భౌగోళిక రాజకీయాల మధ్య సమతుల్యతపై కల్నల్ అనిల్ భట్ (రిటైర్డ్)
మయన్మార్ సైనిక పాలనా అధిపతి, జాగ్రత్తగా ప్రణాళికబద్ధంగా నిర్వహించిన పార్లమెంటరీ ఓటింగ్ అనంతరం ఏప్రిల్ 10, 2026న దేశ 11వ అధ్యక్షుడిగా ప్రమాణ స్వీకారం చేసిన సీనియర్ జనరల్ మిన్ ఆంగ్ హ్లాయింగ్, మే 30 నుండి జూన్ 3, 2026 వరకు భారతదేశంలో పర్యటించారు. అధ్యక్ష పదవి చేపట్టిన తర్వాత ఆయనకు ఇది మొదటి అంతర్జాతీయ పర్యటన.
ఆ ప్రభుత్వం ప్రజాస్వామ్య వ్యతిరేక స్వభావంపై అంతర్జాతీయంగా విమర్శలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ, మయన్మార్కు ఎవరు నాయకత్వం వహించినా వారితో సంప్రదింపులు జరపడంలో న్యూఢిల్లీ అనుసరిస్తున్న ఆచరణాత్మక వైఖరిని ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ ఆయనకు న్యూఢిల్లీకి పంపిన అధికారిక ఆహ్వానం సూచిస్తోంది. ఈ వైఖరిలో భారతదేశపు అస్థిరమైన తూర్పు సరిహద్దును సురక్షితం చేయడం, ఉగ్రవాదంగా పరిణమించిన సరిహద్దు తిరుగుబాట్లను అదుపు చేయడం, చైనా ప్రభావాన్ని నియంత్రించడం వంటివి భాగంగా ఉన్నాయి.
ఈ ప్రజాస్వామ్య వ్యతిరేక వైఖరి అనేక విధాలుగా వ్యక్తమైంది. 2021 ఫిబ్రవరిలో సైన్యం ఎన్నికైన ప్రభుత్వాన్ని కూలదోసి, దేశ వాస్తవ నాయకురాలు ఆంగ్ సాన్ సూకీని ఖైదు చేసి, భారీ విజయం సాధించిన ఆమె పార్టీ, నేషనల్ లీగ్ ఫర్ డెమోక్రసీ (ఎన్ ఎల్ డి)ని నిషేధించింది. సైనిక ప్రభుత్వం శాంతియుత నిరసనకారులు, ప్రజాస్వామ్య అనుకూల కార్యకర్తలపై క్రూరంగా అణచివేసింది, దేశవ్యాప్తంగా వేలాది మందిని చంపి, లక్షలాది మందిని నిరాశ్రయులను చేసింది.
ఆ తర్వాత సైన్యం ఎన్నికలను నిర్వహించింది. వీటిని విమర్శకులు, ఐక్యరాజ్యసమితి, యూరోపియన్ యూనియన్ వంటి అంతర్జాతీయ సంస్థలు బూటకమని ఖండించాయి. ఈ ఎన్నికలు పార్లమెంటరీ సీట్లలో 25 శాతాన్ని శాశ్వతంగా సైన్యానికి కేటాయించి, చట్టబద్ధమైన ప్రతిపక్ష పార్టీలను నిషేధించాయి. ఇవి కేవలం కొనసాగుతున్న సైనిక పాలనను కప్పిపుచ్చడానికి ఒక తెరచాటు నాటకంగా మాత్రమే పనిచేస్తున్నాయి.
భద్రతా ఆవశ్యకతలు, సరిహద్దు నిర్వహణ
భారతదేశం మయన్మార్తో అత్యంత సున్నితమైన 1,643 కిలోమీటర్ల పొడవైన, సులభంగా చొరబడగలిగే సరిహద్దును పంచుకుంటుంది. భారత జాతీయ భద్రతకు హానికరమైన కార్యకలాపాల కోసం మయన్మార్ భూభాగాన్ని ఉపయోగించబోమని మిన్ ఆంగ్ హ్లాయింగ్ భారత విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖకు (ఎంఈఎ) స్పష్టమైన హామీ ఇచ్చారు. ఉగ్రవాద నిరోధక సహకారం ప్రధాన ఆందోళనగా ఉన్నందున, సగైంగ్ , కచిన్ ప్రాంతాలలో భారత్ వ్యతిరేక ఉగ్రవాద శిబిరాలపై ఉమ్మడి చర్యల గురించి చర్చలలో విస్తృతంగా ప్రస్తావించారు.
బీజింగ్పై మయన్మార్ ఎక్కువగా ఆధారపడటం, దానితో ఉన్న సంక్లిష్ట సంబంధం కారణంగా, నైపిడాలో ఎవరు అధికారంలో ఉన్నా వారితో న్యూఢిల్లీ సమన్వయపూర్వక సంబంధాలను కొనసాగించాల్సిన అవసరం ఉంది. భారతదేశపు యాక్ట్ ఈస్ట్ పాలసీ, ఇండో-పసిఫిక్ అనుసంధానానికి మయన్మార్ ఒక అనివార్యమైన ఆసరాగా నిలుస్తుంది.
కలదాన్ ప్రాజెక్ట్ వంటి కీలకమైన మౌలిక సదుపాయాలు, వాణిజ్య కార్యక్రమాల పురోగతిపై కూడా చర్చలు జరిగాయి. న్యూఢిల్లీకి, మయన్మార్తో సంబంధాలు దాని యాక్ట్ ఈస్ట్ పాలసీలో ఒక కీలకమైన అంశం. పెరుగుతున్న చైనా ప్రాంతీయ ప్రాబల్యానికి ఒక వ్యూహాత్మక ప్రతిఘటన అయినప్పటికీ, దాని ఈశాన్య సరిహద్దును సురక్షితం చేసుకోవడం కూడా అంతే ముఖ్యం.
ఈ విషయంలో, మయన్మార్ భూభాగాన్ని భారత్ వ్యతిరేక ఉగ్రవాద కార్యకలాపాలకు ఉపయోగించబోమని హ్లాయింగ్ భారత్కు హామీ ఇచ్చారు. సుమారు 2.5 బిలియన్ డాలర్ల ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యంతో, నాయకులు తమ తమ జాతీయ కరెన్సీలైన రూపాయి, క్యాట్లలో వాణిజ్యాన్ని పెంచుకోవడానికి అంగీకరించారు. తద్వారా యూఎస్ డాలర్పై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకున్నారు.
ఇరుపక్షాలు ఆరోగ్య సంరక్షణ, వ్యవసాయ యంత్రాలు, అరుదైన ఖనిజాల తవ్వకం, ఇంధన రంగాలలో సహకారాన్ని విస్తరించుకోవడానికి కూడా అన్వేషించాయి. ఈ అధికారిక పర్యటన మయన్మార్కు అంతర్జాతీయ చట్టబద్ధతను కల్పించి, ఒక పెద్ద దౌత్య విజయంగా పరిగణించబడుతున్నప్పటికీ, ఇది మయన్మార్ ప్రజాస్వామ్య ప్రతిపక్ష, పౌర సమాజ సమూహాలలో నిరాశ, ఆగ్రహాన్ని కూడా రేకెత్తించింది.
ఇందులో జాతీయ ఐక్యతా ప్రభుత్వం (ఎన్ యు జి) కూడా ఉంది. ఇది భారతదేశ చర్యలు సైనిక పాలనను చట్టబద్ధం చేస్తున్నాయని వాదిస్తోంది. ఐదు రోజుల ఈ పర్యటనలో మూడు విభిన్న విభాగాలు ఉన్నాయి. హ్లాయింగ్ తన పర్యటనను బోధ్ గయాలో ప్రారంభించారు. అక్కడ ఆయన బౌద్ధమతంలో అత్యంత పవిత్రమైన, పూజనీయమైన ప్రదేశమైన మహాబోధి ఆలయాన్ని సందర్శించారు.
న్యూఢిల్లీలో, ఆయన ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీతో వాణిజ్య, భద్రతా చట్రాలపై చర్చించడానికి కీలక ద్వైపాక్షిక సమావేశాలు నిర్వహించారు. ముంబైలో, వాణిజ్య సంబంధాలను మరింత పెంపొందించేందుకు వ్యాపార, పారిశ్రామిక వర్గాలతో సమావేశాలు జరిగాయి.
మయన్మార్ చట్టబద్ధత కోసం అన్వేషణ.
2021లో అధికారాన్ని చేజిక్కించుకున్నప్పటి నుండి, పాశ్చాత్య దేశాలు సైనిక పాలకవర్గాన్ని చాలా వరకు ఏకాకిని చేశాయి. దీంతో మయన్మార్ నాయకత్వం పొరుగు దేశాలు, రష్యా వంటి మిత్రదేశాలతో భాగస్వామ్యాలను వెతుక్కోవాల్సి వచ్చింది. ప్రాంతీయంగా గౌరవాన్ని తిరిగి పొందడానికి, సంవత్సరాల తరబడి ఉన్న దౌత్యపరమైన ఒంటరితనాన్ని తగ్గించుకోవడానికి మయన్మార్ చేస్తున్న ప్రయత్నాలకు ఈ పర్యటన ముఖ్యమైనదిగా భావిస్తున్నందున, హ్లాయింగ్ భారత పర్యటనను నిశితంగా గమనిస్తున్నారు.
ఒక ప్రధాన ప్రజాస్వామ్య దేశమైన భారతదేశంతో సంబంధాలు పెట్టుకోవడం ద్వారా, 2021 తిరుగుబాటు తర్వాత విదేశాలలో సంబంధాలను సాధారణీకరించుకోవాలని సైనిక మద్దతుగల ప్రభుత్వం ఆశిస్తోంది. అంతర్గత పౌర సంఘర్షణను ఎదుర్కొంటున్న సైనిక పాలకవర్గానికి ఈ పర్యటన ప్రపంచ వేదికపై ఎంతో అవసరమైన గుర్తింపును అందిస్తుంది.
మయన్మార్లో అధికార సమతుల్యత
2021లో సైనిక ప్రభుత్వం తిరుగుబాటు చేసిన నాలుగేళ్ల తర్వాత, 15కు పైగా ప్రధాన వర్గాలతో కూడిన సైనిక ప్రభుత్వ వ్యతిరేక ప్రతిఘటన బృందాల విస్తృత కూటమి, సాంకేతికంగా నియంత్రిత భూభాగం, సిబ్బంది పరంగా సైన్యాన్ని అధిగమించింది. ఈ శక్తులు కలిసి దేశంలో 42 శాతం వరకు నియంత్రిస్తుండగా, సైనిక ప్రభుత్వం నియంత్రణ సుమారు 21 శాతానికి పడిపోయినట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి.
తత్మాదావ్ను వ్యతిరేకిస్తున్న ప్రాథమిక శక్తులు:
(ఎ) కచిన్ ఇండిపెండెన్స్ ఆర్మీ (కెఐఎ), కరెన్ నేషనల్ యూనియన్ (కె ఎన్ యు) వంటి సుస్థిరమైన జాతి-జాతీయవాద తిరుగుబాటు సైన్యాలు, ఇవి విముక్తి పొందిన భూభాగంలో అధిక భాగాన్ని తమ ఆధీనంలో ఉంచుకున్నాయి. ముఖ్యంగా, త్రీ బ్రదర్హుడ్ అలయన్స్ కీలక సరిహద్దు ప్రాంతాలు, పట్టణాలను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి పెద్ద ఎత్తున సమన్వయంతో కూడిన దాడులకు నాయకత్వం వహించింది.
(బి) పీపుల్స్ డిఫెన్స్ ఫోర్సెస్ (పిడిఎఫ్ లు), పదివేల మంది యోధులతో కూడినవి. ఇవి జాతీయ ఐక్యతా ప్రభుత్వం (ఎన్ యు జి) సాయుధ విభాగంగా పనిచేస్తున్న ప్రజాస్వామ్య అనుకూల పౌర-నేతృత్వంలోని మిలీషియాలు. వారు దేశవ్యాప్తంగా వివిధ స్థానిక రక్షణ దళాలతో (ఎల్ డి ఎఫ్ లు) కలిసి పనిచేస్తున్నారు. సైనిక బలం, భూభాగం విషయంలో సైనిక పాలకవర్గాన్ని అధిగమించినప్పటికీ, సైనిక పాలకవర్గ వ్యతిరేక కూటమి ఒక వ్యూహాత్మక ప్రతిష్టంభనను ఎదుర్కొంటోంది.
భారీ ఆయుధాల విషయంలో సైన్యం గణనీయమైన ఆధిక్యాన్ని కలిగి ఉంటుంది. అధునాతన డ్రోన్ కార్యకలాపాలు, వైమానిక దాడుల ద్వారా తిరుగుబాటుదారుల విజయాలను తిప్పికొడుతోంది. అంతేకాకుండా, ఈ ప్రతిఘటన సమన్వయ సవాళ్లను, పొరుగు దేశాల ప్రభావంతో అప్పుడప్పుడు మారుతున్న విధేయతలను ఎదుర్కొంటోంది.
అరుదైన ఖనిజాలు, పునరుద్ధరించిన సంఘర్షణ
మే 2026లో, కెఐఎ నుండి భూభాగాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకునే ప్రయత్నంలో మయన్మార్ సైన్యం కచిన్ రాష్ట్రంలో పునరుద్ధరించిన దాడులను ప్రారంభించింది. 2026 ప్రారంభంలో సైనిక పాలకుడి నుండి అధ్యక్షుడిగా మారిన హ్లాయింగ్, చైనా సరిహద్దు వెంబడి ఉన్న లాభదాయకమైన భారీ అరుదైన ఖనిజాల మైనింగ్ ప్రాంతాన్ని తిరిగి స్వాధీనం చేసుకోవడానికి ఈ దాడులకు నాయకత్వం వహించారు.
ఈ దాడి వ్యూహాత్మక ప్రాముఖ్యత, కచిన్ రాష్ట్రంలోని భారీ అరుదైన ఖనిజ నిక్షేపాలపై నియంత్రణ సాధించడంలో ఉంది. ఈ నిక్షేపాలు ప్రపంచ సరఫరాలో దాదాపు సగానికి పైగా ఉన్నాయి. విద్యుత్ వాహనాలు, పవన టర్బైన్లకు అత్యంత కీలకమైనవి. కెఐఎ 2024 చివరలో పాంగ్వా, చిప్వి సమీపంలోని ఈ లాభదాయకమైన మైనింగ్ ప్రాంతాలను తన నియంత్రణలోకి తీసుకుంది. అప్పటి నుండి తన స్థానాలను భారీగా పటిష్టం చేసుకుంది.
జాతి సైన్యాలు శాంతి చర్చలలోకి ప్రవేశించాలని హ్లాయింగ్ 100 రోజుల అల్టిమేటం జారీ చేసిన కొద్దికాలానికే ఈ పోరాటం మళ్లీ చెలరేగింది. ఈ ప్రతిపాదనను కెఐఎ అనేక ఇతర సమూహాలు తిరస్కరించాయి. ప్రతిఘటన శక్తులను అణచివేసి, కీలకమైన సరిహద్దు వాణిజ్య మార్గాలను తిరిగి స్వాధీనం చేసుకునే ప్రయత్నంలో, కచిన్తో పాటు, భారతదేశ సరిహద్దులోని చిన్ రాష్ట్రంలో, థాయ్లాండ్ సరిహద్దులోని కరెన్ రాష్ట్రంలో సైన్యం వైమానిక దాడులను, తీవ్రమైన భూతల దాడులను ముమ్మరం చేసింది.
అమెరికా ప్రభావం
2009 నుండి 2012 మధ్య, అమెరికా మయన్మార్పై తన ఆసక్తిని గణనీయంగా పెంచుకుంది. ఏకాంతం, ఆంక్షల విధానం నుండి దౌత్యపరమైన సంబంధాలు, ప్రజాస్వామ్య పరివర్తనకు మద్దతు ఇచ్చే విధానానికి మారింది. ఒబామా పరిపాలనలో, వాషింగ్టన్ ఒక ప్రధాన విధాన సమీక్షను నిర్వహించి, కేవలం ఆంక్షలు మాత్రమే విఫలమయ్యాయని నిర్ధారించింది.
అంతర్గత సంస్కరణలను గుర్తించి, అమెరికా పెట్టుబడులను అనుమతించడానికి 2012లో విదేశాంగ కార్యదర్శి హిల్లరీ క్లింటన్ లక్షిత ఆంక్షల సడలింపును ప్రకటించారు. అమెరికా సంబంధాలను సాధారణీకరించి, ఒక రాయబారిని నియమించి, దాదాపు 1.5 బిలియన్ డాలర్ల సహాయాన్ని అందించింది.
అయితే, సైనిక తిరుగుబాటు తరువాత, వాషింగ్టన్ తిరిగి లక్షిత ఒత్తిడికి దిగింది. సైనిక నాయకులు, సైనిక పాలకవర్గంతో సంబంధం ఉన్న వ్యాపారాలపై ఆంక్షలు విధించడానికి కార్యనిర్వాహక ఉత్తర్వులు జారీ చేసి, బర్మా చట్టాన్ని అమలు చేసింది. ప్రజాస్వామ్యం, మానవ హక్కుల పట్ల ఆందోళనలకు అతీతంగా, పెరుగుతున్న చైనా రాజకీయ, ఆర్థిక ప్రభావాన్ని ఎదుర్కోవడానికి అమెరికా ఈ ప్రాంతంలో తన కార్యకలాపాలను కొనసాగిస్తోంది.
భారతదేశం వ్యూహాత్మక సందిగ్ధత
ప్రాదేశిక సమగ్రతను కాపాడటానికి భారత సైనిక, భద్రతా సంస్థలు ఈశాన్య ప్రాంతంలో విదేశీ కార్యకలాపాలను నిశితంగా పర్యవేక్షిస్తున్నాయి. బాహ్య జోక్యంపై ఆందోళనలు, మయన్మార్ అంతర్యుద్ధాన్ని అదుపు చేయడం, సున్నితమైన సరిహద్దు వెంబడి భారత్ వ్యతిరేక కార్యకలాపాలను నివారించడం వంటి భారతదేశ ప్రయత్నాలతో తరచుగా ముడిపడి ఉన్నాయి.
మయన్మార్లోని బహుళ జాతుల జనాభా కారణంగా భారతదేశం ఒక సున్నితమైన సమతుల్యతను పాటించాల్సిన అవసరం ఉంది. ముఖ్యమైన మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులను సురక్షితం చేయడానికి, చైనా ప్రాంతీయ ప్రభావాన్ని పరిమితం చేయడానికి, తన సరిహద్దులను కాపాడుకోవడానికి, న్యూఢిల్లీ కేవలం కేంద్ర అధికారులతోనే కాకుండా, ముఖ్యంగా కచిన్లు, కరెన్ల వంటి జాతి సాయుధ సంస్థలతో కూడా సంప్రదింపులు జరపాలి.
సవాళ్లు ఉన్నప్పటికీ, మయన్మార్-చైనా సరిహద్దు, భారత్-మయన్మార్ సరిహద్దు వెంబడి విస్తారమైన భూభాగాలను నియంత్రించే కేఐఏ, వివిధ కరెన్ వర్గాల వంటి సమూహాలతో భారతదేశం తప్పనిసరిగా సంప్రదింపులు జరపాలి. వారిని విస్మరిస్తే స్థానిక స్థిరత్వం దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. క
లదాన్ మల్టీ-మోడల్ ట్రాన్స్పోర్ట్ ప్రాజెక్ట్, భారత్-మయన్మార్-థాయ్లాండ్ త్రైపాక్షిక రహదారి వంటి కీలక అనుసంధాన కార్యక్రమాలు, ఈ జాతి సాయుధ సమూహాలచే వివాదాస్పదంగా ఉన్న లేదా నియంత్రించబడుతున్న భూభాగాల గుండా నేరుగా వెళుతున్నాయి. చైనా తన సరిహద్దు వెంబడి మయన్మార్ సైన్యంతో, అనేక జాతి సాయుధ సంస్థలతో బలమైన సంబంధాలను కొనసాగిస్తోంది. తన వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలు దెబ్బతినకుండా కాపాడుకోవడానికి భారతదేశానికి కూడా అటువంటి పరపతి అవసరం.
భారతదేశ అధికారిక విధానం సాంప్రదాయకంగా మయన్మార్ కేంద్ర సైనిక ప్రభుత్వమైన స్టేట్ అడ్మినిస్ట్రేషన్ కౌన్సిల్తో లోతైన సంస్థాగత సంబంధాలకు ప్రాధాన్యతనిస్తూ వస్తోంది. తిరుగుబాటు నిరోధక సహకారం, భారత సిబ్బంది, పెట్టుబడుల భద్రతను నిర్ధారించాల్సిన అవసరం ఈ విధానానికి చోదకశక్తిగా ఉన్నాయి. కెఐఏ లేదా కె ఎన్ యు వంటి సమూహాలతో ప్రత్యక్ష సంబంధాలు జాగ్రత్తగా, కొన్నిసార్లు వివేకంతో కూడి ఉండాలి.
సైనిక పాలనకు వ్యతిరేక తిరుగుబాటు సమూహాలతో బహిరంగంగా సంబంధాలు పెట్టుకోవడం నైపిడాతో ఉన్న తమ చిరకాల సంబంధాన్ని దెబ్బతీస్తుందని న్యూఢిల్లీ భయపడుతోంది. భారతదేశం సాధారణంగా ఈ సమూహాలతో అధికారిక పొత్తులకు దూరంగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రాంతీయ భద్రతను నిర్వహించడానికి, ముఖ్యంగా సరిహద్దుకు ఆవలివైపున మణిపూర్, మిజోరం, నాగాలాండ్లలో ఉమ్మడి జాతి సంబంధాలు ఉన్నందున, అప్పుడప్పుడు స్థానిక సరిహద్దు సంబంధాలు, గూఢచార సమాచార మార్పిడి యంత్రాంగాలు ఉనికిలో ఉన్నాయి.
విస్తృత సంబంధాల వ్యూహం కేవలం సైనిక పాలనతో మాత్రమే సంబంధాలు పెట్టుకోవడం చివరికి ప్రతికూల ఫలితాలనిస్తుంది. న్యూఢిల్లీ దీర్ఘకాలిక భద్రతా ప్రయోజనాల కోసం మయన్మార్ రాజకీయ, జాతి ప్రతిపక్షాలతో విస్తృత సంబంధాలు అత్యవసరం. గత దశాబ్ద కాలంలో భారతదేశ ఈశాన్య ప్రాంతంలో అంతర్గత స్థిరత్వం గణనీయంగా మెరుగుపడినప్పటికీ, ఈ ప్రాంతం పొరుగు దేశాలైన మయన్మార్, బంగ్లాదేశ్లలో సరిహద్దు అల్లర్లు, నిరంతర అస్థిరతకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది. మణిపూర్ వంటి రాష్ట్రాలలో దీర్ఘకాలంగా కొనసాగుతున్న పౌర అశాంతి కూడా గణనీయమైన దౌత్య, భద్రతా సవాళ్లను విసురుతూనే ఉంది.
(వ్యూహాత్మక వ్యవహారాల విశ్లేషకుడైన రచయిత, రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ, భారత సైన్యానికి మాజీ అధికార ప్రతినిధి. సౌత్ ఆసియన్ మోనిటర్ పోర్టల్ నుండి)
More Stories
ఆధునిక ప్రపంచ సవాళ్లకు భారత్ లో శాశ్వత పరిష్కారాలు
టిఎంసి ఎంపీ సుదీప్ బందోపాధ్యాయ అమిత్ షాతో భేటీ
పరిశోధన, ఆవిష్కరణలు భారత నాగరికతలో అంతర్భాగం