సీఈసీ జ్ఞానేష్ కుమార్‌పై మరోసారి అభిసంశన?

* కోర్టు ధిక్కార చర్యలకు రంగం సిద్ధం 

ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ (సీఈసీ) జ్ఞానేష్ కుమార్‌పై అభిశంసనకు ప్రతిపక్షాలు సిద్ధమవుతున్నాయి. ఈ విషయంపై మిత్రపక్షాలను సంప్రదించిన కాంగ్రెస్ పార్టీ, రాబోయే రెండు వారాల్లో దీనిని సమర్పిస్తుందని విశ్వసనీయ వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. కాంగ్రెస్ చొరవతో ‘ఇండియా’ కూటమిలోని భాగస్వామ్య పక్షాలు దీనికి ఆమోదం తెలిపినట్లు ఆ వర్గాలు వెల్లడించాయి. ఈ తీర్మానానికి సంబంధించిన నోటీసును సిద్ధం చేస్తున్నారని, వచ్చే వారంలోనే పార్లమెంటులో దాఖలు చేసే అవకాశం ఉందని కాంగ్రెస్ వర్గాలు తెలిపాయి.

ఎన్నికల కమిషనర్లు సుఖ్‌బీర్ సింగ్ సంధు, వివేక్ జోషి గత 10 నెలల్లో ఎస్ఐఆర్ సహా వివిధ నిర్ణయాలు, ఆదేశాలపై కనీసం 14 సార్లు అధికారికంగా అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేశారంటూ ‘ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్’ కథనం ప్రచురించిన మర్నాడే ఈ పరిణామం చోటుచేసుకుంది. దీంతో ఎలక్షన్ కమిషన్ పనితీరు, దేశవ్యాప్తంగా జరుగుతున్న ఎస్ఐఆర్‌పై రాజకీయ వివాదానికి తెరలేచింది. పత్రికలో అభ్యంతరాల ఆధారంగా జ్ఞానేష్ కుమార్‌పై చర్యలు తీసుకోవడానికి బలమైన కారణాలు ఉన్నాయని విపక్షాలు అంటున్నాయి. 

అయితే, తమ నిర్ణయాల్లో అభిప్రాయభేదాలు ఉన్నాయనే వాదనను లేదా ఇద్దరు ఎలక్షన్ కమిషనర్లు అధికారికంగా విభేదించారనే వార్తలను ఈసీ తోసిపుచ్చింది. ఎస్ఐఆర్ తో సహా గడిచిన ఏడాది కాలంలో తీసుకున్న అన్ని నిర్ణయాలు ఏకగ్రీవంగానే జరిగాయని స్పష్టం చేసింది. జ్ఞానేష్ కుమార్‌పై విపక్షాలు అభిసంశన తీర్మానం ఇవ్వడం ఇది మొదటిసారి కాదు. ఏప్రిల్ 24న, రాజ్యసభలోని 73 మంది ప్రతిపక్ష ఎంపీలు ఆయనను పదవి నుంచి తొలగించాలని కోరుతూ నోటీసు ఇచ్చారు. 

ఆ నోటీసులో తొమ్మిది నిర్దిష్ట ఆరోపణలు ఉన్నాయని కాంగ్రెస్ తెలిపింది. మార్చి 12న కూడా విపక్షాలు ఇలాంటి ప్రయత్నమే చేయగా, రాజ్యసభ చైర్మన్ ఆ నోటీసును తిరస్కరించారు. ఏప్రిల్‌ నాటి నోటీసు ఇంకా పెండింగ్‌లోనే ఉందని విపక్ష నేతలు చెబుతున్నారు. కాగా, కొత్తగా బయటపడిన వివరాలను కూడా చేర్చుతూ మరో నూతన నోటీసును సిద్ధం చేస్తున్నట్లు వర్గాలు తెలిపాయి. 

ఏప్రిల్‌లో నోటీసుపై సంతకం చేసిన 73 మంది ఎంపీలలో ఏడుగురు ఆ తర్వాత పార్టీలు మారడంతో, ప్రస్తుత సభ బలాబలాలు, తాజా ఆరోపణల ఆధారంగా కొత్తగా తీర్మానం ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఏర్పడిందని విపక్ష వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. మార్చిలో లోక్‌సభ, రాజ్యసభ రెండింటిలోనూ విపక్షాలు నోటీసులు ఇవ్వగా, ఏప్రిల్ 6న రాజ్యసభ ఛైర్మన్, లోక్‌సభ స్పీకర్ వాటిని తిరస్కరించారు.

చీఫ్ ఎలక్షన్ కమిషనర్‌ను పదవి నుంచి తొలగించే ప్రక్రియ సుప్రీంకోర్టు న్యాయమూర్తిని తొలగించే ప్రక్రియతో సమానంగా ఉంటుంది. నిర్ణీత సంఖ్యలో ఎంపీలు ప్రతిపాదిస్తేనే ఈ ప్రక్రియ మొదలవుతుంది. తీర్మానం ఆమోదం పొందితే విచారణ కమిటీ ఏర్పాటై, ఆ తర్వాత పార్లమెంటులో ప్రత్యేక మెజారిటీ సాధించాల్సి ఉంటుంది.

మరోవైపు తృణమూల్ కాంగ్రెస్ ఎంపీ మహువా మొయిత్రా గురువారం ఢిల్లీలోని  పార్లమెంట్ స్ట్రీట్ పోలీస్ స్టేషన్‌లో సీఈఓ జ్ఞానేశ్ కుమార్‌పై లిఖితపూర్వకంగా ఫిర్యాదు చేశారు. ఏకపక్ష నిర్ణయాలు, విధివిధానాల ఉల్లంఘన, ఓటరు జాబితాల్లో మార్పులకు సంబంధించి అవకతవకలకు పాల్పడ్డారంటూ ఆమె ఆరోపణలు చేశారు. సీఈసీ అండ్ ఈసీ యాక్ట్ 2023 సెక్షన్ 16 కింద, ఎన్నికల సంఘంలోని ముగ్గురు కమిషనర్లు కలిసి తీసుకునే ఉమ్మడి నిర్ణయాలకే చట్టపరమైన రక్షణ వర్తిస్తుందని, ఒంటరిగా ఏకపక్షంగా నిర్ణయాలు తీసుకున్న సీఈసీకి ఈ రక్షణ వర్తించదని ఆమె వాదించారు.
 

మరోవంక, తోటి కమిషనర్లు అభ్యంతరాలు చెబుతున్నా పట్టించుకోకుండా కోర్టు తీర్పుల్ని ఉల్లంఘించిన వ్యవహారంలో సీఈసీ జ్ఞానేష్  కుమార్‌పై  కోర్టు ధిక్కార చర్యలకు రంగం సిద్దమవుతోంది. సీఈసీ జ్ఞానేష్ కుమార్ గతంలో సుప్రీంకోర్టు వివిధ సందర్భాల్లో ఇచ్చిన తీర్పుల్ని ఉల్లంఘించడం ద్వారా కోర్టు ధిక్కారానికి పాల్పడ్డారని, ఆయనపై క్రిమినల్ కోర్టు ధిక్కార చర్యల కోసం పిటిషన్ దాఖలు చేసేందుకు అనుమతి ఇవ్వాలంటూ అటార్నీ జనరల్ వెంకట రమణిని సుప్రీంకోర్టు లాయర్ బ్రజేష్ సింగ్ కోరారు. 

 
తాజాగా ఇండియన్ ఎక్స్ ప్రెస్ పరిశోధనాత్మక కథనంలో పేర్కొన్న విధంగా జ్ఞానేష్ తోటి కమిషనర్ల కంటే ప్రత్యేకంగా భావిస్తూ, ఏకపక్షంగా తీసుకున్న కోర్టు ధిక్కార నిర్ణయాలపై సమీక్ష అవసరమని బ్రజేష్ సింగ్ తెలిపారు.  గతంలో టీఎన్ శేషన్ వర్సెస్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా, అనూప్ బరన్వాల్ వర్సెస్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా కేసుల్లో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పుల్ని జ్ఞానేష్ కుమార్ స్పష్టంగా ఉల్లంఘించారని బ్రజేష్ సింగ్ ఏజీకి తెలిపారు. 
 
అలా కాకుండా ఇతర కమిషనర్లను బైపాస్ చేసి ఏకపక్షంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 141 ఉల్లంఘనే అవుతుందని ఆయన తెలిపారు. బహుళ కమిషనర్లతో కూడిన స్వతంత్ర వ్యవస్థ అయిన ఈసీని జ్ఞానేష్ నియంతృత్వంగా మార్చారని, తద్వారా ఎన్నికల సంఘం గౌరవాన్ని సైతం తగ్గించారని ఆరోపించారు.

 

About The Author