భవిష్యత్ యుద్ధాలలో ఏఐ, డ్రోన్‌లకు భారత సైన్యం ప్రాధాన్యత

* ‘ల్యాండ్ వార్‌ఫేర్ డాక్ట్రిన్ 2026’ను విడుదల చేసిన రాజ్‌నాథ్ సింగ్

భారత సైన్యం విడుదల చేసిన కొత్త డాక్టరీన్, భవిష్యత్ సంఘర్షణలకు సన్నద్ధం కావడానికి ఒక మార్గసూచిని వివరిస్తుంది. ఇందులో, నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో ఒక సాధనంగా ఏఐ వినియోగంపై అధికారులకు ప్రత్యేక శిక్షణ ఇవ్వడం, 12 లక్షల మంది గల మొత్తం సైన్యానికి ‘డ్రోన్ ఆపరేషన్స్’ను ఒక నైపుణ్యంగా అలవర్చుకోవడం వంటివి ఉన్నాయి. ఈ సిద్ధాంతం అధునాతన సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, డ్రోన్లు, కృత్రిమ మేధస్సు, కచ్చితమైన లక్ష్య నిర్దేశం వినియోగాన్ని నొక్కి చెబుతుంది.

సైన్యం ప్రధాన నిర్ణయాధికార వేదిక అయిన, ప్రతి రెండేళ్లకు ఒకసారి జరిగే ఆర్మీ కమాండర్ల సమావేశం ముగింపు రోజున రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ ‘ల్యాండ్ వార్‌ఫేర్ డాక్ట్రిన్ 2026’ను దేశ రాజధానిలో శుక్రవారం విడుదల చేశారు. యుద్ధరంగంలో మారుతున్న స్వరూపాన్ని ఈ సిద్ధాంతం ప్రతిబింబిస్తుందని, మానవరహిత వ్యవస్థలు, నిరంతర నిఘా, పోటీతో కూడిన సమాచార మార్పిడి, సమాచార యుద్ధం వంటివి యుద్ధభూమిలో కీలక అంశాలుగా మారిన ‘ఆపరేషన్ సింధూర్’ వంటి సమకాలీన సంఘర్షణల నుండి పాఠాలు నేర్చుకుంటుందని సైనిక వర్గాలు తెలిపాయి.

బహుళ-రంగ కార్యకలాపాల శిక్షణ కోసం ఐదేళ్ల మార్గసూచితో సహా, శిక్షణా కార్యక్రమాలలో సైన్యం పురోగమిస్తోంది. “అధికారుల కోసం మూడు-స్థాయిల ఏఐ నైపుణ్యాభివృద్ధి కార్యక్రమం, దళం అంతటా డ్రోన్ కార్యకలాపాలను ద్వితీయ నైపుణ్యంగా మార్చే ఒక కొత్త తత్వంతో దీనికి బలం చేకూరుతుంది,” అని ఆ వర్గాలు తెలిపాయి. డాక్టరీన్ అంటే సాయుధ దళాలు తమ చర్యలకు మార్గనిర్దేశం చేయడానికి ఉపయోగించే ప్రాథమిక సూత్రాలు, మార్గదర్శకాల సమితి.

ఇప్పుడు విడుదల చేసిన సిద్ధాంతం ‘రక్షణ దళాల విజన్ 2047’కు అనుగుణంగా ఉంది. సాయుధ దళాల మధ్య సమన్వయం, బహుళ రంగాలలో సామర్థ్యాల ఏకీకరణ, నిర్ణయాత్మక సైనిక, రాజకీయ ఫలితాలను సాధించడంలో భూతల శక్తి నిరంతర ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెబుతుంది. భవిష్యత్ యుద్ధాలలో స్వదేశీ రక్షణ సామర్థ్యాలు, జాతీయ మౌలిక సదుపాయాలు, సైన్యానికి అతీతమైన సంస్థలతో సమన్వయం ప్రాముఖ్యతను గుర్తించడంపై నొక్కి చెబుతూ, ఆత్మనిర్భరత (స్వయం సమృద్ధి)పై ప్రధానంగా దృష్టి సారించారు.

సైనికులకు సాధికారత కల్పించడంపై సైన్యం దృష్టి సారిస్తుందని, భవిష్యత్ సంఘర్షణలకు సాధనాలుగా మానవ-మానవరహిత వ్యవస్థల మిశ్రమాన్ని ఉపయోగిస్తుందని ఈ సిద్ధాంతం చెబుతోంది. దళాలకు ఆయుధాలు, మందుగుండు సామగ్రి, వాహనాలు, ఆహారం, నీరు వంటి లాజిస్టిక్స్ పటిష్టమైన సరఫరా అవసరాన్ని కూడా ఈ సిద్ధాంతం ప్రస్తావిస్తుంది. శత్రువు సమాచార మార్గాలను అడ్డుకోవచ్చు లేదా అంతరాయం కలిగించవచ్చు వంటి సాంకేతికంగా పోటీతో కూడిన వాతావరణాలలో సమర్థవంతంగా పనిచేయాలని సైన్యం భావిస్తోంది.

భయాలు, భూభాగం, మిషన్ అవసరాల ఆధారంగా, క్షేత్రస్థాయిలోని కమాండర్లకు వారి కార్యాచరణ విధానాలలో సరళంగా వ్యవహరించే స్వేచ్ఛ ఇవ్వబడింది. సవరించిన ఈ సిద్ధాంతం, అన్ని రకాల సంఘర్షణలలో పోరాడి గెలవగల, భవిష్యత్తుకు సిద్ధంగా ఉండే, సాంకేతికతతో కూడిన, పరిస్థితులకు అనుగుణంగా మారగల శక్తిగా రూపాంతరం చెందడానికి భారత సైన్యం చేస్తున్న ప్రయత్నాలకు సంకేతం.

ఆర్మీ చీఫ్ జనరల్ ధీరజ్ సేథ్ అధ్యక్షతన మూడు రోజుల పాటు జరిగే ఆర్మీ కమాండర్ల సమావేశం అక్టోబర్ 21న ప్రారంభమైంది. ఈ సమావేశంలో వివిధ రంగాల భద్రతా సమస్యలు, సేవల మధ్య సమన్వయం, రక్షణ మౌలిక సదుపాయాలలో డిజిటల్ పరివర్తన వంటి అంశాలపై చర్చలు జరిగాయి.