచుకుంటుందని అంచనా. 2021లో బెన్నెట్-లాపిడ్ ప్రభుత్వానికి మద్దతు ఇచ్చే సంకీర్ణంలో చేరడం ద్వారా దీనికి అత్యంత ముఖ్యమైన పూర్వ ఉదాహరణ లభించింది. తద్వారా ఇజ్రాయెల్ పాలక సంకీర్ణంలో అధికారికంగా పాల్గొన్న మొదటి అరబ్ పార్టీగా ఇది నిలిచింది.

జాయింట్ లిస్ట్‌కు భిన్నంగా, అరబ్ పౌరులకు ప్రయోజనం చేకూర్చే విధానపరమైన హామీలకు బదులుగా, యూదుల నేతృత్వంలోని పార్టీలతో నేరుగా చర్చలు జరపడానికి, ప్రభుత్వంలో చేరడానికి రామ్ ఎక్కువ సుముఖతను కనబరిచింది. పాలస్తీనా రాజ్య ప్రతిపత్తి, ఆక్రమణను అంతం చేయడంపై దాని వైఖరి కూడా, అది ప్రకటించిన రాజకీయ వేదికలో భాగంగా ఉంది.

ఇజ్రాయెల్ తదుపరి ప్రభుత్వాన్ని ఎవరు ఏర్పాటు చేస్తారో నిర్ణయించడంలో ఈ రెండు పార్టీల సంయుక్త 19 సీట్లు కీలకంగా మారవచ్చు. నెతన్యాహు ప్రధాన ప్రత్యర్థి అయిన ఐసెన్‌కోట్ అరబ్‌ పార్టీలను నేరుగా కూటమిలో చేర్చుకోకుండా బయట నుంచి వాటి మద్దతుతో మైనారిటీ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేసే అవకాశాన్ని పరిశీలించవచ్చని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. కొన్ని షరతులకు లోబడి అరబ్ నేతృత్వంలోని పార్టీలతో సహకరించే అవకాశాన్ని వదిలిపెట్టారు. ఇజ్రాయెల్‌ను ఒక యూదు రాజ్యంగా వారు గుర్తించడం, హమాస్‌ను ఒక తీవ్రవాద సంస్థగా పేర్కొనడం వంటివి ఈ షరతులలో ఉన్నాయి.

గాజా, లెబనాన్ విషయాలపై ఉన్న విభేదాల కారణంగా ఐసెన్‌కోట్ నేతృత్వంలోని మైనారిటీ ప్రభుత్వానికి జాయింట్ లిస్ట్ బయటి నుంచి మద్దతు ఇవ్వదని, కానీ అందులో చేరదని జబరీన్ కూడా సూచించారు. దీనికి భిన్నంగా, అబ్బాస్ పాలక సంకీర్ణంలో చేరడానికి సుముఖత వ్యక్తం చేశారు. అరబ్ ఓటర్ల ఓటింగ్ శాతం పెరగడం కూడా ఈ పార్టీల రాజకీయ ప్రాముఖ్యతను పెంచింది.

2021లో నెతన్యాహును అధికారం నుంచి తప్పించిన ప్రభుత్వ ఏర్పాటులో మన్సూర్‌ అబ్బాస్‌ నేతృత్వంలోని రామ్‌ పార్టీ కీలక పాత్ర పోషించింది. అయితే, ఈసారి ఐసెన్‌కోట్‌ కూటమికి వచ్చిన సీట్ల సంఖ్య అంచనాల కంటే తక్కువగా ఉండటంతో.. ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు మరింత విస్తృతమైన అరబ్‌ పార్టీల మద్దతు అవసరమయ్యే పరిస్థితి కనిపిస్తోంది.

అయితే, అరబ్‌ జాయింట్‌ లిస్ట్‌లో స్పష్టంగా జియోనిజాన్ని వ్యతిరేకించే పార్టీ కూడా ఉండటంతో ఆ కూటమితో అధికారికంగా చేతులు కలిపేందుకు యూదు రాజకీయ నాయకుల్లో చాలామంది వెనుకంజ వేస్తున్నారు. ఇజ్రాయెల్‌ ఏర్పడినప్పటి నుంచి అరబ్‌ పార్టీలతో అధికారిక కూటముల విషయంలో రాజకీయంగా సున్నితమైన పరిస్థితి కొనసాగుతోంది. ఇన్నాళ్లూ తాము యూదు వ్యతిరేకులుగా ముద్ర వేసిన అదే అరబ్ పార్టీల మద్దతుతో ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేస్తే ప్రజల్లోకి వ్యతిరేకత వస్తుందన్న భయం అధికార, ప్రతిపక్ష పార్టీలను వెంటాడుతోంది.

అయితే ప్రధాని నెతన్యాహుతో పోలిస్తే విపక్ష నేత గాడీ ఐసెన్ కోట్ అరబ్ పార్టీల మద్దతుతో ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు సిద్దంగా ఉన్నారు. ఇందుకు ఆయన కొన్ని షరతులు పెడుతున్నారు. ఇది గ్రహించిన నెతన్యాహు అరబ్ పార్టీల మద్దతు ఎలాగో తీసుకోరు కాబట్టి ప్లాన్ బీ అమలుకు సిద్దమవుతున్నారు.

ఇందులో భాగంగా ఏకంగా ప్రతిపక్ష నేతకే గాలం వేస్తున్నారు. గాడీ ఐసెన్ కోట్ తో కలిసి ప్రభుత్వ ఏర్పాటు చేయాలని నెతన్యాహు వర్గం భావిస్తోంది. ఇందుకోసం ఆయన వద్దకు రాయబారాలు పంపేందుకు సిద్దమవుతున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఇందుకోసం రెండు ప్రతిపాదనలు సిద్ధం చేస్తున్నారు. ఇందులో నెతన్యాహు ప్రధానిగా ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసి, ఐసెన్ కోట్ కు కీలక మంత్విత్వ శాఖల్ని అప్పగించడం.

లేని పక్షంలో, నెతన్యాహు-ఐసెన్ కోట్ ఇద్దరూ తలో సగం పదవీకాలం ప్రధానులుగా ఉండేలా ఒప్పందం చేసుకోవడం ఉన్నాయి. అయితే నెతన్యాహు కింద తాను పనిచేసేది లేదని ఐసెన్ కోట్ ఇప్పటికే తేల్చిచెప్పేశారు. అయినా నెతన్యాహు వర్గంలో మాత్రం ప్రయత్నాలు కొనసాగిస్తున్నారు.

మరోవంక, పెరుగుతున్న జాత్యహంకారం, మితవాద భావజాలంపై ఆందోళన వ్యక్తం చేయడంతో పాటు, నేరం, పెట్టుబడులు, సమానత్వం, పునరుద్ధరించిన శాంతి ప్రయత్నాలపై చర్యలు తీసుకోవాలని ఓటర్లు డిమాండ్ చేశారు. ఇదిలా ఉండగా, ఇజ్రాయెల్ దినపత్రిక ‘హారెట్జ్’ ప్రకారం, ఇజ్రాయెల్ అత్యంత కీలకమైన ఎన్నికల ఫలితాలు విభజిత రాజకీయ వాతావరణాన్ని సూచిస్తున్న తరుణంలో, యూదు-అరబ్ ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటు చేయాలని డిమాండ్ చేస్తూ జెరూసలేం, టెల్ అవీవ్, హైఫాలలో సుమారు 300 మంది ప్రజలు గుమిగూడారు.

జెరూసలేంలోని పారిస్ స్క్వేర్, టెల్ అవీవ్‌లోని మెసిలా పార్క్, హైఫాలోని యునెస్కో స్క్వేర్‌లలో ఈ ప్రదర్శనలు జరిగాయి. నిరసనకారులు “నది నుండి సముద్రం వరకు అందరికీ స్వేచ్ఛ”, “యూదు-అరబ్ ప్రభుత్వానికి అవును” వంటి నినాదాలు ఉన్న ప్లకార్డులను ప్రదర్శించి, సమ్మిళిత పాలన కోసం పిలుపునిచ్చారు.