మణిపూర్ సరిహద్దు వెంబడి దశాబ్దాలుగా సరిహద్దులు గుర్తించని ఉమ్మడి సరిహద్దులోని ఒక భాగాన్ని పరిష్కరించుకోవడానికి, భారత్, మయన్మార్ ఒక భూభాగ మార్పిడి ప్రతిపాదనను పరిశీలిస్తున్నట్లు సమాచారం. ఈ విషయమై మీడియా సమావేశంలో విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతినిధి రణధీర్ జైస్వాల్ మాట్లాడుతూ, “సరిహద్దులో ఇంకా పరిష్కారం కాని కొన్ని ప్రాంతాలు ఉన్నాయి. ఆ రంగాలపై చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి,” అని చెప్పారు.
మణిపూర్ సరిహద్దు వెంబడి మయన్మార్తో భూ మార్పిడిని భారత్ పరిశీలిస్తోందన్న వార్తలపై అడిగిన ప్రశ్నకు జైస్వాల్ సమాధానమిచ్చారు. ఆయన ఆ వార్తలను ధృవీకరించనప్పటికీ, సరిహద్దులోని అపరిష్కృత ప్రాంతాలను పరిష్కరించుకోవడానికి చర్చలు జరుగుతున్నాయని అంగీకరించారు. న్యూఢిల్లీ ఇటువంటి ప్రతిపాదనను చురుకుగా పరిశీలిస్తోందని అమెరికాకు చెందిన ‘ది డిప్లొమాట్‘ పత్రిక నివేదించిన కొన్ని వారాల తర్వాత ఆయన ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.
జూలై 17న ఒక ‘అధికారిక పత్రం’ను ఉటంకిస్తూ వెలువరించిన కధనంలో, మయన్మార్తో మణిపూర్ సరిహద్దులో ఉన్న 65 నుండి 68 సరిహద్దు స్తంభాల మధ్య సరిహద్దు నిర్ధారణను పూర్తి చేయడానికి, సుమారు 1.4 చదరపు మైళ్ల భూభాగాన్ని మార్పిడి చేసుకునే ‘ప్రతిపాదన’ను భారత ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తోందని ఆ పత్రిక పేర్కొంది. 65 నుండి 68 స్తంభాల మధ్య దూరం సుమారు 2.8 కిలోమీటర్ల పొడవు ఉంటుంది.
మార్పిడి కోసం ప్రతిపాదించిన ఈ ప్రాంతం, మయన్మార్లోని సగైంగ్ ప్రాంతంలో ఉన్న కబావ్ లోయకు ఆనుకుని, మణిపూర్లోని చందేల్ జిల్లాలో ఉంది. మే 26, 2026 నాటి ‘అధికారిక పత్రం’ ప్రకారం, ఈ సరిహద్దు నిర్ధారణ ప్రక్రియ మూడు నెలల్లో, అంటే సుమారుగా ఆగస్టు నాటికి పూర్తి అవుతుందని అంచనా. భారత్, మయన్మార్ దేశాలు 1,643 కిలోమీటర్ల పొడవైన అంతర్జాతీయ సరిహద్దును పంచుకుంటున్నాయి.
ఈ సరిహద్దు అరుణాచల్ ప్రదేశ్, నాగాలాండ్, మణిపూర్, మిజోరాంల గుండా ప్రయాణించి, మయన్మార్లోని సగైంగ్ ప్రాంతం, చిన్ రాష్ట్రంలోకి ప్రవేశిస్తుంది. సరిహద్దులో అధిక భాగం పర్వతమయంగా, అటవీమయంగా, సులభంగా దాటడానికి వీలుగా ఉంది. ఇది చారిత్రాత్మకంగా ఇరువైపులా నివసిస్తున్న వివిధ జాతుల ప్రజల మధ్య విస్తరించి ఉంది. కేంద్ర హోం మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకారం, సరిహద్దు స్తంభాల ద్వారా సుమారు 1,472 కిలోమీటర్ల సరిహద్దును గుర్తించారు.
కాగా, ప్రధానంగా అరుణాచల్ ప్రదేశ్లోని లోహిత్ సెక్టార్, మణిపూర్లోని కబావ్ లోయలో దాదాపు 171 కిలోమీటర్ల సరిహద్దు ఇంకా పరిష్కారం కాలేదు. ‘ది డిప్లొమాట్‘ ప్రకారం, భారత్-మయన్మార్ సరిహద్దులో అపరిష్కృతంగా ఉన్న ఒక ప్రాంతానికి సరిహద్దు నిర్ధారణను వేగవంతం చేయడమే, ఒక సంభావ్య ప్రాదేశిక మార్పిడి వెనుక ఉన్న ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. తద్వారా అక్రమ వలసలు, తిరుగుబాటుదారుల కదలికలు, ఇతర సరిహద్దు నేరాలను అరికట్టడానికి న్యూఢిల్లీ ఆ సరిహద్దుకు కంచె వేయగలుగుతుంది.
2024లో, భారతదేశం మొత్తం 1,643 కిలోమీటర్ల పొడవైన అంతర్జాతీయ సరిహద్దుకు కంచె వేసే ప్రణాళికను ప్రకటించింది. అదే సమయంలో, 2018 నుండి అమల్లో ఉన్న భారత్-మయన్మార్ సరిహద్దు స్వేచ్ఛా రాకపోకల విధానాన్ని కూడా రద్దు చేసింది. ఈ విధానం ప్రకారం, సరిహద్దు సమీపంలో నివసించే గిరిజన వర్గాలు, బోర్డర్ పాస్ ఉపయోగించి వీసా లేకుండా ఒకరి భూభాగంలోకి మరొకరు 16 కిలోమీటర్ల వరకు ప్రయాణించడానికి అనుమతి ఉండేది.
ప్రస్తుత భారత్-మయన్మార్ సరిహద్దును 1967 ద్వైపాక్షిక ఒప్పందం కింద నిర్వచించారు. కానీ దానిలోని కొన్ని భాగాలు ఇంకా అపరిష్కృతంగానే ఉన్నాయి. 2018లో, ప్రభుత్వం పార్లమెంటుకు తెలియజేస్తూ, మిగిలిన అపరిష్కృత ప్రాంతాలను ద్వైపాక్షిక సరిహద్దు యంత్రాంగం ద్వారా నిర్ధారిస్తామని, ఇందులో భాగంగా తొమ్మిది సరిహద్దు స్తంభాలను గుర్తించి, ఏర్పాటు చేస్తామని తెలిపింది.
మణిపూర్లోని అత్యంత సున్నితమైన ప్రాంతాలలో సరిహద్దు స్తంభాలు 64 నుండి 68 మధ్య ఉన్న మోల్చామ్ సెక్టార్, స్తంభాలు 75 నుండి 79 మధ్య ఉన్న మోరే సెక్టార్, స్తంభాలు 88 నుండి 95 మధ్య ఉన్న చోరో ఖునౌ సెక్టార్ ఉన్నాయి. మయన్మార్తో విస్తృతమైన సరిహద్దు వివాదం ఏదీ లేదని, కేవలం తొమ్మిది అపరిష్కృత సరిహద్దు స్తంభాలు మాత్రమే ఉన్నాయని, వాటిని ద్వైపాక్షిక యంత్రాంగాల ద్వారా పరిష్కరిస్తున్నామని భారతదేశం నిరంతరం చెబుతూ వస్తోంది.
పేరు చెప్పని ఒక ప్రభుత్వ అధికారిని ఉటంకిస్తూ, గత నెలలో మయన్మార్ నాయకుడు మిన్ ఆంగ్ హ్లాయింగ్ భారతదేశ పర్యటన సందర్భంగా ఈ విషయంపై చర్చ జరిగిందని ‘ది డిప్లొమాట్‘ నివేదించింది. ఆ నివేదిక ప్రకారం, ఇరుపక్షాలు సరిహద్దు స్తంభాలు 65 నుండి 68 మధ్య ఉన్న మోల్చామ్ సెక్టార్లో సహాయక, కొత్త సరిహద్దు స్తంభాలను ఏర్పాటు చేయడాన్ని పరిగణించాయి. అదే సమయంలో, ఆ ప్రాంతంలో సరిహద్దు అమరికపై 2017 విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతిపాదనను కూడా పరిశీలించాయి.
పొరుగు దేశాలతో ప్రాదేశిక మార్పిడులు అసాధారణమైనవేమీ కావు. 2015లో, భారత్, బంగ్లాదేశ్ భూ సరిహద్దు ఒప్పందాన్ని ఆమోదించాయి. దీని ప్రకారం, న్యూఢిల్లీ తన భూభాగంలోని 111 ఎన్క్లేవ్లను ఢాకాకు అప్పగించి, బదులుగా 51 బంగ్లాదేశ్ ఎన్క్లేవ్లను పొందింది. దీంతో 41 ఏళ్ల నాటి సరిహద్దు వివాదం ముగిసింది. వార్తలలో వచ్చిన ఈ ప్రతిపాదన మణిపూర్లో ఇప్పటికే వ్యతిరేకతను ఎదుర్కొంటోంది.
‘ది డిప్లొమాట్’ నివేదిక ప్రచురణ తర్వాత, మణిపూర్ భూభాగ సమగ్రతపై సమన్వయ కమిటీ (కోకోమి), రాష్ట్ర భూభాగంలో చిన్న భాగాన్ని కూడా మయన్మార్కు అప్పగించవద్దని భారత ప్రభుత్వాన్ని హెచ్చరించిందని ‘ది ఇంఫాల్ టైమ్స్’ నివేదించింది. ఒకవేళ అలాంటి ప్రతిపాదనను అమలు చేస్తే, తాము బలమైన ప్రజా ప్రతిస్పందనను ప్రారంభిస్తామని కూడా పేర్కొంది.
నాగా తిరుగుబాటు గ్రూపులతో కేంద్రం జరిపిన శాంతి చర్చల సమయంలో 2019లో ఏర్పడిన మైతేయి పౌర సమాజ సంస్థల ఉమ్మడి సంస్థ అయిన కోకోమి, జూలై 27న (‘ది డిప్లొమాట్‘ నివేదిక ప్రచురితమైన 10 రోజుల తరువాత) ఇలా పేర్కొంది: “నివేదికలోని విషయాలు నిజమై, ఆ ప్రతిపాదనను ఆచరణలోకి తెస్తే, కోకోమి మూగ ప్రేక్షకునిగా ఉండబోదు.”
మణిపూర్ ప్రాదేశిక సమగ్రత అనేది రాజీపడలేని అంశమని పేర్కొంటూ, రాష్ట్ర ప్రస్తుత సరిహద్దులు గత తరాల నుండి వారసత్వంగా వచ్చాయని, కాలక్రమేణా వాటిని కాపాడుకుంటూ వచ్చారని ఆ సంస్థ తెలిపింది. 1949లో భారత యూనియన్లో విలీనమైనప్పటి నుండి మణిపూర్ ఇప్పటికే తన చారిత్రక భూభాగంలోని కొన్ని భాగాలను కోల్పోయిందని వాదిస్తూ, రాష్ట్ర భౌగోళిక సరిహద్దులను మరింత తగ్గించడం ఆమోదయోగ్యం కాదని హెచ్చరించింది. మణిపూర్ ప్రజల సమ్మతి లేకుండా, ఆ రాష్ట్ర ప్రాదేశిక సమగ్రతను ప్రభావితం చేసే ఎలాంటి నిర్ణయం తీసుకుని న్యూఢిల్లీ “నిప్పుతో చెలగాటం” ఆడకూడదని ఆ సంస్థ హెచ్చరించింది.
More Stories
`మా (1971) విజయమాసం’ డిసెంబర్లో తిరిగి వెళ్లాలనుకుంటున్నాను
ఇరాన్ యుద్ధంతో అమెరికా క్షిపణి నిరోధకాలు ఖాళీ!
ప్రధాని వీడియోను తొలగించినందుకు జుకర్బర్గ్ క్షమాపణలు