ఫారం-6లో ఒక్క కామా లేదా ఫుల్ స్టాప్‌ను కూడా మార్చలేదు

* సుప్రీంకోర్టు వ్యాఖ్యలపై ఎన్నికల కమిషన్ స్పష్టం

దేశవ్యాప్తంగా ‘ప్రత్యేక సమగ్ర సవరణ’ (ఎస్ఐఆర్) ప్రక్రియపై వివాదం నడుస్తున్న తరుణంలో, ఎన్నికల సంఘం (ఈసీ) అసలు ‘ఫారం 6’లో కామా లేదా ఫుల్ స్టాప్ వంటి చిన్న మార్పును కూడా చేయలేదని, కేవలం ఒక అదనపు డిక్లరేషన్ (స్వీయ-ధ్రువీకరణ) పేజీని మాత్రమే జత చేసిందని ఆ సంస్థ వర్గాలు సోమవారం స్పష్టం చేశాయి. ఓటర్ల నమోదు ఫారమ్‌కు సంబంధించిన సవరించిన వెర్షన్‌కు తాము ఎటువంటి ఆమోదం తెలపలేదని సుప్రీంకోర్టు బహిరంగంగా వ్యాఖ్యానించిన కొద్ది గంటల్లోనే ఈ వివరణ వెలువడింది.

ఆ వర్గాల సమాచారం ప్రకారం, ఈ ప్రక్రియకు సంబంధించిన విధానం (ప్రోటోకాల్) గత ఏడాది బీహార్‌లో జరిగిన ఎస్ఐఆర్ సమయంలోనే రూపొందించారు. దీనిని తర్వాత సుప్రీంకోర్టులో సవాలు చేశారు. ఈ అంశాన్ని విచారించిన అనంతరం, అటువంటి విధానం ఎన్నికల సంఘానికి రాజ్యాంగం కల్పించిన అధికారాల పరిధిలోనే ఉందని కోర్టు పేర్కొందని వారు తెలిపారు. ఆ అదనపు డిక్లరేషన్ కూడా అదే విధానంలో భాగమని వారు మరింత స్పష్టం చేశారు.

అయితే, ‘ఫారం 6’లో మార్పులు చేసిన తీరు, సరైన ప్రక్రియను అనుసరించారా? లేదా అనే అంశాలపై న్యాయస్థానం చేసిన వ్యాఖ్యలు పెద్ద ఎత్తున చట్టపరమైన ప్రశ్నలను లేవనెత్తాయి. ఓటర్ల జాబితాలో పేర్లను చేర్చడానికి ఉపయోగించే ‘ఫారం 6’కు జత చేసిన అదనపు పేజీ చుట్టూ ఈ వివాదం కేంద్రీకృతమైంది. దరఖాస్తుదారు లేదా వారి తల్లిదండ్రులు గత ఎస్ఐఆర్ ప్రక్రియలో నమోదయ్యారా? లేదా? అనే విషయాన్ని ఇందులో ధృవీకరించాల్సి ఉంటుంది.

ఇది ‘ఫారం 6’లో చేసిన మార్పు కాదని, ఎస్ఐఆర్ విధానానికి అనుబంధంగా ఉన్న అదనపు డిక్లరేషన్ మాత్రమేనని ఎన్నికల సంఘం వర్గాలు నొక్కిచెప్పాయి. మరోవైపు, అటువంటి డిక్లరేషన్‌ను ప్రవేశపెట్టడానికి ముందే ప్రభుత్వం, ఎన్నికల సంఘం మధ్య జరగాల్సిన తప్పనిసరి సంప్రదింపులు పూర్తయి ఉండాలని న్యాయ నిపుణులు నొక్కిచెప్పారు. ఏదైనా మార్పు లేదా అదనపు అంశానికి చట్టపరమైన ప్రామాణికత లభించాలంటే, దానిని గెజిట్‌లో ప్రకటించి, పార్లమెంటు ముందు ఉంచాల్సి ఉంటుందని వారు పేర్కొన్నారు.

ప్రధాన ఎన్నికల కమిషనర్ జ్ఞానేశ్ కుమార్ పై చర్యలు తీసుకోవాలని కోరుతూ దాఖలైన పిటిషన్‌పై విచారణ సందర్భంగా ప్రధాన న్యాయమూర్తి సూర్య కాంత్ చేసిన వ్యాఖ్యల నేపథ్యంలో ఎన్నికల సంఘం నుండి ఈ తాజా ప్రకటన వచ్చింది. “సవరించిన ‘ఫారం 6’కు మేము ఎటువంటి ఆమోదం తెలపలేదు. ఈ విషయం స్పష్టంగా ఉండాలి. రికార్డులను సమర్పించినప్పుడు, ఎవరు మార్పులు చేశారో మేము చూడాలనుకుంటున్నాము,” అని ఆయన పేర్కొన్నారు.

ఈ వ్యాఖ్యను అవకాశంగా తీసుకుని, ప్రతిపక్ష నాయకుడు రాహుల్ గాంధీ, ఫారం 6కు జతచేసిన ప్రకటనను సుప్రీంకోర్టు సమర్థించిందని గత నెలలో ఎన్నికల సంఘం జారీ చేసిన పత్రికా ప్రకటనలో పేర్కొన్న విషయాన్ని ప్రస్తావిస్తూ, సీఈసీ జ్ఞానేష్ కుమార్ ఫారం 6ను “చట్టవిరుద్ధంగా, ఏకపక్షంగా” మార్చారని ఆరోపించారు. అధికారిక ఎక్స్ హ్యాండిల్‌లో పోస్ట్ చేసిన ఒక ఫ్యాక్ట్ చెక్‌లో, కమిషన్ గాంధీ ఆరోపణను “తప్పుదోవ పట్టించేది”గా పేర్కొంటూ, “24 జూన్ 2025న బీహార్‌లో ఎస్ఐఆర్ కోసం జారీ చేసిన ఉత్తర్వు, కమిషన్ ఏకగ్రీవ ఆమోదంతో జారీ చేయబడింది. ఈ ఉత్తర్వును గౌరవనీయ భారత సుప్రీంకోర్టు తన 27 మే 2026 నాటి తీర్పులో సమర్థించింది” అని పేర్కొంది.

అంతర్గత విభేదాలను ఉటంకిస్తూ, నిర్ణయాల రద్దుకై పిఐఎల్

కాగా, సీజేఐ సూర్యకాంత్, జస్టిస్‌లు జయమాల్య బాగ్చీ, వి మోహనలతో కూడిన సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం దాఖలైన ఒక ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం (పిఐఎల్)పై విచారణ జరుపుతోంది. ముగ్గురు ఎన్నికల కమిషనర్లలో ఇద్దరు, దరఖాస్తుదారుడి వంశపారంపర్యానికి సంబంధించిన ఫారం 6లో మార్పు, దానిని మునుపటి సవరణతో అనుసంధానించడంతో సహా, ఎస్ఐఆర్ కు సంబంధించిన నిర్ణయాలపై అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారని నివేదిక పేర్కొంది.

ఎన్నికల నిబంధనల ప్రకారం అవసరమైన చట్టబద్ధమైన సవరణ లేకుండా, సాఫ్ట్‌వేర్ మార్పుల ద్వారా వంశపారంపర్య వివరాలు, మునుపటి ఎస్ఐఆర్ అనుసంధానాన్ని అందించాలనే నిబంధనను ప్రవేశపెట్టారని పిటిషన్‌లో వాదించారు. చట్టం నిర్దేశించిన విధానాన్ని అనుసరించకుండా నిర్దేశిత ఫారాన్ని మార్చలేరనే కారణంతో మిగిలిన ఇద్దరు ఎన్నికల కమిషనర్లు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారని ఆరోపించారు.

“పూర్తి కమిషన్ ఏకాభిప్రాయం లేకుండా లేదా ఎన్నికల కమిషనర్ల మెజారిటీ అభిప్రాయానికి విరుద్ధంగా సీఈసీ జ్ఞానేష్ కుమార్ ఆధ్వర్యంలో ప్రారంభించిన, ఆమోదించిన లేదా అమలు చేయబడిన అన్ని నిర్ణయాలు, మార్గదర్శకాలు, ఆదేశాలు, సాఫ్ట్‌వేర్ మార్పులను రాజ్యాంగ విరుద్ధమైనవిగా, అధికార పరిధికి మించినవిగా, ఆది నుండి చెల్లనివిగా ప్రకటిస్తూ మాండమస్ రిట్ లేదా మరేదైనా తగిన రిట్, ఉత్తర్వు లేదా ఆదేశం జారీ చేయాలని” పిటిషన్‌లో కోర్టును కోరారు. అదనపు ప్రకటనకు ఎవరు అధికారం ఇచ్చారు? కమిషన్ సమిష్టిగా వ్యవహరించిందా? లేదా? అని నిర్ధారించడానికి అసలు రికార్డులను కోర్టు ఇప్పుడు కోరింది.