ప్రాంతీయ విశ్లేషకులను ఉటంకిస్తూ ‘ది న్యూయార్క్ పోస్ట్’ వెలువరించిన ఒక నివేదిక ప్రకారం, ఇరాన్ లో కఠిన వైఖరి అవలంభించే ఇస్లామిక్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్ (ఐఆర్జీసీ) దేశ సైనిక, దౌత్యపరమైన నిర్ణయాలను సమర్థవంతంగా తన నియంత్రణలోకి తీసుకుంది. ఈ మార్పు వారాంతంలో జరిగినట్లు చెబుతున్నారు. ఐఆర్జీసీ కమాండర్ అహ్మద్ వాహిది, అతని సన్నిహిత మిత్రులు ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్లో ఆధిపత్య నాయకత్వ పాత్రను చేపట్టారు.
హోర్ముజ్ జలసంధిలో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతల మధ్య, అమెరికాతో జరగాల్సిన కాల్పుల విరమణ చర్చలను టెహ్రాన్ పక్కనపెట్టిన నేపథ్యంలో ఈ పరిణామం చోటుచేసుకుంది.
వాషింగ్టన్ కేంద్రంగా పనిచేసే ‘ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ ది స్టడీ ఆఫ్ వార్’ నివేదిక ప్రకారం, విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరాఘ్చీతో సహా మరింత మితవాద నాయకులను పక్కన పెట్టారు.
ట్రంప్ ప్రభుత్వంతో చర్చల అనంతరం వ్యూహాత్మక జలమార్గాన్ని తిరిగి తెరవడానికి అరాఘ్చీ సుముఖత వ్యక్తం చేసినప్పటికీ, ఇరాన్ ఓడరేవులపై అమెరికా ఒత్తిడికి ప్రతిస్పందనగా జలసంధి మూసివేసే ఉండాలని పట్టుబట్టి, ఐఆర్జిసి ఆయన నిర్ణయాన్ని తోసిపుచ్చినట్లు సమాచారం.
నివేదిక ప్రకారం, ఇరాన్ సుప్రీం నేషనల్ సెక్యూరిటీ కౌన్సిల్ కార్యదర్శి మొహమ్మద్ బఘేర్ జోల్ఘదర్ నుండి వాహిదీ మద్దతు పొందారు. ఇది సైనిక, వ్యూహాత్మక కార్యకలాపాలపై ఆయన పట్టును మరింత బలపరుచుకుంది. ఇటీవలి ఘర్షణలలో తన సంప్రదాయ నావికా దళాల చేతిలో నష్టాలను చవిచూసిన తరువాత, ఐఆర్జిసి వేగవంతమైన దాడి నౌకలపై ఎక్కువగా ఆధారపడి ఈ ప్రాంతంలో తన ఉనికిని పెంచుకుంది.
జలసంధి గుండా వెళ్ళడానికి ప్రయత్నించిన కనీసం మూడు నౌకలను ఇరాన్ లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు నివేదికలు రావడంతో ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరిగాయి. దీంతో పర్షియన్ గల్ఫ్లో వందలాది నౌకలు చిక్కుకుపోయి, దిగ్బంధనం మరింత బలపడింది. జోల్ఘదర్ ప్రభావం దౌత్య ప్రయత్నాలలోకి కూడా విస్తరించింది. ఐఆర్జిసి ఆదేశాలకు, సర్వోన్నత నాయకుడు మొజ్తబా ఖమేనీ అధికారానికి అనుగుణంగా ఉండేలా చూసేందుకు, ఈ నెల ప్రారంభంలో అతన్ని ఇరాన్ సంప్రదింపుల బృందంలో చేర్చారు.
ప్రతినిధి బృందంలో అంతర్గత విభేదాలు ఉన్నాయని ‘ఇన్స్టిట్యూట్ ఫర్ ది స్టడీ ఆఫ్ వార్’ పేర్కొంది. ‘యాక్సిస్ ఆఫ్ రెసిస్టెన్స్’ అని పిలవబడే కూటమికి ఇరాన్ మద్దతు విషయంలో అరాఘ్చీ సౌలభ్యం చూపడం ద్వారా తన అధికార పరిధిని అతిక్రమించారని జోల్ఘదర్ ఐఆర్జిసి నాయకత్వానికి ఫిర్యాదు చేసినట్లు ఆ నివేదిక నివేదించింది. ఈ విషయం, హుస్సేన్ తాయెబ్ వంటి ప్రముఖుల మద్దతుతో సంప్రదింపుల బృందాన్ని టెహ్రాన్కు వెనక్కి పిలిపించడానికి దారితీసిందని సమాచారం.
ఈ నివేదిక ప్రకారం, వాహిదీ ఇప్పుడు మొజ్తబా ఖమేనీతో పాటు ఇరాన్లో కీలక నిర్ణయాధికారిగా ఎదిగారు. తద్వారా పార్లమెంటరీ నాయకుడు మొహమ్మద్ బఘేర్ ఘాలిబాఫ్ వంటి పౌర నాయకత్వ ప్రముఖుల కంటే ఐఆర్జిసికి ఉన్నత స్థానం కల్పించారు. అరాఘ్చీ, ఘాలిబాఫ్ వంటి వారికి విధానాలను ప్రభావితం చేసే అధికారం లేనందున, ఈ అధికార మార్పు పశ్చిమ దేశాలతో సంబంధాలు పెంచుకునే అవకాశాలను గణనీయంగా పరిమితం చేస్తుందని విశ్లేషకులు అంటున్నారు.
ఇటీవలి కాలంలో ఉన్నతాధికారులను కోల్పోయిన తర్వాత ఇరాన్ నాయకత్వం మితంగా వ్యవహరించిందన్న వాషింగ్టన్ వాదనలను కూడా ఈ పరిణామాలు సవాలు చేస్తున్నాయి. చర్చలను పునఃప్రారంభించడానికి స్పష్టమైన కాలపరిమితి లేకపోవడంతో, ప్రస్తుత గడువు తర్వాత ఈ పెళుసైన కాల్పుల విరమణ కొనసాగుతుందా లేదా అనే దానిపై అనిశ్చితి నెలకొని ఉంది.
More Stories
అమెరికాతో రెండో విడత చర్చలకు ఇరాన్ దూరం
బంగ్లాదేశ్కు భారత హైకమిషనర్గా దినేష్ త్రివేది?
శ్రీలంక అధ్యక్షుడితో ఇంధన భద్రతపై ఉపరాష్ట్రపతి చర్చలు