వ్యవసాయ ఉత్పత్తిపై ఎల్ నినోతీవ్ర ప్రభావం!

మధ్య పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో వేల మైళ్ల దూరంలో ఏర్పడుతున్న ఒక అస్థిర వాతావరణ దృగ్విషయం (ఎల్ నినో) ఈ ఏడాది భారతదేశ వ్యవసాయ ఉత్పత్తిపై తీవ్ర ప్రభావం చూపగలదని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.  దాని ఫలితంగా ద్రవ్యోల్భనం పెరగడమే కాకుండా, రైతుల ఆదాయాలను తగ్గించవచ్చని చెబుతున్నారు.  గత అనుభవాలను పరిశీలిస్తే, బలమైన ‘ఎల్ నినో’ ప్రభావం—అంటే బలహీనమైన, అనిశ్చిత వర్షపాతం  సాధారణం కంటే ఎక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు—ప్రధాన ఖరీఫ్ పంటల, ముఖ్యంగా నూనె గింజలు , పప్పుధాన్యాల ఉత్పత్తిని దెబ్బతీయడం కాగలదు. 

ఈ రుతుపవన కాలంలో వర్షపాతం సాధారణం కంటే తక్కువగా (దీర్ఘకాలిక సగటులో 90%గా) ఉంటుందని భారత వాతావరణ శాఖ (ఐఎండీ) అంచనా వేసింది, దీనివల్ల ఖరీఫ్ సీజన్‌లో తగినంత వర్షం పడుతుందా లేదా అనే ఆందోళనలు పెరిగాయి.  అయితే,  ”నీటిపారుదల సౌకర్యాలు గణనీయంగా మెరుగుపడటంతో, ఎల్ నినో ప్రభావం సంవత్సరాలుగా తగ్గుతూ వస్తోంది. వర్షపాత వ్యత్యాసాలను ఎదుర్కోవడానికి మేము వాతావరణ మార్పులను తట్టుకునే,  తక్కువ కాలవ్యవధి గల విత్తన రకాలను కూడా ఉపయోగిస్తున్నాము,” అని ఓ ప్రభుత్వ అధికారి తెలిపారు. 

1991-92, 1997-98 , 2015-16 నాటి మూడు బలమైన ‘ఎల్ నినో’ కాలాలపై జరిపిన విశ్లేషణలో, ఖరీఫ్ పంటల ఉత్పత్తి సగటున 1.3% తగ్గినట్లు తేలింది. “చారిత్రక విశ్లేషణ ఆధారంగా చూస్తే, దీర్ఘకాలిక సగటు (ఎల్ పీఏ) కంటే రుతుపవన వర్షపాతం తగ్గిన ప్రతి శాతం పాయింట్‌కు, పంటల స్థూల విలువ జోడింపు ( జీవీఏ) వృద్ధిలో సుమారు 0.4 శాతం పాయింట్ల తగ్గుదల కనిపిస్తుంది” అని హెచ్ డీఎఫ్ సీ బ్యాంక్ ప్రధాన ఆర్థికవేత్త సాక్షి గుప్తా పేర్కొన్నారు.

విశ్లేషించిన కాలాల ఆధారంగా కొన్ని పంటలు ఇతరులకన్నా ఎక్కువగా ప్రభావితమయ్యాయి. జొన్నల సగటు ఉత్పత్తి 28% తగ్గగా, కంది ఉత్పత్తి 17.1% తగ్గింది. ఇతర ప్రధాన ఖరీఫ్ పంటలు కూడా నష్టపోయాయి. సజ్జల ఉత్పత్తి 15.7%, పోషక/స్థూల తృణధాన్యాల ఉత్పత్తి 13.8% , మొక్కజొన్న ఉత్పత్తి 5.4% తగ్గాయి.  వేరుశనగ వంటి నూనె గింజలు కూడా ప్రభావితమయ్యాయి. వీటి ఉత్పత్తిలో 5.8% తగ్గుదల నమోదైంది. వాణిజ్య పంటలలో, పత్తి ఉత్పత్తి 13% తగ్గగా, చెరకు ఉత్పత్తిలో 0.8% వృద్ధి నమోదైంది.

జూన్-ఆగస్టు కాలంలో ‘ఎల్ నినో’ ఏర్పడే అవకాశం 80% ఉందని, నవంబర్ వరకు అది కొనసాగే అవకాశం 90% కంటే ఎక్కువగా ఉందని ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ (డబ్ల్యూఎంఓ) తెలిపింది.  ప్రధాన పంటలలో, జొన్న, మొక్కజొన్న, కంది , వేరుశనగ వంటివి సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం వల్ల ఎక్కువగా ప్రభావితమవుతాయి.  దీనికి విరుద్ధంగా, సుమారు 70% అధిక నీటిపారుదల విస్తీర్ణం కారణంగా వరి పంటపై ప్రభావం తక్కువగా ఉంటుంది.

భారతదేశ ధాన్యాగారాలలో రికార్డు స్థాయిలో వరి , గోధుమ నిల్వలు కూడా ఉన్నాయి. సీజన్ ప్రారంభంలో వర్షపాతం తక్కువగా ఉంటే, అది విత్తిన విస్తీర్ణంపై ప్రభావం చూపుతుంది. అయితే, సీజన్ రెండవ భాగంలో ఎల్ నినో ప్రభావం తగ్గితే, దాని ప్రభావం విత్తనాలు వేయడంపై తక్కువగాను, దిగుబడులపై (తద్వారా ఉత్పత్తి వృద్ధిపై) ఎక్కువగాను ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. 

సీజన్ మొదటి భాగంలో అధిక ఉష్ణోగ్రతలు, అస్తవ్యస్తమైన వర్షపాతంతో కలిసి, మిరప, పత్తి, సోయాబీన్, పప్పుధాన్యాలు , కూరగాయల వంటి పంటలలో తెగుళ్లు, వ్యాధుల వ్యాప్తిని తీవ్రతరం చేస్తాయని రేటింగ్ ఏజెన్సీ క్రిసిల్ ఒక నివేదికలో తెలిపింది. ఎల్ నినో సంవత్సరాలలో ద్రవ్యోల్బణం కూడా ఎక్కువగా ఉంటుంది.  ఉదాహరణకు, 2015-16లో సగటు ద్రవ్యోల్బణం 4.9%గా ఉండగా, పప్పుధాన్యాల ద్రవ్యోల్బణం 31.7%కి పెరిగింది.

వినియోగదారుల ధరల సూచిక (సిపిఐ)లో కూరగాయలు, పప్పు ధాన్యాలు, వంట నూనెల వాటా సుమారు 9% ఉన్నందున, తక్కువ వ్యవసాయ ఉత్పాదకత ద్రవ్యోల్బణంపై ప్రత్యక్ష ప్రభావాన్ని చూపుతుంది.