రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం ముగింపునకు భారత్ 3 శాంతి సూత్రాలు

ఐదో సంవత్సరంలోకి అడుగుపెట్టిన రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు ఆపేందుకు భారత్ సిద్ధమైంది. ఇరు దేశాల మధ్య శాంతిని నెలకొల్పేందుకు, సమగ్ర యుద్ధ విరమణకు వీలుగా న్యూఢిల్లీ మూడు కీలక సూత్రాలతో కూడిన ఒక ప్రత్యేక ప్రణాళికను రూపొందించింది. అంతేకాకుండా ఈ ప్రణాళికను ఉక్రెయిన్ దేశానికి అధికారికంగా అందించింది.

ఈ శాంతి ప్రతిపాదన ప్రధానంగా ఇంధన మౌలిక సదుపాయాల పరిరక్షణ, నల్లసముద్రం ద్వారా వ్యాపార నౌకల రాకపోకలను పునరుద్ధరించడంపై దృష్టి సారిస్తుందని విశ్వసనీయ వర్గాలు తెలిపాయి. గత నెలలో భారత విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ ఉక్రెయిన్ రాజధాని కీవ్‌లో పర్యటించిన సమయంలో ఈ 3 సూత్రాల శాంతి ఫార్ములాను ఆ దేశానికి అధికారికంగా అందించారు. దీనిని పరిశీలించిన ఉక్రెయిన్ విదేశాంగ మంత్రి ఆండ్రీ సిబిహా, భారత్ పంపిన ప్రణాళిక అత్యంత సమగ్రమైనదని ప్రశంసించారు.

యుద్ధానికి ముగింపు పలికేందుకు టర్కీ, ఈజిప్ట్, అమెరికా నుంచి కూడా తమకు ప్రతిపాదనలు వచ్చినప్పటికీ భారత ప్రతిపాదన అత్యంత సమగ్రమైనదని తెలిపారు. యుద్ధ విరమణతో పాటు ఇంధన వనరులు, రేవుల మౌలిక సదుపాయాలపై దాడుల నిలిపివేత, నల్లసముద్రంలో సాధారణ పరిస్థితుల పునరుద్ధరణ వంటి అంశాలు నమోదైతేనే ఎలాంటి ఒప్పందానికైనా తాము సిద్ధమని కీవ్ స్పష్టం చేసింది.

భారత్ ప్రతిపాదించిన ఈ శాంతి ప్రణాళికలో విద్యుత్, ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలపై జరిగే దాడులను తక్షణమే నిలిపివేయడం ప్రధాన అంశంగా నిలిచింది. అలాగే నల్లసముద్రం ఓడరేవుల ద్వారా ధాన్యం, ఇంధన సరఫరాలు నిరాటంకంగా కొనసాగేలా చూడటం రెండోది. ఇక మూడోది ఈ కీలక జలమార్గంలో పయనించే వాణిజ్య నౌకలపై ఎలాంటి దాడులు జరగకుండా రక్షణ కల్పించాలని భారత్ ప్రతిపాదించింది.

టర్కీ, ఈజిప్ట్ ప్రతిపాదనలు కేవలం నల్లసముద్రంలో నౌకలపై దాడులను నిలిపివేసి ధాన్య సరఫరాను పునరుద్ధరించడానికే ప్రాధాన్యత ఇచ్చాయి. అమెరికా ప్రతిపాదన కేవలం “ఇంధన కాల్పుల విరమణ” పైనే కేంద్రీకృతమైంది. ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలపై దాడులను నివారించడంపై దృష్టి పెట్టింది. భారతదేశం ప్రతిపాదన ఈ రెండు రంగాలను మిళితం చేయడంతో పాటు, వాణిజ్య నౌకాయానాన్ని రక్షించడానికి, నల్ల సముద్ర ఓడరేవుల ద్వారా ధాన్యం, ఇంధన ప్రవాహాన్ని కొనసాగించడానికి విస్తృతమైన నిబద్ధతను కూడా జోడించింది. నల్ల సముద్ర వాణిజ్య మార్గాలను తెరిచి ఉంచడంలో భారతదేశానికి ఆర్థిక, వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలు ఉన్నాయి.

వాణిజ్య నౌకలపై ఇటీవల జరిగిన దాడులు ఈ ప్రాంతం నుండి ధాన్యం, ఇంధన రవాణాను ప్రభావితం చేశాయి. అదే సమయంలో వాణిజ్య నౌకలకు సంబంధించిన దాడులలో భారతీయ నావికులు కూడా చిక్కుకున్నారు. ఈ విషయం తెలిసిన వ్యక్తుల ప్రకారం, ఇటీవలి వారాల్లో వాణిజ్య నౌకలపై రష్యా, ఉక్రెయిన్ జరిపిన దాడులలో ఐదుగురు భారతీయ నావికులు మరణించారు.

భారతదేశానికి రష్యా ఇంధన సరఫరాకు కూడా నల్ల సముద్ర ఓడరేవులు ముఖ్యమైనవి. నోవొరోస్సిస్క్‌తో సహా ఓడరేవుల చుట్టూ ఉన్న అంతరాయాలు ముడి చమురు రవాణాను ప్రభావితం చేశాయని, అధిక రవాణా ఖర్చులకు దోహదపడ్డాయని మూలాలు ఉటంకించిన నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.

న్యూఢిల్లీలో జరిగిన మ్యూనిచ్ సెక్యూరిటీ కాన్ఫరెన్స్‌లో విదేశాంగ మంత్రి జైశంకర్ మాట్లాడుతూ భారత్ కేవలం శాంతి ఉపన్యాసాలకే పరిమితం కాలేదని, మాస్కో, కీవ్‌లతో ప్రత్యక్షంగా ప్రాక్టికల్ చర్చలు జరుపుతోందని వెల్లడించారు. రష్యాతో ఉన్న బలమైన రక్షణ సంబంధాల దృష్ట్యా భారత్ తటస్థ వైఖరిని పాటిస్తున్నప్పటికీ సంక్షోభ నివారణకు గట్టి ప్రయత్నాలు చేస్తోంది.

ఈ సంఘర్షణ పరిష్కారానికి కృషి చేస్తున్న ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ ప్రయత్నాలను రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్ కూడా గుర్తించారు. అయితే, భారత్ చేసిన మూడు అంశాల ప్రతిపాదనపై రష్యా నుంచి అధికారిక స్పందన ఇంకా వెల్లడి కాలేదు. ఈ ప్రతిపాదన అమలు అనేది, ఏదైనా కాల్పుల విరమణకు సంబంధించిన నిబంధనలు మరియు విధానాలపై మాస్కో, కీవ్ అంగీకరించడంపైనే అంతిమంగా ఆధారపడి ఉంటుంది.