ఆయుష్మాన్‌ భారత్‌కు 8 ఏళ్లు.. 45.8 కోట్ల మందికి సేవలు

ఆయుష్మాన్ భారత్ ప్రధాన మంత్రి-జన్ ఆరోగ్య యోజన (ఎబి పీఎం-జయ్) ఎనిమిది సంవత్సరాలు పూర్తి చేసుకుంది. ఈ పథకం కింద 48.51 కోట్లకు పైగా ప్రజలు ఆయుష్మాన్ కార్డులను కలిగి ఉండగా, సుమారు 13.25 కోట్ల ఆసుపత్రి అడ్మిషన్లకు ఆర్థిక సహాయం అందించారు. సెప్టెంబర్ 23, 2018న ప్రారంభమైన ఈ పధకం, ఆర్థికంగా వెనుకబడిన కుటుంబాలకు ఆర్థిక రక్షణ కల్పించడం, ద్వితీయ, తృతీయ స్థాయి ఆరోగ్య సంరక్షణ సేవలను అందుబాటులోకి తీసుకురావడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్న ఒక ప్రధాన ఆరోగ్య భరోసా పథకం.

సెప్టెంబర్ 21, 2026 నాటికి, భారతదేశ జనాభాలో సుమారు 33 శాతం మంది ఈ పథకం కింద ఆయుష్మాన్ కార్డులను పాండారు. ఆగస్టు 31, 2026 నాటికి, 38,000కు పైగా నమోదిత ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ ఆసుపత్రుల నెట్‌వర్క్ ద్వారా ఈ కార్యక్రమం సుమారు రూ. 2.03 లక్షల కోట్ల విలువైన చికిత్సను అందించింది. ఈ పథకం ప్రతి కుటుంబానికి ఏడాదికి రూ(procedures) క. 5 లక్షల వరకు నగదు రహిత ఆసుపత్రి చికిత్స సదుపాయాన్ని కల్పిస్తుంది. 27 వైద్య విభాగాలకు చెందిన 1,961 రకాల వైద్య ప్రక్రియలను కవర్ చేస్తుంది.

అదనపు వర్గాల లబ్ధిదారులను కూడా చేర్చడానికి ఈ పథకంను విస్తరించారు. మార్చి 2024లో, ఆశా కార్యకర్తలు, అంగన్‌వాడీ కార్యకర్తలు, అంగన్‌వాడీ సహాయకుల కుటుంబాలకు చెందిన సుమారు 37 లక్షల కుటుంబాలు ఇందులో చేర్చారు. సెప్టెంబర్ 21 నాటికి, ఈ లబ్ధిదారుల కోసం 44.81 లక్షలకు పైగా ఆయుష్మాన్ కార్డులు జారీ చేశారు. సెప్టెంబర్ 2024లో, ప్రభుత్వం ఈ పథకాన్ని 70 ఏళ్లు, అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న వృద్ధులందరికీ వర్తించేలా విస్తరించింది. దీని ద్వారా సుమారు ఆరు కోట్ల మందికి ప్రయోజనం చేకూరనుంది.

సెప్టెంబర్ 21, 2026 నాటికి, వృద్ధుల కోసం 1.36 కోట్లకు పైగా ‘ఆయుష్మాన్ వయ్ వందన’ కార్డులు జారీ చేశారు. నిర్దిష్ట వంచన, వృత్తిపరమైన ప్రమాణాల ఆధారంగా సామాజిక-ఆర్థిక కుల గణన 2011 ద్వారా గుర్తించిన లబ్ధిదారులకు కూడా ఈ పథకం వర్తిస్తుంది. నిర్దిష్ట కార్యక్రమా మరియుల ద్వారా కవర్ చేసిన అదనపు వర్గాలలో నిర్మాణ రంగ కార్మికులు, వారిపై ఆధారపడిన వారు, పీఎం-భారత్ కింద రోడ్డు ప్రమాద బాధితులు, స్మైల్కార్యక్రమం కింద ట్రాన్స్‌జెండర్ వ్యక్తులు, పీఎం చరెస్ ఫర్ చిల్డ్రన్ కింద అర్హులైన పిల్లలు, నమస్తే కింద వ్యర్థాలు సేకరించేవారు, గుర్తించిన పారిశుధ్య కార్మికులు, అలాగే పీఎం-జన్ మన్ కింద అత్యంత వెనుకబడిన గిరిజన సమూహాలు కూడా ఉన్నారు.

ప్రజలకు నాణ్యమైన వైద్య సేవలు అందుబాటులోకి తీసుకురావడం, వైద్య ఖర్చుల కారణంగా కుటుంబాలు ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఎదుర్కోకుండా చూడటమే ఈ పథకం ప్రధాన ఉద్దేశం. దేశ ఆరోగ్య రంగంలో కీలక మార్పులకు ఆయుష్మాన్‌ భారత్‌ వేదికగా నిలుస్తోందని ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ సోష‌ల్ మీడియా వేదిక‌గా పేర్కొన్నారు. గుండె జబ్బులు, క్యాన్సర్‌, కిడ్నీ వ్యాధులు, శస్త్రచికిత్సలు, ఇతర తీవ్రమైన అనారోగ్య సమస్యలకు చికిత్స పొందేందుకు ఈ పథకం ఎంతో ఉపయోగపడుతోంది. వైద్య ఖర్చుల కోసం అప్పులు చేయాల్సిన పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటున్న అనేక కుటుంబాలకు ఇది ఆర్థిక రక్షణగా మారింది.

పీఎం-ఆయుష్మాన్ భారత్ ఆరోగ్య మౌలిక సదుపాయాల మిషన్ (పీఎం-అభిమ్) 2021-26 కాలానికి రూ. 64,180 కోట్ల బడ్జెట్‌తో అక్టోబర్ 25, 2021న ప్రారంభించారు. ఈ మిషన్ ఆరోగ్య మౌలిక సదుపాయాల బలోపేతం, వ్యాధుల పర్యవేక్షణ, ఆరోగ్య పరిశోధనలపై దృష్టి సారిస్తుంది. ఇందులో 23,224 గ్రామీణ ఆరోగ్య, సంక్షేమ కేంద్రాలు, 13,736 పట్టణ ఆరోగ్య, సంక్షేమ కేంద్రాలు, 3,389 బ్లాక్ స్థాయి ప్రజారోగ్య విభాగాలు, 744 సమగ్ర ప్రజారోగ్య ప్రయోగశాలలు, 631 క్రిటికల్ కేర్ ఆసుపత్రి విభాగాలకు మద్దతు కల్పించడం వంటివి ఉన్నాయి.

ఖరీదైన వైద్య సేవలు సామాన్యులకు అందని ద్రాక్షగా మారకుండా చూడటమే ఆయుష్మాన్‌ భారత్‌ లక్ష్యాల్లో ఒకటి. గతంలో తీవ్రమైన అనారోగ్య సమస్యలు ఎదురైనప్పుడు కుటుంబాలు తమ పొదుపులను ఖర్చు చేయడం, అప్పులు చేయడం వంటి పరిస్థితులు ఉండేవి.

ఆరోగ్య సేవలు కేవలం నగరాలకే పరిమితం కాకుండా గ్రామీణ ప్రాంతాలకు చేరేలా కేంద్ర ప్రభుత్వం చర్యలు చేపడుతోంది. ఇందులో భాగంగా ఆరోగ్య, వెల్‌నెస్‌ కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేసి ప్రాథమిక వైద్య సేవలను ప్రజలకు చేరువ చేస్తున్నారు. వ్యాధి వచ్చిన తర్వాత చికిత్స అందించడం మాత్రమే కాకుండా.. వ్యాధులను ముందుగానే గుర్తించి నియంత్రించడంపై కూడా ప్రభుత్వం దృష్టి పెడుతోంది.

ఆయుష్మాన్‌ భారత్‌ ప్రారంభమైన తర్వాత దేశవ్యాప్తంగా పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలు ఈ పథకం ద్వారా ప్రయోజనం పొందారు. అనేక కుటుంబాలు వైద్య ఖర్చుల భారాన్ని తగ్గించుకుని ఆరోగ్య సేవలను పొందాయి. ఆరోగ్య రంగంలో మౌలిక వసతుల అభివృద్ధి, కొత్త వైద్య కళాశాలలు, ఆసుపత్రుల ఏర్పాటు, వైద్య సేవల విస్తరణ వంటి అంశాలపైనా ప్రభుత్వం దృష్టి సారిస్తోంది.

ఆరోగ్య రంగంలో సాంకేతికత వినియోగాన్ని పెంచేందుకు డిజిటల్‌ హెల్త్‌ సేవలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నారు. ఆరోగ్య రికార్డుల డిజిటలైజేషన్‌, ఆన్‌లైన్‌ వైద్య సేవలు, ఆరోగ్య సమాచార నిర్వహణ వంటి అంశాలను అభివృద్ధి చేస్తున్నారు. డిజిటల్‌ ఆరోగ్య వ్యవస్థ ద్వారా రోగులకు వేగంగా సేవలు అందించడంతో పాటు.. వైద్య సమాచారాన్ని సులభంగా నిర్వహించే అవకాశం ఏర్పడుతోంది.

ప్రతి పౌరుడికి నాణ్యమైన వైద్యం అందించాలనే లక్ష్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆరోగ్య రంగంలో పలు కార్యక్రమాలను అమలు చేస్తోంది. ఆయుష్మాన్‌ భారత్‌ ద్వారా ఆరోగ్య భద్రతను ప్రజలకు చేరువ చేయడం, వైద్య సేవలను మరింత సులభతరం చేయడం లక్ష్యంగా ముందుకు సాగుతోంది. ఎనిమిదేళ్ల ప్రయాణంలో ఆరోగ్య భద్రతకు కొత్త నిర్వచనం.. ప్రతి గడపకూ వైద్య భరోసా అందించడమే ఆయుష్మాన్‌ భారత్‌ లక్ష్యం.