ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ అధ్యక్షతన జరిగిన కేంద్ర మంత్రివర్గం, దేశవ్యాప్తంగా క్షేత్రస్థాయి పాలనను, గ్రామీణాభివృద్ధిని బలోపేతం చేసే లక్ష్యంతో రూపొందించిన కేంద్ర ప్రాయోజిత పథకం ‘ప్రధాన మంత్రి విక్సిత్ గ్రామ స్వరాజ్ యోజన’ (పీఎం వీజీఎస్‌వై)కు బుధవారం ఆమోదం తెలిపింది. పదహారవ ఆర్థిక సంఘం కాలపరిమితికి అనుగుణంగా, ఈ పథకాన్ని 2026-27 నుండి 2030-31 వరకు మొత్తం రూ. 7,395.55 కోట్ల వ్యయంతో అమలు చేయనున్నారు.
ఇందులో కేంద్ర వాటా రూ. 4,869.48 కోట్లు కాగా, రాష్ట్ర వాటా రూ. 2,526.07 కోట్లు. ప్రభుత్వం ప్రకారం, ఈ పథకం ద్వారా 2.55 లక్షలకు పైగా పంచాయతీలు, సాంప్రదాయ స్థానిక సంస్థలలోని సుమారు 32 లక్షల మంది ఎన్నికైన ప్రతినిధులు, పంచాయతీ కార్యకర్తలు, ఇతర భాగస్వాములు నేరుగా లబ్ధి పొందుతారు. సమన్వయంతో నిర్వహించే ప్రతి అవగాహన కార్యక్రమం ద్వారా కనీసం కోటి మంది పౌరులకు చేరువయ్యే అవకాశం ఉంది.
భాగస్వామ్య ప్రణాళిక, ప్రభుత్వ శాఖల మధ్య సమన్వయం, సామర్థ్య నిర్మాణం, వనరుల పారదర్శక వినియోగాన్ని మెరుగుపరచడం ద్వారా గ్రామ పంచాయతీలను స్థానిక పరిపాలన కేంద్రాలుగా బలోపేతం చేయడమే ఈ కార్యక్రమం యొక్క లక్ష్యం. ఈ పథకం కింద, ఈ-గ్రామ స్వరాజ్ పోర్టల్ ద్వారా ఏటా కనీసం 2.55 లక్షల సమగ్ర గ్రామ పంచాయతీ అభివృద్ధి ప్రణాళికలు తయారు చేస్తారు. ఈ ప్రణాళికలు స్థానిక అభివృద్ధి అవసరాలను తీర్చడానికి గ్రామ స్థాయి ప్రాధాన్యతలు, ప్రభుత్వ పథకాలు, అందుబాటులో ఉన్న వనరులను ఏకీకృతం చేస్తాయి.
ఈ పథకం ఇప్పటికే ఉన్న డిజిటల్, ప్రచార వేదికలు, గ్రామ సభలు, ఇతర పంచాయతీ ఫోరమ్‌ల ద్వారా ప్రభుత్వ కార్యక్రమాలు, జాతీయ కార్యక్రమాలపై ప్రజలలో అవగాహనను కూడా ప్రోత్సహిస్తుంది. పథకాలు, కార్యక్రమాలను సులభమైన భాషలో వివరించడానికి ప్రభుత్వం, 17 భారతీయ భాషలలో అందుబాటులో ఉన్న ఏఐ-సామర్థ్యం గల బహుభాషా కమ్యూనికేషన్ ప్లాట్‌ఫారమ్ అయిన ‘పంచామ్’ను ఉపయోగిస్తుంది.
సామర్థ్య నిర్మాణ కార్యక్రమాలు, అభివృద్ధి ప్రణాళికలను తయారు చేయడం, పౌరులతో సంభాషించడం, వనరులను నిర్వహించడం, స్థానికంగా సంబంధిత సుస్థిర అభివృద్ధి లక్ష్యాల దిశగా పనిచేయడం వంటి విషయాలలో ఎన్నికైన ప్రతినిధులు, పంచాయతీ కార్యకర్తల సామర్థ్యాన్ని బలోపేతం చేస్తాయి. క్షేత్రస్థాయిలో ఆర్థిక జవాబుదారీతనం, పారదర్శకతను మెరుగుపరచడం కూడా ఈ పథకం లక్ష్యం.
ఇది ఆడిట్‌ఆన్‌లైన్ ద్వారా ఏటా కనీసం 2.55 లక్షల ఆన్‌లైన్ ఆడిట్ ప్రణాళికల తయారీకి, సంబంధిత ఆడిట్‌లను సకాలంలో పూర్తి చేయడానికి తోడ్పడుతుంది. మెరుగైన గణకావణ వినియోగం, బహిరంగ సమాచార వెల్లడి, పంచాయతీల సొంత ఆదాయ సమీకరణ వంటివి మరింత ఆర్థిక స్వావలంబనను ప్రోత్సహిస్తాయని భావిస్తున్నారు. ప్రధానమంత్రి గ్రామ పంచాయతీ గణకం (పీఎం వీజీఎస్‌వై) అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలకు వర్తిస్తుంది.
రాజ్యాంగంలోని తొమ్మిదవ భాగం కింద పంచాయతీలు లేని ప్రాంతాల్లోని సాంప్రదాయ గ్రామీణ స్థానిక ప్రభుత్వ సంస్థలు కూడా ఇందులో భాగంగా ఉంటాయి. ఈ పథకాన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు, కేంద్రపాలిత ప్రాంతాల పరిపాలనల ద్వారా అమలు చేస్తారు. రాష్ట్రాలు మరియు కేంద్రపాలిత ప్రాంతాలు తమ కార్యకలాపాలు, ప్రాధాన్యతలు, అవసరాలను వివరిస్తూ వార్షిక కార్యాచరణ ప్రణాళికలను సమర్పిస్తాయి. వీటిని నియమిత కేంద్ర సాధికార కమిటీ అంచనా వేసి ఆమోదిస్తుంది.
ఫైనాన్స్ కమిషన్ గ్రాంట్లతో సహా అందుబాటులో ఉన్న ఆర్థిక వనరులను పంచాయతీలు మెరుగ్గా ఉపయోగించుకోవడానికి, జాతీయ అభివృద్ధి ప్రాధాన్యతలను స్థానిక అవసరాలు, ఆకాంక్షలతో అనుసంధానించడానికి ఈ చొరవ సహాయపడుతుందని ప్రభుత్వం తెలిపింది. ఈ పథకం కింద ఎలాంటి శాశ్వత పోస్టులు సృష్టించబడవు. అయితే, సాంకేతిక సహాయం అందించడానికి, అమలును సులభతరం చేయడానికి రాష్ట్ర, జిల్లా, బ్లాక్ స్థాయిలలో అవసరాన్ని బట్టి ఒప్పంద సిబ్బందిని నియమించవచ్చు.
About The Author
More Stories
ఏపీ పై అర్నబ్ పంజా.. ఉత్తరాంధ్ర, గోదావరి జిల్లాలు అతలాకుతలం
కాంగ్రెస్ ఎమ్మెల్సీ సీట్లు ఎన్ని గెలిచిందో ఊహించండి?
నేడు కూడా తెలంగాణాలో రజాకార్ల చేతుల్లోనే అధికారం