* మాన్హాటన్ నడిబొడ్డు నుండి డా. మోహన్ భగవత్
రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ (ఆర్ఎస్ఎస్) సర్ సంఘచాక్ డా. మోహన్ భగవత్, న్యూయార్క్ లోని మాన్హాటన్ నడిబొడ్డు నుండి భారతదేశ నాగరిక ప్రపంచ దృక్పథంపై శక్తివంతమైన వివరణ ఇస్తూ, భిన్నత్వంలో ఏకత్వం అనేది భారతదేశానికి ఒక రాజకీయ నినాదం కాదని, అది దాని డీఎన్ఏలోనే అంతర్లీనంగా ఉందని నొక్కి చెప్పారు. న్యూయార్క్లో జరిగిన ‘సార్వత్రిక ఏకత్వ వేడుక’లో, ప్రవాస భారతీయులు, వివిధ మతాల నాయకులు, అమెరికన్ శ్రేయోభిలాషులతో కిక్కిరిసిన సభను ఉద్దేశించి ప్రసంగిస్తూ, అమెరికా పేరు చెప్పినప్పుడు బహుళత్వం గురించి చర్చిస్తారని, అదే భారతదేశం గురించి మాట్లాడినప్పుడు భిన్నత్వంలో ఏకత్వాన్ని ప్రస్తావిస్తారని ఆయన వివరించారు.
హాజరైన వారందరికీ ‘రక్షాబంధన్’ శుభాకాంక్షలు తెలుపుతూ, ఏకత్వాన్ని జరుపుకోవడానికి మనమందరం న్యూయార్క్లో సమావేశమవడం సముచితమని భగవత్ పేర్కొన్నారు. ఈ రోజు ఆనందం, స్ఫూర్తిలో పాలుపంచుకోవడానికి తాను భారతదేశంలోని నాగ్పూర్ నుండి ప్రయాణించి వచ్చానని ఆయన తెలిపారు. ఆర్ఎస్ఎస్ శతాబ్ది ఉత్సవాల భాగంగా నిర్వహించిన ఈ చారిత్రాత్మక కార్యక్రమం ప్రధాన ఉద్దేశ్యాన్ని వివరిస్తూ, “మనం ఇక్కడ ఏకత్వాన్ని జరుపుకోవడానికి వచ్చాము” అని ఆయన చెప్పారు. తన ప్రసంగంలో, ఆర్ఎస్ఎస్ అధిపతి దేశాలు కేవలం భౌగోళిక అస్తిత్వాలు మాత్రమే కావని పేర్కొన్నారు.
ప్రతి దేశానికి అందించాల్సిన సందేశం, సాధించాల్సిన లక్ష్యం, నెరవేర్చాల్సిన గమ్యం ఉంటాయన్న స్వామి వివేకానంద ప్రసిద్ధ వాక్యాన్ని ఉటంకిస్తూ, భిన్నత్వంలో ఏకత్వాన్ని గ్రహించడం, ఎప్పటికప్పుడు ప్రపంచానికి తెలియజేయడమే భారత్ గమ్యం అని ఆయన తెలిపారు. భారత్ డీఎన్ఏలోనే ఏకత్వం, భిన్నత్వం రెండూ ఉన్నాయని, మనం ఒక్కటేనని, భిన్నత్వం వల్లే ఆ ఏకత్వం మరింత శోభాయమానంగా మారిందని, అందుకే భిన్నత్వాన్ని మనం వేడుకగా జరుపుకోవాలని ఆయన సూచించారు.
అమెరికా, కెనడా, యునైటెడ్ కింగ్డమ్లను కలుపుకొని ఆయన చేపట్టిన త్రివిధ దేశ పర్యటనలో భాగంగా మోహన్ భగవత్ చేసిన ప్రసంగం, ఋషులు సత్యాన్ని వేర్వేరుగా పిలిచినా అది ఒక్కటే అనే భారత్ శాశ్వత సందేశానికి మాడిసన్ స్క్వేర్ గార్డెన్ వేడుకలు ఒక ప్రతిబింబమని అభివర్ణించింది. ఏకత్వం వాస్తవం, భేదాలు కేవలం ఆభాసలు… ఏకత్వం ఎందుకు ఒక జీవన వాస్తవికత అనే విషయాన్ని వివరిస్తూ, మోహన్ భగవత్ ఇలా పేర్కొన్నారు: మనం ఎన్నో జాతీయతలు, భాషలు, మతాలు, జీవనశైలులతో ఎంతో భిన్నంగా కనిపిస్తున్నప్పుడు, మనమెలా ఏకం కాగలమని చాలామంది ఆశ్చర్యపోవచ్చు. శాస్త్రీయంగా మనం భిన్నమేనని, విడివిడిగా భోజనం చేయాలి, విడివిడిగా సంపాదించాలి, విడివిడిగా ఖర్చు చేయాలి అని ఆయన నొక్కి చెప్పారు.
అయినప్పటికీ, మనల్ని కలిపి ఉంచే ఒక లోతైన బంధం ఉంది. ఈ విషయాన్ని నిరూపించడానికి ఆయన ఒక సాధారణ మానవ ప్రయోగాన్ని ప్రతిపాదించారు: “మీరు మధ్యాహ్న భోజనం లేదా రాత్రి భోజనం చేస్తున్నప్పుడు, ఆకలితో ఉన్న ఒక వ్యక్తిని మీ ముందు నిలబడనివ్వండి. అతను ఆకలితో నిండిన మీ పళ్ళెం వైపు చూస్తూ ఉండనివ్వండి. అతని చూపును తప్పించుకోకుండా లేదా అతన్ని బయటకు పంపకుండా, అతనికి ఒక్క మెతుకు కూడా ఇవ్వకుండా మీ భోజనం చేయండి. మీరు అలా చేయలేరు,” అని స్పష్టం చేశారు. మనం ఒకరిపట్ల ఒకరు సానుభూతి చూపే మానవులం కాబట్టి అది అసాధ్యమని ఆయన నొక్కి చెప్పారు.
జంతు సహజ ప్రవృత్తి నుండి మానవ ధర్మం వరకు
మరొక ఉపమానాన్ని చెబుతూ, భాగవత్ ఇలా నొక్కి చెప్పారు: ఒక ఆవు తన కడుపు నిండే వరకు మేస్తుంది, ఆ తర్వాత గడ్డిని పట్టించుకోవడం మానేస్తుంది. అది ఆకలితో ఉన్నప్పుడు మరో ఆవును తిననివ్వకపోవచ్చు, కానీ అది రేపటి కోసం గడ్డిని ఎన్నడూ మూటకట్టదు. జంతువులు భవిష్యత్తు కోసం నిల్వ చేసుకోవు, కేవలం మానవులు మాత్రమే, “ఈ రోజు నా కడుపు నిండింది, కానీ రేపు మళ్ళీ ఆకలి వేస్తుంది, కాబట్టి దీన్ని బాగా సర్దుకుని, నా ఇంట్లో నిల్వ చేసుకుని, రేపు తిందాం” అని ఆలోచిస్తారని ఆయన చెప్పారు.
ఆలోచించే సామర్థ్యం ఒక వరం, ఒక ఉపమానం అని, కానీ మనం ఎలా ఆలోచిస్తామన్నదే ముఖ్యమని ఆయన తెలిపారు. మనం సరిగ్గా ఆలోచిస్తే దేవునికి దగ్గరవుతామని, కానీ తప్పుగా ఆలోచిస్తే జంతురాజ్యానికి దగ్గరవుతామని, “నర కర్ణి కరే తో నర కా నారాయణ బన్ జాయే” అనే సూక్తిని గుర్తుచేస్తూ ఆయన వివరించారు.
‘సుభాషిత’లోని “ఆహార-నిద్ర-భయ-మైథునం చ సామాన్యం ఏతత్ పశుభిర్ నారాణం”ను ఉటంకిస్తూ, తినడం, విశ్రాంతి తీసుకోవడం, సంతానోత్పత్తి, మనుగడ గురించి చింతించడం జంతువులకు, మానవులకు సాధారణమని ఆయన గుర్తు చేశారు. అయితే, మానవుల ప్రత్యేకత వారి ఆలోచనా విధానం, ఇతరుల పట్ల సున్నితత్వం అని, వారికి మంచి చెడుల విచక్షణ ఉందని, వారు వైవిధ్యం ఉన్నప్పటికీ ఐక్యతను గ్రహించగలరని, అయితే వారు ప్రయత్నించాలని ఆయన తెలిపారు.
ప్రాచీన ధోరణులను ప్రస్తావిస్తూ, మానవాళి చిన్నదిగా ఉన్నప్పుడు, ‘బ్రతకండి, బ్రతకనివ్వండి’ అని నమ్మే ఒక వర్గం, ‘బ్రతకండి, మన మాట వినేవారిని మాత్రమే బ్రతకనివ్వండి’ అని నమ్మే మరో వర్గం ఉండేదని ఆయన చెప్పారు. తమకు విధేయులైన వారిని మాత్రమే రక్షించే వారిని రాక్షసులు అంటారని, ఎందుకంటే రక్షణ అంటే రక్షణ అని ఆయన వివరించారు.
భౌతిక సుఖం శాశ్వతంగా సంతృప్తినివ్వదు
రెండు రకాల సమాజాలు కూడా సుఖాన్ని అన్వేషించి, వైభవోపేతమైన, కష్టమైన కార్యాలను సాధించి, తాము కోరుకున్నవన్నీ తమ సేవకు సిద్ధంగా ఉండే స్థితికి చేరుకున్నాయని, కానీ సంతృప్తి అనే ఒక్క విషయం మాత్రం లోపించిందని భాగవతం నొక్కిచెప్పారు. భౌతిక సుఖం అశాశ్వతమైనదని, అది శాశ్వతంగా సంతృప్తినివ్వలేదని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
దీనికి తన సొంత ఉదాహరణ ఇస్తూ, న్యూయార్క్లో ఒక వ్యక్తికి డోనట్స్ అంటే ఇష్టమైతే, అతను ఒకేసారి గరిష్టంగా 50 తినవచ్చని, ఆ తర్వాత అతనికి ఒక్క డోనట్ కూడా కనపడదని పేర్కొన్నారు. సమృద్ధి క్షీణిస్తుందని, ఈ విషయాన్ని అనుభవం ద్వారా నేర్చుకున్నానని ఆయన వివరించారు. మానవాళి కోరుకునేది శాశ్వతమైన తృప్తినిచ్చే ఆనందమని, ఒకసారి పొందితే ఎప్పటికీ చెరిగిపోని ఆనందమని ఆర్ఎస్ఎస్ అధినేత వివరించారు.
దీనిని వివరించడానికి, ఆయన ఆత్మ గురించి తెలుసుకోవడానికి శిష్యుల వేషధారణలో బ్రహ్మదేవుని వద్దకు వెళ్ళిన ఇంద్రుడు, విరోచనుల ఉపనిషత్ కథను చెప్పారు. తమ చేతుల్లోని ‘సమిధలను’ (హోమ ద్రవ్యాలను) పక్కన పెట్టి, బ్రహ్మదేవుడు ధ్యానంలో ఉన్నంత సేపు వారు వేచి ఉన్నారని ఆయన పేర్కొన్నారు.
బ్రహ్మదేవుడు ధ్యానం ముగించి సాధారణ స్థితికి వచ్చిన తర్వాత వారికి బోధన చేశారు. ఒకరి కళ్ళలో మరొకరి ప్రతిబింబాన్ని చూసిన తర్వాత, విరోచనుడు ఆ బోధనను అక్షరాలా అర్థం చేసుకుని, ‘నేను, నాది’ (అహం, మమకారం) మాత్రమే ఉన్నాయని నిర్ధారించుకున్నాడని మోహన్ భగవత్ తెలిపారు. అయితే, ఇంద్రుడు విరోచనుడితో, “ఇక్కడ ఏదో ఉంది, ఒక రహస్యం ఉంది. మనం తిరిగి వెళ్ళాలి. ఇది సరైనది కాదు” అని చెప్పాడు.
శరీరాలు, వేషధారణలు, ఆరాధనా పద్ధతులు వేరైనప్పటికీ మనందరినీ కలిపేదే అసలైన సత్యమని ఆర్ఎస్ఎస్ అధినేత భగవత్ స్పష్టం చేశారు. ఒకే దారంలో కూర్చిన హారంలోని పూసల మాదిరిగా, ఆత్మ అందరిలోనూ ఉండి మనందరినీ కలుపుతుందని, అదే శాశ్వతమైన, చెరిగిపోని ఆనందానికి మూలమని ఆయన పేర్కొన్నారు. అన్ని భేదాలు తొలగిపోతాయని, మన శరీరాలు నశిస్తాయని, కానీ ఏదో ఒకటి శాశ్వతంగా నిలిచి ఉంటుందని ఆయన చెప్పారు.
అది ‘తీర్పు దినం’ వరకు ఉంటుందని కొందరు, అనేక జన్మల చక్రాల గుండా వెళుతుందని మరికొందరు నమ్ముతారని, కానీ లోపల ఉండే ఏదో ఒక అంశం మాత్రం శాశ్వతమని, అది నాశనం కాదని ఆయన తెలిపారు. అంతేకాకుండా, ఉన్నదంతా వేర్వేరు రూపాల్లో కనిపిస్తున్నప్పటికీ, మనమందరం ఒకరికొకరం చెందినవారమని, అందుకే సత్యాన్ని పొందడానికి జీవితాన్ని వినియోగించుకోవాలనే భావన (ఆత్మనో మోక్షార్థం) భారతీయ సంస్కృతిలో ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
భారతదేశ లక్ష్యం ఆచరణ ద్వారా ఉదాహరణగా నిలవడం
భారతదేశం సాధించాల్సిన లక్ష్యం ఇదేనని, ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న భారతీయులు కేవలం ఉపన్యాసాల ద్వారా కాకుండా ఆచరణ ద్వారా అందించాల్సిన సందేశం ఇదేనని ఆర్ఎస్ఎస్ అధినేత భగవత్ నొక్కి చెప్పారు. దీనికి మూలమైన సూత్రం ‘ధర్మం’ అని ఆయన స్పష్టం చేశారు; ధర్మం అంటే మతం లేదా ఆరాధన మాత్రమే కాదని, అది వాటన్నింటికీ అతీతమైనదని ఆయన తెలిపారు.
విశ్వం నిలకడగా ఉండటానికి, మానవులు జీవితంలోని ద్వంద్వాలను (సుఖదుఃఖాలు వంటి వాటిని) ఎదుర్కోవడానికి దోహదపడే నియమమే ధర్మమని, ఇది మనుషులు, సమాజం కలిసి పురోగమించేలా సమతుల్యతను కాపాడుతుందని ఆయన వివరించారు. వివిధ రోజులలో వివిధ దేవతలను పూజించే సంప్రదాయం కేవలం ఒక ఆచారకాండ మాత్రమే కాదని, అది సృష్టి మరియు పర్యావరణం పట్ల మనకున్న బాధ్యతను గుర్తుచేసుకునే ప్రక్రియ అని ఆయన వివరించారు.
కేవలం పూజించడం సరిపోదని, ఆ బాధ్యతను గుర్తించి ఆచరించాలని ఆయన చెప్పారు. దుష్టుల కోసం కూడా ప్రార్థించే భారతీయ ఋషుల విధానాన్ని ప్రస్తావిస్తూ, వారు శత్రువుల వినాశనాన్ని కోరుకోరని, “వారి దుర్బుద్ధి తొలగిపోవాలి” అని మాత్రమే కోరుకుంటారని ఆయన చెప్పారు. ఎందుకంటే శత్రువులు కూడా మనలో భాగమేనని, శత్రుత్వం అనేది మనిషి సృష్టించుకున్నదేనని మనకు తెలుసు.
కర్మభూమి పట్ల బాధ్యత, ప్రపంచం పట్ల రుణం
విదేశాలలో నివసిస్తున్న భారతీయులకు స్పష్టమైన సందేశాన్ని ఇస్తూ మోహన్ భగవత్ ఇలా పేర్కొన్నారు: “అమెరికాలోని భారతీయ ప్రవాసులకు తమ కర్మభూమి పట్ల బాధ్యత ఉంది. వారు దానిని తప్పక నెరవేర్చాలి. వారు తమ కర్మభూమి పట్ల విశ్వాసంతో ఉండాలి.” భారత్ వారి జన్మభూమి కాబట్టి, కర్మభూమి పట్ల తమ బాధ్యతను నెరవేర్చిన తర్వాత దాని కోసం ఏదైనా చేయాలనే తపన వారికి కలిగితే, అది నిషేధించబడదని, అయితే అది తప్పనిసరి కూడా కాదని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
భారత్ వారికి అందించిన విలువలకు అనుగుణంగా వారు జీవించాలని కూడా ఆయన ఆకాంక్షించారు, ఎందుకంటే అదే సుస్థిరమైన మానవ జీవన విధానం. జన్మభూమి లేదా కర్మభూమి తమ కోసం ఏమి చేశాయని ప్రశ్నించవద్దని ఆయన ప్రజలను కోరారు. మనకు శరీరాన్ని, సామర్థ్యాన్ని ఇచ్చింది తల్లిదండ్రులని, ఆహారాన్ని పండించే రైతులు, వస్త్రాలను తయారు చేసే కార్మికులు, పరిశ్రమలే మనకు ఆధారమని ఆయన గుర్తుచేశారు.
మన సంస్కృతిని వివరిస్తూ, మనం ప్రపంచం నుండి ఎంతో పొందుతాము కాబట్టి ప్రతిదానికీ మనం ఇతరులకు రుణపడి ఉంటామని, అందుకే తిరిగి సమాజానికి ఎంతో కొంత ఇవ్వాలని ఆయన చెప్పారు. ‘సేపియన్స్’ పుస్తకాన్ని ప్రస్తావిస్తూ, ఆహారపు గొలుసులో మనిషి చాలా ఆలస్యంగా, అట్టడుగున ప్రవేశించాడని, కానీ 3000 ఏళ్లలో మధ్యస్థ స్థాయికి, 7000 ఏళ్లలో అగ్రస్థానానికి చేరుకున్నాడని, ఈ క్రమంలో 8000 వృక్ష జాతులను, సుమారు 5000 జంతు జాతులను అంతం చేశాడని ఆయన పేర్కొన్నారు.
జీవితాన్ని సుస్థిరమైనదిగా మలుచుకోవడానికి, ఒక్కో చిన్న అడుగుతో ముందుకు సాగే ‘సంకల్పం’ తీసుకోవాలని పిలుపునిస్తూ, ‘స్వయంసేవకులు’ ‘పంచ పరివర్తన’ కార్యక్రమం గురించి ఎరుగుదురని మోహన్ భగవత్ నొక్కి చెప్పారు. ఈ కార్యక్రమాన్ని ముందుగా మన సొంత జీవితాల్లో అలవర్చుకుని, ఆ తర్వాత సమాజానికి తీసుకువెళ్లాలని ఆయన సూచించారు.
దేశ నిర్మాణంపై స్పష్టతనిస్తూ, ఏ దేశమూ కేవలం ఒక భౌగోళిక భూభాగం మాత్రమే కాదని ఆయన వివరించారు. ప్రవాస భారతీయులు రాఖీ కట్టే కార్యక్రమం అనంతరం ‘ఏకత్వ భావనతో ఐక్యంగా ఉండటం’ అనే సందేశాన్ని ఇస్తూ, ‘భారతీయులుగా’ ఆ గమ్యం వైపు మేల్కొందామని, అలాగే ‘కర్మభూమి’, ‘జన్మభూమి’ పట్ల మన బాధ్యతలను నెరవేర్చుకుందామని ఆయన పేర్కొన్నారు. ‘రక్షాబంధన్ పర్వ’ సందర్భంగా నిర్వహించిన సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల ముగింపుగా, ప్రవాస భారతీయులు సాంప్రదాయ జానపద గీతాలను ఆలపించడంతో మాన్హట్టన్లో ‘విశ్వ ఏకత్వ వేడుక’ ఘనంగా ముగిసింది.
More Stories
ముఖ్యమంత్రులపై సానుకూలత.. ఎమ్యెల్యేలపై ఆగ్రహం!
ఎమ్యెల్సీ బేగ్పై లైంగిక వేధింపుల ఆరోపణలపై విచారణ కోరిన బీజేపీ
వైసీపీలో నంబర్ 1గా సజ్జల, నంబర్ 2గా జగన్!