ప్రపంచంలో 70 శాతం పులులు భారత్ లోనే

పులి భారతదేశపు జాతీయ జంతువు మాత్రమే కాకుండా, అటవీ పర్యావరణ సమతుల్యతను కాపాడే కీలక జీవి. ఇది ఆహార గొలుసులో అగ్రస్థానంలో ఉండే మృగం కావడం వల్ల, అడవుల్లో జీవ వైవిధ్యాన్ని సమతుల్యంలో ఉంచడంలో ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుంది. పులులు ఉన్న అడవులు ఆరోగ్యకరమైన పర్యావరణానికి సూచికలు.
అయితే గత కొన్ని దశాబ్దాల్లో పులుల సంఖ్య గణనీయంగా తగ్గింది. అక్రమ వేట, అటవీ నాశనం, నివాస ప్రాంతాల క్షీణత, మానవ–వన్యప్రాణి సంఘర్షణ వంటి కారణాలు దీనికి ప్రధాన కారణాలు. పులుల చర్మం, ఎముకలు, ఇతర భాగాలకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ఉన్న డిమాండ్ కూడా ఈ సమస్యను మరింత పెంచుతుంది.

ఈ సమస్యలను ఎదుర్కోవడానికి భారత ప్రభుత్వం 1973లో “ప్రాజెక్ట్ టైగర్”ను ప్రారంభించింది.  ‘ప్రాజెక్ట్ టైగర్’ అత్యంత విజయవంతమైన సంరక్షణ కార్యక్రమాలలో ఒకటిగా నిలిచింది. దీనివల్ల పులుల సంఖ్య గణనీయంగా పెరిగింది. కఠినమైన రక్షణ చర్యలు, సహజ ఆవాసాల పునరుద్ధరణ కారణంగా రష్యాలో ‘అముర్’ పులుల సంఖ్య స్థిరపడింది. బలమైన ప్రభుత్వ నిబద్ధత, ప్రజల భాగస్వామ్యం కారణంగా నేపాల్ కూడా విజయం సాధించింది. అక్కడ ఇటీవలి కాలంలో పులుల సంఖ్య రెట్టింపు అయ్యింది.

పెద్దపులి స్వభావం, ఆవాసం, ఆహార అలవాట్లు 

టెరిటరీ (సరిహద్దు పరిధి): సాధారణంగా ఒక్కో మగ పులి దాదాపు 50 నుండి 100 చదరపు కిలోమీటర్ల కంటే ఎక్కువ అటవీ ప్రాంతాన్ని తన సొంత సరిహద్దుగా ఏర్పాటు చేసుకుంటుంది. చెట్ల కాండాలపై గోళ్ల గుర్తులు వేయడం, మూత్రం ఆధారిత వాసనల  ద్వారా తమ సరిహద్దులను ఇతర పులులు దాటకుండా సంకేతాలు ఇస్తాయి.

ఆహారం: పెద్దపులి ప్రధానంగా దుప్పులు, సాంబార్లు, అడవి పందులు, ఇతర శాకాహార జంతువులను వేటాడుతుంది. ఆహార లభ్యత సమృద్ధిగా ఉన్న ప్రాంతాల్లోనే పులులు తమ స్థిర నివాసాన్ని ఏర్పరచుకుంటాయి.

జీవన శైలి & అలవాట్లు: పులులు ఏకాంత ప్రియులు. పగటిపూట నిశ్శబ్దంగా దట్టమైన గుబుర్లు లేదా నీటి వనరుల వద్ద విశ్రాంతి తీసుకుని, సాయంత్రం, రాత్రి వేళల్లో ఆహారం కోసం వేట సాగిస్తాయి. ఈత కొట్టడంలో కూడా ఇవి ఎంతో నైపుణ్యం కలిగినవి.

అటవీ శాఖ అధికారులు, ట్రాకర్లు పులి పాదముద్రల కొలతలు, ఆకారాన్ని బట్టి అది మగ పులినా లేక ఆడ పులినా అనేది ఖచ్చితంగా అంచనా వేస్తారు.

కాలి వేళ్ల గుర్తులు 
* మగ పులి వేళ్ల గుర్తులు గుండ్రంగా, పెద్దవిగా ఉంటాయి.
* ఆడ పులి: వేళ్ల గుర్తులు కొద్దిగా సన్నగా, అండాకారంలో కోసుగా ఉంటాయి.

పులుల గురించి కొన్ని ఆసక్తికరమైన అంశాలు 

• ప్రత్యేకమైన చారలు: ప్రతి పులి శరీరంపైన ఉన్న చారల అమరిక మనుషుల వేలిముద్రల లాగే ప్రత్యేకమైనది. ఏ రెండు పులుల చారలు ఒకేలా ఉండవు. కెమెరా ట్రాప్‌ల ద్వారా పులులను గుర్తించడానికి ఈ చారల అమరికే ఆధారం.

• చర్మంపై కూడా చారలు: పులికి ఉన్న చారలు కేవలం వెంట్రుకల పైన మాత్రమే కాదు, వాటి చర్మం మీద కూడా అదే రకమైన చారల డిజైన్ ఉంటుంది.

• చూపు, రాత్రి దృష్టి: రాత్రి వేళల్లో పులుల దృష్టి సామర్థ్యం మనుషుల కంటే దాదాపు 6 రెట్లు ఎక్కువగా ఉంటుంది.
• గర్జన శక్తి: పెద్దపులి చేసే గర్జన దాదాపు 3 కిలోమీటర్ల దూరం వరకు చాలా స్పష్టంగా వినిపిస్తుంది.

• నీటిపై ఇష్టం: సాధారణంగా పిల్లి జాతి జంతువులు నీటికి దూరంగా ఉంటాయి. కానీ పులులు నీటిలో ఈత కొట్టడాన్ని చాలా ఇష్టపడతాయి. ఎండవేడి నుండి ఉపశమనం పొందడానికి గంటల తరబడి నీటి గుంటల్లో లేదా నదుల్లో గడుపుతాయి.

ఏలూరు  జిల్లాలోని అటవీ శాఖ పులుల సంరక్షణకు ప్రత్యేక చర్యలు చేపడుతోంది. ముఖ్యంగా పాపికొండలు అభయారణ్యం పరిధిలో పులుల సంచారం నమోదవుతోంది. ఇప్పటికే ఈ ప్రాంతంలో రెండు పులులను  గుర్తించారు. ఇటీవల మరొక కొత్త పులి ఈ ప్రాంతంలోకి ప్రవేశించినట్లు గుర్తించారు. ప్రస్తుతం ఆ పులి మతంగిమెట్టా ప్రాంతం, తూర్పు గోదావరి జిల్లాలో సంచరిస్తున్నట్లు అధికారులు నిరంతరం ట్రాకింగ్ చేస్తున్నారు.

మానవ–వన్యప్రాణి సంఘర్షణలను తగ్గించేందుకు రాపిడ్ రెస్పాన్స్ టీమ్స్ ఏర్పాటు చేశారు. ఈ బృందాలు అత్యవసర పరిస్థితుల్లో వెంటనే స్పందించి ప్రజల భద్రతను కాపాడటంతో పాటు వన్యప్రాణులను కూడా రక్షిస్తున్నాయి.

ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం & పాపికొండలు నేషనల్ పార్క్

పులి వంటి వన్యప్రాణులకు గాయమైతే అటవీ శాఖ బృందం వెంటనే స్పందిస్తుంది. ట్రాంక్విలైజర్ ద్వారా జంతువును సురక్షితంగా నియంత్రణలోకి తీసుకుని, వెటర్నరీ వైద్యులు చికిత్స అందిస్తారు. అనంతరం పూర్తిగా కోలుకున్న తర్వాత వాటిని తిరిగి సహజ నివాసంలోకి విడుదల చేస్తారు.

పులులను కాపాడడం అంటే కేవలం ఒక జంతువును రక్షించడం మాత్రమే కాదు. అది ప్రకృతి సమతుల్యతను కాపాడే మహత్తర బాధ్యత. పులులు మన పర్యావరణానికి ప్రతీకలు. వాటి సంరక్షణలో ప్రతి ఒక్కరూ భాగస్వాములు కావాలి.

ఆంధ్రప్రదేశ్ లో పులుల సంఖ్య