భారత రక్షణ దళాలలో ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ (లేదా దానికి సమానమైన) హోదాను సాధించిన తొలి మహిళా అధికారిగా (వైద్యేతర) ఎయిర్ వైస్ మార్షల్ శక్తి శర్మ చరిత్ర సృష్టించారు. భారత సాయుధ దళాలలో ఈ అడ్డంకిని అధిగమించి, ఇంతటి మైలురాయిని చేరుకున్న తొలి మహిళా అధికారి ఈమె. సైన్యం మరియు నావికాదళంలో ఇప్పటివరకు మహిళా అధికారులు కల్నల్, దానికి సమానమైన హోదాలను మాత్రమే పొందారు.
మంగళవారం నాడు ఏవీఎం శర్మ ఎయిర్ హెడ్ క్వార్టర్స్లో అసిస్టెంట్ చీఫ్ ఆఫ్ ది ఎయిర్ స్టాఫ్ (ఎడ్యుకేషన్)గా బాధ్యతలు స్వీకరించారని రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ ఒక ప్రకటనలో తెలిపింది. ఈ చారిత్రాత్మక విజయం రక్షణ దళాలలో మహిళా అధికారుల ప్రస్థానంలో ఒక కొత్త అధ్యాయానికి నాంది పలుకుతుందని కూడా ఆ ప్రకటనలో పేర్కొంది.
భారత సాయుధ దళాల్లో మహిళా అధికారుల ప్రస్థానంలో ఇది కీలక మైలురాయిగా నిలిచింది. మూడు దశాబ్దాలకు పైగా శక్తి శర్మ అందించిన విశిష్ట సేవలను గుర్తుచేస్తూ ఆమె పదోన్నతిని చారిత్రక ఘట్టంగా అభివర్ణించింది. ఆమె మూడు దశాబ్దాలకు పైగా అందించిన విశిష్ట సేవలు భవిష్యత్ తరాలను స్ఫూర్తి పరుస్తూనే ఉంటాయని, టచ్ ద స్కై విత్ గ్లోరీ అనే స్ఫూర్తితో ముందుకు సాగేందుకు ప్రేరణగా నిలుస్తాయని తెలిపింది.
శక్తి శర్మ 1994 జూన్ 18న భారత వైమానిక దళం ఎడ్యుకేషన్ బ్రాంచ్లో అధికారిగా నియమితులయ్యారు. అప్పటి నుంచి శిక్షణా సంస్థలు, ఫీల్డ్ స్టేషన్లు, కమాండ్ ప్రధాన కార్యాలయాలు, ఎయిర్ హెడ్క్వార్టర్స్లో వివిధ బాధ్యతలు నిర్వర్తించారు. దళంలోని విభిన్న విభాగాల్లో ఆమెకు విస్తృత అనుభవం ఉంది. విద్యా, సంస్థాగత సహకారాన్ని బలోపేతం చేసే పలు కార్యక్రమాల్లోనూ ఆమె కీలక పాత్ర పోషించారు.
ఐఐటీ కాన్పూర్, పుణె విశ్వవిద్యాలయంలో ఐఏఎఫ్ చైర్స్ ఆఫ్ ఎక్సలెన్స్ ఏర్పాటు చేయడంలో ఆమె ముఖ్యంగా కృషి చేశారు. విద్యా రంగంతో పాటు వ్యూహాత్మక రక్షణ అంశాల్లో పరస్పర సహకారాన్ని పెంపొందించడమే వీటి ఉద్దేశం. శక్తి శర్మ గతంలోనూ మరో అరుదైన ఘనత సాధించారు. మూడు సర్వీసులకు చెందిన తొలి మహిళా అధికారిగా సైనిక్ స్కూల్కు నాయకత్వం వహించారు.
కపూర్తలాలోని సైనిక్ స్కూల్ ప్రిన్సిపల్గా ఆమె పనిచేశారు. భారత సైన్యంలో మహిళా అధికారుల పాత్ర, బాధ్యతలు క్రమంగా విస్తరిస్తున్న సమయంలో శక్తి శర్మకు ఈ పదోన్నతి లభించింది. ఎయిర్ హెడ్క్వార్టర్స్లో కొత్త బాధ్యతల్లో భాగంగా వైమానిక దళంలోని విద్యకు సంబంధించిన వ్యవహారాలను ఆమె పర్యవేక్షించనున్నారు. భవిష్యత్ తరాల మహిళా అధికారులకు శక్తి శర్మ ప్రస్థానం ఒక ఆదర్శంగా నిలుస్తుంది.
ఒక మహిళా అధికారి ఈ ఘనతను సాధించడానికి గల ముఖ్య కారణాలలో ఒకటి, 2010లో భారత వైమానిక దళం (ఐఏఎఫ్) మహిళా అధికారులకు అధికారికంగా శాశ్వత కమిషన్ హోదాను మంజూరు చేయడమే. అప్పటి నుండి, ఐఏఎఫ్ వారి పదోన్నతి మరియు వృత్తిపరమైన అభివృద్ధికి, అలాగే వివిధ కెరీర్ కోర్సులలో వారి భాగస్వామ్యానికి అవకాశాలను సులభతరం చేసింది.
సైన్యం, నావికాదళం 2008లో ఎంపిక చేసిన కొన్ని దళాలు/సేవలు, శాఖలలో మహిళా అధికారులకు శాశ్వత కమిషన్ మంజూరు చేయడం ప్రారంభించాయి. అయితే, సుప్రీంకోర్టు జోక్యం తర్వాత 2020లో దీనిని అనేక ఇతర శాఖలకు విస్తరించారు. ఐఏఎఫ్లో మహిళా అధికారులు గతంలో గణనీయమైన విజయాలు సాధించారు.
2023లో, వైమానిక దళం గ్రూప్ కెప్టెన్ షాలిజా ధామిని ఒక ఫ్రంట్లైన్ పోరాట విభాగానికి కమాండ్గా ఎంపిక చేసింది. తద్వారా పాకిస్థాన్ను ఎదుర్కొంటున్న పశ్చిమ సెక్టార్లో ఒక క్షిపణి స్క్వాడ్రన్కు కమాండ్ చేసిన ఐఏఎఫ్లోని మొదటి మహిళా అధికారిగా ఆమె నిలిచారు.
గత నెలలో, స్క్వాడ్రన్ లీడర్ భావనా కాంత్ గ్వాలియర్లోని టాక్టిక్స్ అండ్ ఎయిర్ కాంబాట్ డెవలప్మెంట్ ఎస్టాబ్లిష్మెంట్లో ఫైటర్ కాంబాట్ లీడర్ (ఎఫ్సిఎల్) కోర్సును పూర్తి చేసిన మొదటి మహిళా పైలట్గా నిలిచారు. ఈ ఏడాది మే నెలలో, స్క్వాడ్రన్ లీడర్ సాన్య భారత వైమానిక దళంలో ప్రతిష్టాత్మకమైన కేటగిరీ-ఎ క్వాలిఫైడ్ ఫ్లయింగ్ ఇన్స్ట్రక్టర్ అర్హతను పొందిన తొలి మహిళా అధికారిగా నిలిచారు.
More Stories
నేపాల్ జల విద్యుత్ సొరంగాల్లో భారత్, చైనా సైనిక నిపుణుల అన్వేషణ
రాబోయే 20 ఏళ్లలో మేనేజ్మెంట్ విద్యపై ప్రొఫెసర్ నారాయరెడ్డి గ్రంధం
గణేష్ నిమజ్జనంపై హైడ్రా ఆంక్షలపై భగ్గుమన్న ఉత్సవ సమితి