బంగ్లాదేశ్ రాజధాని ఢాకాలోని పేద ప్రాంతాలను చిత్రీకరించి, వాటిని ఢిల్లీలోని ప్రాంతాలుగా చూపిస్తూ చైనీస్ వ్లాగర్లు ఆన్‌లైన్‌లో ప్రాచుర్యం పొందాలని ప్రయత్నిస్తున్నారని, తద్వారా భారత్ గురించి తప్పుడు చిత్రాన్ని ప్రచారం చేస్తున్నారని జవహర్‌లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయం (జె ఎన్ యు) ప్రొఫెసర్ శ్రీకాంత్ కొండపల్లి పేర్కొన్నారు. చైనా వ్యవహారాల నిపుణుడైన ఆయన, ఈ ధోరణిని ఒక “సైద్ధాంతిక పోరాటం”గా అభివర్ణించారు.
భారత్‌ను ప్రతికూలంగా చూపడం ద్వారా, ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలో భారత్ సాధిస్తున్న ఆర్థిక, సామాజిక పురోగతిని ప్రశ్నించే ప్రయత్నం జరుగుతోందని ఆయన వాదించారు. బంగ్లాదేశ్‌కు చెందిన ‘ప్రథమ్ ఆలో’ అనే వార్తాపత్రిక జరిపిన విచారణలో, చైనీస్ లైవ్‌స్ట్రీమర్లు ఢాకాలోని ఉత్తర, టెక్పారా ప్రాంతాల్లో చిత్రీకరణలు చేస్తూ, అవి న్యూఢిల్లీలోని పరిస్థితులని ప్రేక్షకులకు నమ్మించే ప్రయత్నం చేస్తున్నట్లు వెల్లడైంది.
ఈ నేపథ్యంలోనే ప్రొఫెసర్ కొండపల్లి ఓ వార్తా సంస్థతో మాట్లాడుతూ ఈ విచారణలో తప్పుడు ప్రాంతాలను పేర్కొన్నట్లు ఆధారాలు లభించాయి, అయితే ఈ వ్లాగర్లు ఏదైనా వ్యవస్థీకృత తప్పుడు ప్రచారంలో భాగంగా కలిసి పనిచేస్తున్నారా లేదా అనేది ఇంకా స్పష్టం కాలేదని చెప్పారు. చైనీస్ సోషల్ మీడియా ప్లాట్‌ఫారమ్‌లలో, ముఖ్యంగా ‘వీబో’లో భారత్, ఇతర దక్షిణాసియా దేశాలను ప్రతికూలంగా చూపే వీడియోలు ఎక్కువగా కనిపిస్తున్నాయని కొండపల్లి చెప్పారు.
ఇది ఒక సైద్ధాంతిక పోరాటం
పరిశోధకులకు అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం, ఇటువంటి వీడియోలు 2024 నవంబర్ నుండి ప్రచారంలో ఉన్నట్లు తెలుస్తోంది. “ఇది ఒక సైద్ధాంతిక పోరాటం కూడా” అని ఆయన పేర్కొన్నారు. భారత్, బంగ్లాదేశ్‌లను ప్రతికూలంగా చిత్రీకరించే ప్రయత్నాల్లో భాగంగానే ఈ కంటెంట్ రూపొందుతోందని ఆయన స్పష్టం చేశారు. చైనీస్ కంటెంట్ క్రియేటర్లు బంగ్లాదేశ్, ఇండోనేషియా, వియత్నాం వంటి ఆసియా దేశాలకు వెళ్లి, అక్కడ పేదరికం, ఆదాయ అసమానతలు, పారిశుధ్య సమస్యలను చిత్రీకరిస్తున్నారని ఆయన తెలిపారు.
వీరి వెనుక వాణిజ్యపరమైన, వ్యక్తిగత ప్రయోజనాలు ఉన్నాయని, ఆన్‌లైన్‌లో వచ్చే సబ్‌స్క్రైబర్లు, లైకులు, ఇతర రూపాల్లో లభించే గుర్తింపు వారి సామాజిక హోదాను పెంచుకోవడానికి దోహదపడుతున్నాయని ఆయన విశ్లేషించారు. అంతేకాకుండా, పేద ప్రాంతాలను మాత్రమే ఎంచుకుని చూపడంపై కూడా కొండపల్లి ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు.
ఇలాంటి జీవన పరిస్థితులు, పారిశుధ్య సమస్యలు చైనాతో సహా ప్రపంచంలోని ఇతర ప్రాంతాల్లో కూడా కనిపిస్తాయని ఆయన గుర్తు చేశారు. ప్రోథోమ్ ఆలోను ఉటంకిస్తూ వచ్చిన నివేదికల ప్రకారం, ఉత్తర, టెక్‌పారాలోని నిరుపేద నివాస ప్రాంతాలలో చైనాకు చెందిన లైవ్‌స్ట్రీమర్లు వీధులు, ఇళ్లు, మార్కెట్లను చిత్రీకరిస్తూ కనిపించారు. మియాన్‌మియాన్‌గా గుర్తించబడిన ఒక లైవ్‌స్ట్రీమర్, ఢాకాలోని ఒక నివాస ప్రాంతాన్ని న్యూఢిల్లీగా వర్ణిస్తూ, అక్కడి నివాసితుల ఇళ్లు, జీవన పరిస్థితులపై అవమానకరమైన వ్యాఖ్యలు చేసినట్లు సమాచారం.
ఇతర ప్రసారాలలో పారిశుధ్యం,దైనందిన జీవితం గురించిన వ్యాఖ్యలు ఉన్నాయని, వాటిని చైనా ప్రేక్షకులకు భారతదేశ వర్ణనలుగా చూపించినట్లు నివేదికలు చెబుతున్నాయి. బంగ్లాదేశ్ జర్నలిస్టులు గూగుల్ ట్రాన్స్‌లేట్ ఉపయోగించి చైనీస్ భాషా ప్రసారాలలోని కొన్ని భాగాలను అనువదించి, ఆ అనువాదాలను చైనీస్ భాష తెలిసిన నలుగురితో సరిచూసుకున్నారు.
ఈ చిత్రీకరణను ఎవరు పురమాయించారో?
కొంతమంది నివాసితులు తమ అనుమతి లేకుండా తమ ఇళ్లలో చిత్రీకరించారని ఫిర్యాదు చేశారు. ఫాంగ్‌యూగా గుర్తించిన ఒక చైనీస్ లైవ్‌స్ట్రీమర్, ఈ ప్రసారాలు ఉత్పత్తి ప్రచార కార్యకలాపాలకు సంబంధించినవని జర్నలిస్టులకు తెలిపారు. ఈ చిత్రీకరణకు ఎవరు పురమాయించారో లేదా వ్లాగర్లందరి ఉద్దేశ్యం ఒకటేనా అనేది దర్యాప్తులో తేలలేదు.
భారతదేశంపై ఉన్న ప్రతికూల చిత్రణలను, చైనా “సంపన్న సమాజం” అని పిలుచుకునే దానిని నిర్మించడానికి చేస్తున్న దీర్ఘకాలిక ప్రచారంతో కొండపల్లి ముడిపెట్టారు. ఆర్థిక, సామాజిక మెరుగుదలలు చైనా పాలనా నమూనాపై ఆధారపడి ఉంటాయనే అంచనాలను, తీవ్ర పేదరికాన్ని తగ్గించడంలో భారతదేశం సాధించిన పురోగతి సవాలు చేసిందని ఆయన వాదించారు.
భారతదేశపు పేదరిక నిర్మూలనకు అంతర్జాతీయ గణాంకాలు మద్దతు ఇస్తున్నాయి. అయితే కచ్చితమైన సంఖ్యలు ఉపయోగించే కొలమానం, కాలంపై ఆధారపడి ఉంటాయి. ప్రపంచ బ్యాంకు ఏప్రిల్ 2026 ఇండియా డెవలప్‌మెంట్ అప్‌డేట్ అంచనా ప్రకారం, 2021 కొనుగోలు శక్తి సమానత (పర్చేజింగ్ పవర్ పారిటీ) పరంగా రోజుకు $3 కంటే తక్కువగా కొలిచే తీవ్ర పేదరికం, 2011–12లో 27.1 శాతం నుండి 2023–24 నాటికి 2.6 శాతానికి తగ్గింది.
ఇది ఐక్యరాజ్యసమితి అభివృద్ధి కార్యక్రమం (యుఎన్డిపి) బహుముఖ పేదరిక కొలమానానికి భిన్నమైనది. ఆ కొలమానం కేవలం ఆదాయం లేదా వినియోగాన్ని మాత్రమే కాకుండా, ఆరోగ్యం, విద్య మరియు జీవన ప్రమాణాల అంతటా ఉన్న లేమిని అంచనా వేస్తుంది. భిన్నమైన, వ్యవస్థ కింద భారతదేశం సాధించిన పురోగతిని, తమ దేశ అభివృద్ధి నమూనాను నొక్కిచెప్పే కథనాలతో కొందరు చైనా పరిశీలకులు సమన్వయం చేసుకోవడం కష్టంగా ఉందని కొండపల్లి సూచించారు.
ఆయన అంచనా ఆ వీడియోల వెనుక ఉన్న సాధ్యమైన ఉద్దేశ్యాలకు సంబంధించినది. ఈ వీడియోల వెనుక ఎవరున్నారనే దానిపై ప్రశ్నలు మిగిలి ఉన్నాయి. ఢాకా నుండి అందిన నివేదికలు, తప్పుదోవ పట్టించే ప్రదేశపు వాదనల ఉదంతాలను నిర్ధారించడంతో పాటు, నివాసితుల అనుమతి లేకుండా వారిని చిత్రీకరించడంపై ఆందోళనలను లేవనెత్తాయి. కొంతమంది లైవ్‌స్ట్రీమర్లు వాణిజ్య ప్రచారాన్ని కారణంగా చూపగా, ఈ కంటెంట్‌కు ఒక సైద్ధాంతిక కోణం కూడా ఉందని కొండపల్లి అభిప్రాయపడుతున్నారు.
స్థానికంగా పెరుగుతున్న అసంతృప్తి నేపథ్యంలో బంగ్లాదేశ్ అధికారులు ఈ విషయంపై విచారణ జరుపుతున్నట్లు సమాచారం. భౌగోళిక, సాంస్కృతిక వాస్తవాలను మసకబార్చడానికి, నిత్యజీవితంలోని పరిసరాలను ఆన్‌లైన్ కథనాలకు తెలియకుండానే ఆధారాలుగా మార్చడానికి సోషల్ మీడియాను ఎంత సులభంగా ఉపయోగించవచ్చనే విస్తృత ఆందోళనల గురించి ఈ సంఘటన చాలా విషయాలు చెబుతోంది. ఈ వీడియోలు ప్రచారం అవుతూ, దృష్టిని ఆకర్షిస్తున్న కొద్దీ, ఇటువంటి ఉద్దేశపూర్వక వక్రీకరణల సమన్వయం, వాటి ద్వారా డబ్బు సంపాదించడం, మరియు దీర్ఘకాలిక ప్రభావంపై ప్రశ్నలు కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి.
About The Author
More Stories
కుటుంబ తప్పిదాలను సమర్ధించుకొనే ప్రయత్నమే సోనియా గ్రంధం!
చైనాను వేధిస్తున్న రుణ భారం
1930లలో ఆర్‌ఎస్‌ఎస్‌పై నిషేధం ప్రయత్నం.. మద్దతుగా ఇబ్రహీం