* బ్రిక్స్ సదస్సుకై జిన్పింగ్ ఏడేళ్ల తర్వాత భారత్ లో పర్యటన
సెప్టెంబర్ 12 నుండి న్యూఢిల్లీలో ప్రారంభమయ్యే బ్రిక్స్ సదస్సులో పాల్గొనేందుకు షీ జిన్పింగ్ భారతదేశాన్ని సందర్శించనున్నారని, ఆయన హాజరుపై కొన్ని రోజులుగా నెలకొన్న ఉత్కంఠకు తెరదించుతూ చైనా గురువారం ధృవీకరించింది. 7 సంవత్సరాల తర్వాత చైనా అధ్యక్షుడు భారతదేశంలో పర్యటించడం ఇదే మొదటిసారి. “భారత ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ ఆహ్వానం మేరకు, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్ సెప్టెంబర్ 12 నుండి 13 వరకు న్యూఢిల్లీలో జరిగే 18వ బ్రిక్స్ సదస్సుకు హాజరుకానున్నారు,” అని చైనా విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ఒక ప్రకటనలో తెలిపింది.
గాల్వాన్ ఘర్షణల తర్వాత తొలి పర్యటన దాదాపు ఏడేళ్లలో షీ భారతదేశంలో పర్యటించడం ఇదే మొదటిసారి. 2019లో చెన్నై సమీపంలోని మామల్లాపురంలో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీతో జరిగిన అనధికారిక సదస్సు కోసం షీ చివరిసారిగా భారతదేశాన్ని సందర్శించారు. 2020 గాల్వాన్ లోయ సరిహద్దు ఘర్షణల తర్వాత ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు క్షీణించడంతో ఆ పర్యటన అనంతరం ఆయన పర్యటించలేదు.
ఆయన అంతకుముందు 2016లో గోవాలో జరిగిన బ్రిక్స్ సదస్సులో పాల్గొనేందుకు భారతదేశాన్ని సందర్శించారు. ఆయన తొలిసారిగా 2014 సెప్టెంబర్లో ఈ దేశాన్ని సందర్శించారు. అప్పుడు ఇద్దరు నాయకుల పదవీకాలం తొలి దశలో ఆయన మోదీతో విస్తృత చర్చలు జరిపారు. రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, పశ్చిమ ఆసియా సంక్షోభం, హోర్ముజ్ జలసంధి దిగ్బంధనం, అలాగే ట్రంప్ ప్రభుత్వ వాణిజ్య, సుంకాల విధానాలతో సహా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ ఎదుర్కొంటున్న సవాళ్లు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో న్యూఢిల్లీలో ఈ శిఖరాగ్ర సమావేశం జరుగుతోంది.
ఈ సమావేశానికి హాజరుకానున్న ప్రముఖ నాయకులలో షీ జిన్పింగ్తో పాటు, ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియాన్, రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్, దక్షిణాఫ్రికా అధ్యక్షుడు సిరిల్ రామఫోసా, ఇండోనేషియా అధ్యక్షుడు ప్రబోవో సుబియాంటో ఉన్నారు. జిన్పింగ్ పర్యటన ఈ రెండు పెద్ద పొరుగు దేశాల మధ్య దౌత్య సంబంధాలను మరింత మెరుగుపరుస్తుందని భావిస్తున్నప్పటికీ, వారి వ్యాపార సంబంధాలు మెరుగుపడతాయనడానికి ఇప్పటివరకు పెద్దగా సంకేతాలు కనిపించడం లేదు.
నిబంధనల వల్ల పెట్టుబడులు నిలిచిపోవడం, వీసా జాప్యాలు, పారిశ్రామిక పరికరాలపై ఆంక్షలు వంటి అడ్డంకులను ఇరు దేశాల్లోని వ్యాపారాలు ఎదుర్కొంటూనే ఉన్నాయని, ఇది దౌత్య పురోగతికి, ఆర్థిక సంబంధాలకు మధ్య ఉన్న అంతరాన్ని స్పష్టం చేస్తోందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. ద్వైపాక్షిక సంబంధాల భవిష్యత్ దిశను నిర్దేశించడంలో కీలక పాత్ర పోషించే భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీతో ఆయన సమావేశమవుతారా లేదా అనే దానిపై ఎటువంటి సమాచారం లేదు.
చైనా, భారతదేశం 1962లో ఒక చిన్న యుద్ధం చేశాయి. అప్పటి నుంచి ఇరు దేశాల మధ్య సంబంధాలు ఉద్రిక్తంగా మారడానికి ఇది నాంది పలికింది. 2020లో జరిగిన సరిహద్దు ఘర్షణలో 20 మంది భారతీయ, నలుగురు చైనా సైనికులు మరణించడంతో ఈ సంబంధాలు మరింత దెబ్బతిన్నాయి. అయినప్పటికీ, ఇటీవలి సంవత్సరాలలో సంబంధాలు మెరుగుపడ్డాయి.
ముఖ్యంగా గత సంవత్సరం మోదీ చైనా పర్యటన తర్వాత, అమెరికాతో రెండు దేశాలు అస్థిరమైన సంబంధాలతో పోరాడుతున్న తరుణంలో. “చైనా ఖచ్చితంగా సంబంధాలను మెరుగుపరచుకోవాలని కోరుకుంటుంది. కానీ భారతదేశం వాటిని వాస్తవంగా ఏ మేరకు మెరుగుపరచడానికి సుముఖంగా ఉందో చూడటానికి మేము వేచి చూస్తున్నాము,” అని షాంఘైలోని ఫుడాన్ విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన దక్షిణాసియా నిపుణుడు, న్యూఢిల్లీలోని చైనా రాయబార కార్యాలయంలో మాజీ దౌత్యవేత్త అయిన లిన్ మిన్వాంగ్ పేర్కొన్నారు.
ఏదైనా నాటకీయ పురోగతి సాధించడం అసంభవం అని ఆయన సూచించారు. న్యూఢిల్లీలోని అబ్జర్వర్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ థింక్ ట్యాంక్ ఉపాధ్యక్షుడు హర్ష్ పంత్, రెండు దేశాల మధ్య “విశ్వాస లోటు” ఎక్కువగా ఉందని చెప్పారు. ఆయన ఇంకా ఇలా తెలిపారు: “చైనాకు ఆర్థిక బలం ఉంది. దానిని ఉపయోగించుకుని ఒక నమ్మకమైన భాగస్వామిగా ఎదగడానికి మంచి అవకాశం ఉంది. ముఖ్యంగా రెండు దేశాలు అమెరికా వాణిజ్య విధానాల వల్ల ప్రభావితమైనప్పుడు.”
మార్చిలో, 2020 సరిహద్దు ఘర్షణల తర్వాత భారతదేశం చైనా పెట్టుబడులపై విధించిన కొన్ని ఆంక్షలను సడలించింది. ఎలక్ట్రానిక్స్, క్యాపిటల్ గూడ్స్, సోలార్ సెల్ రంగాలపై దృష్టి సారించింది. కొన్ని పరిశ్రమలలో భారతీయ, చైనీస్ సంస్థల మధ్య సంయుక్త సంస్థలకు వేగంగా అనుమతులు ఇచ్చే అంశాన్ని కూడా ఇది పరిశీలిస్తోంది. భారతదేశానికి చెందిన డిక్సన్ టెక్నాలజీస్, చైనీస్ స్మార్ట్ఫోన్ తయారీ సంస్థ వివో మొబైల్ మధ్య తయారీ సంస్థతో సహా, న్యూఢిల్లీ కొన్ని ముఖ్యమైన ప్రాజెక్టులకు ఆమోదం తెలిపింది.
అయితే, వాహన తయారీ సంస్థలైన బివైడి గ్రేట్ వాల్ మోటార్ వంటి ప్రముఖ చైనా కంపెనీలను తిరిగి ఆకర్షించడానికి ఇది సరిపోలేదు. న్యూఢిల్లీ నుండి పెరిగిన పరిశీలనను ఎదుర్కొన్న తర్వాత ఈ కంపెనీలు భారతదేశంలో తమ ప్రణాళికాబద్ధమైన పెట్టుబడులను వాయిదా వేసుకున్నాయని ఒక భారత ప్రభుత్వ వర్గం తెలిపింది. చైనా కంపెనీలు భారతదేశంలో ప్రతిపాదించిన పెట్టుబడులు, ముఖ్యంగా అధునాతన తయారీ , ఉన్నత స్థాయి సాంకేతికత అవసరమయ్యే రంగాలతో సహా, బీజింగ్ నుండే మరింత పరిశీలనను ఎదుర్కొంటున్నాయని చెబుతున్నారు.
ఈ నెలలో కిర్గిజ్స్థాన్లో జరిగిన ఒక ప్రాంతీయ సదస్సులో క్లుప్తంగా కలుసుకున్న షీ, మోదీ, రెండు దేశాలు “భాగస్వాములు, పోటీదారులు కాదు; ఒకరి అభివృద్ధికి మరొకరు ముప్పు కాదు, అవకాశాలను సూచిస్తారు” అని భావిస్తున్నట్లు చైనా విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ రాయిటర్స్కు తెలిపింది. ఈ విషయంపై వ్యాఖ్యల కోసం చేసిన అభ్యర్థనలకు భారత వాణిజ్య, విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖలు స్పందించలేదు.
చైనాకు చెందిన యాంట్ గ్రూప్కు అనుబంధ సంస్థ అయిన అలీపేను, భారతదేశపు తక్షణ చెల్లింపుల వ్యవస్థతో అనుసంధానించాలన్న ప్రతిపాదనను, జాతీయ భద్రతా కారణాల దృష్ట్యా న్యూఢిల్లీ ఆమోదించడానికి నిరాకరించిందని గత వారం రాయిటర్స్ నివేదించింది. భారతదేశంలో తన వ్యాపారంలో అవకతవకలు, విదేశీ పెట్టుబడుల చట్టాలను ఉల్లంఘించినట్లు ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న చైనా సెల్ఫోన్ తయారీ సంస్థ షియోమిపై విచారణ జరపాలని సీరియస్ ఫ్రాడ్ ఇన్వెస్టిగేషన్ ఆఫీస్ (ఎస్ఎఫ్ఐఓ) చేసిన సిఫార్సును కూడా భారత ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తోందని రాయిటర్స్ నివేదించింది.
తాము అన్ని స్థానిక చట్టాలను పాటిస్తున్నామని, ఎస్ఎఫ్ఐఓ నుండి తమకు ఎలాంటి సమాచారం అందలేదని షియోమి తెలిపింది. అదే సమయంలో, పోర్ట్ పరికరాలు, సోలార్ ప్యానెళ్లు, మొబైల్ తయారీ పరికరాలతో సహా కీలకమైన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, మౌలిక సదుపాయాలను భారతదేశానికి విక్రయించవద్దని చైనా అధికారులు కంపెనీలను కోరారని ఒక భారతీయ వర్గం తెలిపింది. ఈ విషయంపై వ్యాఖ్యానించమని కోరగా, చైనా వాణిజ్య మంత్రిత్వ శాఖ స్పందించలేదు.
గత సంవత్సరం, భారతదేశం, చైనా ప్రత్యక్ష విమాన సర్వీసులను పునఃప్రారంభించాయి. న్యూఢిల్లీ చైనా వ్యాపార నిపుణుల కోసం వీసా విధానాలను సులభతరం చేసింది. అయితే, చైనాలో వ్యాపార ప్రయోజనాలు ఉన్న కొందరు భారతీయ వ్యాపారవేత్తలు ఇటీవల వీసాలు పొందడంలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారని ఒక పరిశ్రమ అధికారి తెలిపారు.
చట్టాలు, నిబంధనలకు అనుగుణంగా “చైనాను సందర్శించాల్సిన నిజమైన అవసరం ఉన్న భారత పౌరులకు” వీసాలు జారీ చేస్తామని చైనా విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది. సౌరశక్తి, ఎలక్ట్రానిక్స్ వంటి కీలక రంగాలతో పాటు మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి భారతదేశానికి అవసరమైన, చైనాలో తయారైన పరికరాలు, విడిభాగాలు ఈ ఏడాది చైనా కస్టమ్స్ వద్ద నిలిచిపోయాయని ఒక పరిశ్రమ అధికారి, ఇద్దరు భారతీయ వర్గాలు తెలిపాయి.
భారతదేశంలోని కీలక మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల కోసం చైనా నుంచి తెప్పించిన భారీ బోరింగ్ యంత్రాలు ఏడాదికి పైగా నిలిచిపోయాయని, ప్రభుత్వ అధికారి అయిన మూడవ భారతీయ వర్గం ఒకటి తెలిపింది. భారతదేశంలోని కీలక మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల కోసం చైనా నుండి రావలసిన కొన్ని భారీ బోరింగ్ యంత్రాలు ఏడాదికి పైగా నిలిచిపోయాయని ఒక భారతీయ ప్రభుత్వ అధికారి తెలిపారు.
వీసాలు, పరికరాల జారీలో జాప్యం “కేవలం పరిపాలనాపరమైన ఘర్షణను మాత్రమే ప్రతిబింబించదు”, భారతదేశం వాణిజ్య, సాంకేతిక ఆధారపడటాన్ని ఒక సాధనంగా ఉపయోగించుకోవడానికి చైనా సిద్ధంగా ఉందని ఇది చూపిస్తోందని న్యూఢిల్లీకి చెందిన గ్లోబల్ ట్రేడ్ రీసెర్చ్ ఇనిషియేటివ్ వ్యవస్థాపకుడు, భారత మాజీ వాణిజ్య సంధానకర్త అయిన అజయ్ శ్రీవాస్తవ పేర్కొన్నారు.
అయితే, మోదీ, షీల మధ్య సమావేశం సజావుగా సాగితే, అది కొన్ని అడ్డంకులను తొలగించడంలో సహాయపడవచ్చు. ఇరు దేశాల అధినేతల మధ్య జరిగే ఏ సమావేశమైనా “రాజకీయ, ఆర్థిక ప్రయోజనాలను మెరుగ్గా సమన్వయం చేసుకోవడానికి ఎల్లప్పుడూ అవకాశాలను కల్పిస్తుంది” అని భారత మాజీ ఉన్నత వాణిజ్య అధికారి అనూప్ వధావన్ తెలిపారు. “వాస్తవానికి, వాణిజ్య సంబంధాలు అంతిమంగా ఇరు దేశాల పౌరుల పరస్పర ఆర్థిక ప్రయోజనాలపైనే ఆధారపడి ఉంటాయి. అయితే, ద్వైపాక్షిక చర్చలు ఈ మార్గాలను ఫలవంతం చేయడానికి దోహదపడతాయి” అని ఆయన చెప్పారు.
More Stories
‘మిస్టర్ సింగ్’ పోస్టర్ తో ట్రంప్ బృందం జాత్యాహంకార వ్యాఖ్యలు
పార్టీల కన్నా పార్లమెంటరీ విలువలు ప్రధానం
అధికారమే లక్ష్యంగా 18 నుండి పంజాబ్లో బీజేపీ నాలుగు యాత్రలు