ఎస్ఐఆర్ పై మూడు ఆదేశాలు ఏకగ్రీవం .. సుప్రీంలో ఈసీఐ స్పష్టం

భారత ఎన్నికల సంఘం (ఈసీఐ) ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ (సిఈసి) జ్ఞానేష్ కుమార్ ఏకపక్షంగా నిర్ణయాలు తీసుకున్నారనే ఆరోపణలను తోసిపుచ్చింది. ఓటర్ల జాబితాల ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణకు (ఎస్ఐఆర్) సంబంధించి జారీ చేసిన మూడు ఉత్తర్వులు, ముగ్గురు సభ్యుల కమిషన్ ఏకాభిప్రాయంతో తీసుకున్న నిర్ణయాలేనని సుప్రీంకోర్టుకు తెలియజేసింది. సిఈసి పనితీరును, ఎస్ఐఆర్ కి సంబంధించిన ఫారమ్‌లలో చేసిన మార్పులను ప్రశ్నిస్తూ దాఖలైన పిటిషన్లకు సమాధానంగా సమర్పించిన అఫిడవిట్‌లో, ఈ ఆరోపణలు కేవలం ఒక మీడియా కథనం ఆధారంగానే వచ్చాయని ఎన్నికల సంఘం పేర్కొంది.

ఈ అఫిడవిట్‌ను సిఈసి, ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు ఏకగ్రీవంగా ఆమోదించారని స్పష్టం చేసింది. అంతర్గత చర్చల సమయంలో సిఈసి లేదా ఎన్నికల కమిషనర్లు వ్యక్తం చేసిన సూచనలు, పరిశీలనలు లేదా ప్రశ్నలను కమిషన్ అధికారిక నిర్ణయాలుగా పరిగణించలేమని ఎన్నికల సంఘం వివరించింది. నిర్ణయాలు తీసుకునే ప్రక్రియ గురించి వివరిస్తూ, జూన్ 2025, అక్టోబర్ 2025, మే 2026లలో జారీ చేసిన మూడు ఎస్ఐఆర్ ఉత్తర్వులు ఏకాభిప్రాయంతోనే తీసుకున్నామని పేర్కొంది.

సాధారణంగా ఫైళ్లను మొదట ఒక ఎన్నికల కమిషనర్, ఆ తర్వాత మరొకరు పరిశీలిస్తారని, ఆపై సిఈసి పరిశీలనకు పంపుతారని తెలిపింది. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో, ఎలక్ట్రానిక్ మాధ్యమాల ద్వారా ఆమోదాలు పొంది, ఆ తర్వాత వాటిని ఫైల్‌లో నమోదు చేస్తామని వివరించింది. ‘చీఫ్ ఎలక్షన్ కమిషనర్ అండ్ అదర్ ఎలక్షన్ కమిషనర్స్ యాక్ట్, 2023’లోని సెక్షన్ 18 ప్రకారం, ఫైల్ పరిశీలనలో ఉన్నప్పుడు సభ్యులు వ్యక్తం చేసిన అభిప్రాయాలను లేదా ప్రశ్నలను అధికారిక నిర్ణయాలుగా పరిగణించలేమని అఫిడవిట్‌లో స్పష్టం చేసింది. అలాగే, ఎటువంటి అంతర్గత నోట్లను లేదా ఫైళ్లను తాము మీడియాకు విడుదల చేయలేదని, అలా విడుదల చేయడానికి ఎవరికీ అనుమతి కూడా ఇవ్వలేదని కమిషన్ పేర్కొంది.

‘ఫారమ్ 6లో ఎటువంటి సవరణలు లేవు

ఓటర్ల నమోదు కోసం ఉపయోగించే ‘ఫారమ్ 6’లో మార్పులు చేశారనే వివాదంపై స్పందిస్తూ, ఆ ఫారమ్‌లో ఎటువంటి సవరణలు చేయలేదని ఈసిఐ సుప్రీంకోర్టుకు తెలిపింది. నిర్ణీత ఫారమ్‌ను సవరించే అధికారం కేంద్ర ప్రభుత్వానికి మాత్రమే ఉందని, ఎస్ఐఆర్ ప్రక్రియ కోసం అవసరమైన డిక్లరేషన్ (ప్రకటన) అనేది ఒక ప్రత్యేక పత్రమని పేర్కొంది. అయితే, ఆన్‌లైన్‌లో దరఖాస్తును ప్రదర్శించిన విధానాన్ని చూసి, అది సవరణగా భావించే అవకాశం ఉందని కమిషన్ అంగీకరించింది.

అక్టోబర్ 21 నుండి, భౌతిక దరఖాస్తు ఫార్మాట్‌కు అనుగుణంగా, ఆన్‌లైన్ దరఖాస్తును ‘ఫారమ్ 6’, ప్రత్యేక ‘డిక్లరేషన్’గా విభజించడం జరుగుతుందని తెలిపింది. సవరణ సమయంలో వివరాలు నమోదు కాని ఓటర్లు సాధారణంగా విచారణలకు హాజరు కావాల్సిన అవసరం లేదని కూడా ఈసీఐ తెలిపింది. బూత్ స్థాయి అధికారులు (బీఎల్‌ఓలు) వారి నివాసాల నుండి అవసరమైన పత్రాలను సేకరిస్తారు. విచారణలు అసాధారణ పరిస్థితులకు మాత్రమే పరిమితం అవుతాయి. ప్రాధాన్యంగా ఆన్‌లైన్ విధానంలో నిర్వహిస్తారు.

ఈసీఐనెట్‌లో భద్రతా చర్యలు, గోవా ఓటర్ల సంఖ్యపై స్పష్టత

ఈసీఐనెట్ వ్యవస్థపై లేవనెత్తిన ఆందోళనల గురించి, ఎన్నికల నమోదు అధికారి (ఈఆర్‌ఓ) నుండి ఉత్తర్వు లేకుండా ఏ ఓటరు పేరును ఓటర్ల జాబితాలో చేర్చడం గానీ, తొలగించడం గానీ కుదరదని కమిషన్ నొక్కి చెప్పింది. నిర్దేశించిన భద్రతా చర్యల అమలును పరిశీలించడానికి ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్స్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (ఐఐటీ), ఇండియన్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ సైన్స్ (ఐఐఎస్) నిపుణులతో కూడిన ఒక కమిటీని ఏర్పాటు చేసినట్లు అది తెలిపింది.

గోవాలో తొలుత ఓటర్ల జాబితా నుండి మినహాయించబడినట్లుగా పేర్కొన్న 97 మంది ఓటర్లకు సంబంధించిన వివాదంపై ఈసీఐ స్పష్టతనిచ్చింది. వారిలో 88 మంది ఇప్పటికే నమోదు చేశారని, 6 మంది విదేశాలలో నివసిస్తున్నారని, 3 మంది పోర్చుగీస్ పాస్‌పోర్ట్‌లను కలిగి ఉన్నారని తెలిపింది.

పనుల కేటాయింపు ఉత్తర్వు ఎన్నడూ అమలు కాలేదు

కమిషన్‌కు డిప్యూటేషన్‌పై వచ్చిన ఒక అదనపు కార్యదర్శి జారీ చేసిన జూలై 28 నాటి పనుల కేటాయింపు ఉత్తర్వు గురించి కూడా ఆ అఫిడవిట్‌లో ప్రస్తావించారు. ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు మరుసటి రోజే క్యాబినెట్ కార్యదర్శికి లేఖ రాశారని, జూలై 30న ఇద్దరు కమిషనర్లు సంయుక్తంగా జారీ చేసిన ఆదేశం తర్వాత కూడా ఆ ఉత్తర్వు ఎన్నడూ అమలు కాలేదని ఈసీఐ పేర్కొంది.

పశ్చిమ బెంగాల్‌లో ఓటర్లను చేర్చడానికి వ్యతిరేకంగా దాఖలైన అప్పీళ్లపై, సుప్రీంకోర్టు జారీ చేసిన ఆదేశాలకు అనుగుణంగా రాష్ట్ర ప్రధాన ఎన్నికల అధికారి కార్యాలయ అధికారులు వీటిని దాఖలు చేశారని కమిషన్ నొక్కి చెప్పింది. ఈ విషయాలు కమిషన్ ముందుకు రాలేదని కూడా అది జోడించింది. తమకు అప్పగించిన అధికారాలకు మించి ఉత్తర్వులు జారీ చేసే ఏ అధికారి అయినా చర్యలను ఎదుర్కోవలసి వస్తుందని ఈసీఐ ఇంకా స్పష్టం చేసింది.

సీఈసీని నిరోధించాలన్న పిటిషన్ చెల్లుబాటు కాదు

సీఈసీ తన విధులను నిర్వర్తించకుండా నిరోధించాలని కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్ చెల్లుబాటు కాదని కమిషన్ వాదించింది. సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తికి వర్తించే ప్రక్రియ ద్వారా మాత్రమే సీఈసీని తొలగించవచ్చని అది పేర్కొంది. ఎలక్ట్రానిక్ ఓటింగ్ యంత్రాలకు వ్యతిరేకంగా పదేపదే వస్తున్న సవాళ్లను తిరస్కరిస్తూ సుప్రీంకోర్టు గతంలో ఇచ్చిన తీర్పులను కూడా ఇది ప్రస్తావించింది. దసరా సెలవుల దృష్ట్యా తాము ప్రాథమిక సమాధానాన్ని మాత్రమే దాఖలు చేశామని, పిటిషన్లకు సంబంధించి సమగ్రమైన, అంశాల వారీగా కూడిన సమాధానాన్ని తగిన సమయంలో సమర్పించేందుకు అనుమతి ఇవ్వాలని ఈసీఐ కోరింది.