బొద్దింకలపై శాస్త్రీయ విశ్లేషణ…… కె.ఎ.బదరీనాథ్
‘కాకరోచ్ జనతా పార్టీ’ (సిజెపి), న్యూఢిల్లీలోని జంతర్ మంతర్ వద్ద అది నిర్వహించిన 49 రోజుల హింసాత్మక నిరసనల గురించి శాస్త్రీయ విశ్లేషణ చేసినప్పుడు, సాధారణ దృక్పథానికి మించి లోతుగా పరిశీలించాల్సిన అంశాలు కనిపిస్తాయి. ఈ నిరసనలు కేవలం అగ్రశ్రేణి వైద్య కళాశాలల్లో ప్రవేశం కోసం నిర్వహించే జాతీయ స్థాయి పరీక్షల ప్రశ్నపత్రాల లీకేజీకి సంబంధించినవి మాత్రమే కావు. అలాగే, వ్యవస్థపై విద్యార్థులకు కలిగిన తక్షణ ఆగ్రహం వల్ల మాత్రమే తలెత్తినవి కూడా కావు.
ప్రవేశ పరీక్షల ప్రశ్నపత్రాల లీకేజీ పట్ల నిజంగానే ఆందోళన చెందిన వేలాది మంది విద్యార్థులు, వారి తల్లిదండ్రులు ఇందులో ఉండి ఉండవచ్చు. కానీ, నిరసనకారులలోని ఒక పెద్ద వర్గం అనుమానాస్పద నేపథ్యం కలిగినది లేదా వారి ఉద్దేశాలను నిశితంగా పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది. విద్యాశాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామా చేయాలన్న డిమాండ్ నెరవేరింది.
అయితే, “ఇకపై ఏం జరగబోతోంది?” అన్న ప్రశ్న చాలా మందిని వేధిస్తోంది. మంత్రివర్గం నుండి ప్రధాన్ నిష్క్రమణతో విద్యా రంగానికి సంబంధించిన సమస్యలు పరిష్కారమవుతాయా? మీడియా నివేదికల ప్రకారం చూస్తే, 2014లో ప్రస్తుత ప్రభుత్వం అధికారంలోకి రాకముందు కేంద్రం, వివిధ రాష్ట్రాల్లో ఇలాంటి లీకేజీలు 46కు పైగా జరిగాయి. అప్పట్లో ఆయా రాష్ట్రాల లేదా కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రుల రాజీనామాను ఎవరైనా డిమాండ్ చేశారా? అప్పుడు ‘విద్యా మాఫియా’ను అరికట్టే ప్రయత్నం జరిగిందా? అనేది అసలు ప్రశ్న.
ప్రస్తుత ప్రభుత్వం చేపట్టిన విద్యా వ్యవస్థ ప్రక్షాళనను అడ్డుకోవాలనే ఉద్దేశంతోనే ఆ ‘బొద్దింకలు’ (నిరసనకారులు) మంత్రి రాజీనామాను డిమాండ్ చేశాయని కొన్ని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. అల్లరిమూకలు వీధులను తమ ఆధీనంలోకి తీసుకుని రాజధానిని అస్తవ్యస్తం చేసిన తరుణంలో, శాఖ మార్పును (పోర్ట్ఫోలియో మార్పును) కూడా ఆందోళనకారులు అంగీకరించలేదని ఒక నివేదిక పేర్కొంది.
స్తంభన సంగతి పక్కన పెడితే, ఇన్స్టాగ్రామ్, ఇతర సోషల్ మీడియా వేదికల ద్వారా రెచ్చగొట్టే ప్రచారాన్ని ఉధృతం చేసిన ఆ ‘బొద్దింకలు’ ఎవరు? ఉన్నతాధికారులు, రాజకీయ నాయకత్వంలోని ఒక పెద్ద వర్గం ఎంతగా ఒత్తిడికి లోనయ్యారంటే, వారు వాస్తవాలను పరిశీలించడానికి లేదా ఎదురుదాడి (ప్రతిస్పందన) ప్రారంభించడానికి కూడా సిద్ధంగా లేరు.
నేర చరిత్ర గలవారి పాత్ర
ఢిల్లీ పోలీసుల ‘క్రైమ్ కుండ్లి’ డేటాబేస్, ముఖ గుర్తింపు సాంకేతికత ఆధారంగా చేసిన విశ్లేషణ ప్రకారం, గరిష్టంగా 20,000 మందికి చేరిన ఈ విద్యార్థుల నిరసనలో నేర చరిత్ర కలిగిన 2,873 మంది వ్యక్తులు చొరబడ్డారు లేదా దానిని తమ ఆధీనంలోకి తీసుకున్నారు. హత్య, దోపిడీ, దారి దోపిడీ, మహిళలపై నేరాలు, మాదకద్రవ్యాల రవాణా వంటి తీవ్రమైన నేర చరిత్ర కలిగిన వ్యక్తులను వారి ప్రాథమిక విశ్లేషణలో గుర్తించారు.
ఢిల్లీ పోలీసు బలగాలపై భారీ దాడులతో కూడిన ఈ నిరసనల్లో అక్రమ ఆయుధాల వ్యాపారులు, గొలుసు దొంగలు, కిడ్నాపర్లు కూడా పాల్గొన్నారు. ఢిల్లీ పోలీసుల వ్యతిరేకులు ఆ డేటాబేస్ను, దాని ఫలితాలను ప్రశ్నించడంలో ఏమాత్రం ఆలస్యం చేయలేదు. ‘కాక్రోచెస్’ (బొద్దింకలు) నిరసనను అపఖ్యాతి పాలు చేయడానికి ఢిల్లీ పోలీసులు ప్రయత్నిస్తున్నారని వారు ఆరోపించారు.
ఢిల్లీకి చెందిన అనుభవజ్ఞులైన క్రైమ్ రిపోర్టర్లు ధృవీకరించినట్లుగా, జాతీయ రాజధానిలో నేరాలను అరికట్టడానికి శాస్త్రీయ పద్ధతిలో రూపొందించిన అత్యుత్తమ వ్యవస్థలలో ఈ డేటాబేస్ ఒకటి. భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి చేసిన వ్యంగ్య వ్యాఖ్య నుండి పుట్టుకొచ్చిన, విదేశీ శక్తుల మద్దతుతో నడుస్తున్నట్లు ఆరోపణలున్న ఈ ‘కాక్రోచెస్’ సమూహాన్ని కించపరచడానికి దీనిని సృష్టించలేదు.
దుబాయ్ సంస్థ ‘అబ్రికో ఫ్రైట్’ వేల డాలర్లు ఖర్చు
అంతమంది నేర చరిత్ర కలిగిన వ్యక్తులు ఈ నిరసనలో ఎలా చేరారు? వారిని ఎవరు సమీకరించారు? దీనికి ప్రస్తుతం ఎటువంటి సరైన సమాధానం లేదు. పైగా, నిరసనలతో సంబంధం ఉన్న నేరస్తులపై చర్యలు తీసుకునే విషయంలో భారత సుప్రీంకోర్టు అధికారాన్ని ప్రశ్నించే ధైర్యం కూడా వారు చేస్తున్నారు. దుబాయ్ కేంద్రంగా పనిచేసే ‘అబ్రికో ఫ్రైట్’ సంస్థకు చెందిన మలయాళీ వ్యాపారవేత్త మహమ్మద్ షాజీ, వేల డాలర్లు ఖర్చు చేసి తన 23 మంది ఉద్యోగులను ఈ ‘కాక్రోచెస్’ నిరసనలో పాల్గొనేలా చేశారనే వార్తలు సోషల్ మీడియాలో విస్తృతంగా ప్రచారంలో ఉన్నాయి.
అసలు ప్రశ్న ఏమిటంటే, ఈ రెండు వర్గాల మధ్య ఉన్న సంబంధం ఏమిటి? యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (యుఎఈ) ప్రభుత్వంతో సమస్యలు ఎదుర్కొంటున్నట్లు చెబుతున్న షాజీ, ఈ ఉద్యోగుల ఖర్చులన్నింటినీ భరించడమే కాకుండా, నిరసనలో పాల్గొనేలా వారిని ప్రోత్సహించడానికి అదనపు ప్రోత్సాహకాలను కూడా అందించారు. ఈ ‘కాక్రోచెస్’కు ఉన్న అంతర్జాతీయ సంబంధాల గురించి తెలుసుకోవడానికి ఎవరైనా ప్రయత్నించారా?
భీమ్ ఆర్మీ అధినేత ప్రమాదమైన మలుపు
జంతర్ మంతర్ వద్ద జరిగిన ‘కాక్రోచెస్’ నిరసనకు భీమ్ ఆర్మీ, దాని అధినేత చంద్రశేఖర్ ఆజాద్ ఇచ్చిన ప్రమాదకరమైన మలుపుపై లోతైన విశ్లేషణ జరిగిందా? నగీనా నియోజకవర్గ ఎంపీ అయిన ఆయన, అభిజిత్ దిప్కే నేతృత్వంలోని సిజెపికి మద్దతు ఇవ్వడమే కాకుండా, పార్లమెంటు ఆవరణలో, బయట జరిగిన నిరసనలో చురుకుగా ముందుండి నడిపించారు.
ఒక నిర్దిష్ట భావజాలానికి కట్టుబడి ఉన్న ఎన్నికైన పార్లమెంటు సభ్యుడికి, ఆయన చేసిన పనిని చేయడానికి పూర్తి స్వేచ్ఛ ఉంది. ఆయన క్షేత్రస్థాయిలో ప్రజలను సమీకరించి, తమ నిరసనలు ‘శాంతియుతంగా, హింసారహితంగా’ జరుగుతున్నాయని పదేపదే చెప్పుకుంటున్న నిరసనకారులకు హింసాత్మక స్వభావాన్ని కల్పించారని సమాచారం. ఆ నిరసనలలో ఏమాత్రం శాంతి లేదు.
విభజనవాద భావజాలం, మతతత్వ ఎజెండాలతో పుట్టిన భీమ్ పార్టీ, ఈ ప్రచారానికి సంఖ్యాబలం, లాజిస్టికల్ మద్దతు అందించడమే కాకుండా, పాక్షికంగా నిధులు కూడా సమకూర్చింది. అయితే ఈ ప్రచారం ప్రధానంగా మోదీ ప్రభుత్వం, భారత్, ఆర్ఎస్ఎస్లకు వ్యతిరేకంగా రూపాంతరం చెందింది. ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో కాంగ్రెస్, వామపక్ష పార్టీలు, సమాజ్వాదులతో సంబంధాలు నెరిపిన ఆజాద్, గతంలో కూడా చట్ట అమలు సంస్థలతో ఘర్షణ పడ్డారు.
ఈ ఆజాద్ గూండాలు నిరసనలను అదుపు తప్పేలా మార్చగా, నిరసనకారుల హింసకు రాష్ట్రీయ స్వయంసేవక్ సంఘ్ (ఆర్ఎస్ఎస్), దాని మద్దతుదారులే కారణమని ఆరోపణలు వచ్చాయి. ఇప్పుడు ఆల్ ఇండియా స్టూడెంట్స్ అసోసియేషన్ (ఎఐఎస్ఎ) విషయం వస్తుంది. ఇది జవహర్లాల్ నెహ్రూ విశ్వవిద్యాలయం నుండి, ఇతర ప్రాంతాల నుండి కొంతమంది యువకులను సమీకరించింది.
వామపక్ష తీవ్ర భావజాలం
దాని మాతృసంస్థ అయిన వామపక్ష తీవ్ర భావజాలం గల వివిధ నక్సలైట్ గ్రూపులు దాదాపుగా కనుమరుగైనందున, ఎఐఎస్ఎ కూడా తన ఉనికిని కాపాడుకోవడానికే పోరాడుతోంది. ప్రజల యుద్ధ గ్రూపుతో సహా అన్ని మార్క్సిస్ట్, లెనినిస్ట్ సాయుధ గ్రూపులకు నియామక కేంద్రంగా ఎఐఎస్ఎ ఆవిర్భవించింది. పీపుల్స్ వార్ గ్రూపు రాడికల్ స్టూడెంట్స్ యూనియన్ను ఒక కొత్త అవతారంలో ఈ సంస్థలో విలీనం చేశారు.
ఎఐఎస్ఎ పాల్గొనడం, దానిలోని కొంతమంది కార్యకర్తలు సోనమ్ వాంగ్చుక్తో కలిసి నిరాహార దీక్ష చేపట్టడం అనేది ‘నక్సలైట్ విప్లవం’ స్ఫూర్తిని పునరుద్ధరించడానికి, నిర్మూలన భావజాలాన్ని ప్రచారం చేయడానికి, ఎన్నికైన ప్రభుత్వాలకు వ్యతిరేకంగా సాయుధ పోరాటం చేయడానికి చేసిన ఒక బలహీనమైన ప్రయత్నం మాత్రమే. పలాయనంలో ఉన్న చీలిక నక్సలైట్ గ్రూపులు కూడా ఈ నిరసనలలో చురుకైన భాగంగా మారాయా? ఈ ప్రశ్నను ఎవరైనా పరిశీలించారా?
నేహా, ఆమె బ్రాండ్కు చెందిన సీపీఐ ఎంఎల్ – లిబరేషన్ కార్యకర్తల పాత్ర ఏమిటి? మావోయిస్టు గెరిల్లాల లొంగిపోవాలని లేదా వారిని నిర్మూలించాలని ఒత్తిడి తెస్తూ, వారి మెడపై ఊపిరి వదులుతున్న మోదీ ప్రభుత్వాన్ని ఇరుకున పెట్టడానికి జంతర్ మంతర్ నిరసనలలో వారు ఒక అవకాశాన్ని చూశారా? ఇప్పుడు, ఎన్నడూ ఆకస్మికంగా గానీ, ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా గానీ జరగని ఈ నిరసనలకు తీవ్రవాద ఇస్లామిస్టుల సంబంధం తెరపైకి వచ్చింది, ఇది చాలా స్పష్టమైన విషయం.
బంగ్లాదేశ్ జమాత్-ఎ-ఇస్లామీ అసాధారణ పాత్ర
ఈ నిరసనల సమయంలో బంగ్లాదేశ్ జమాత్-ఎ-ఇస్లామీ అసాధారణంగా చురుకుగా ఉంటూ, ఆ బొద్దింకలకు మద్దతు ఇచ్చింది. అంతర్జాతీయంగా నిరసనలకు అనుకూలమైన దూకుడును అత్యధికంగా పాకిస్తాన్ ఆధారిత సోషల్ మీడియా హ్యాండిల్స్ నిర్వహించాయి. న్యూఢిల్లీలో నిరసనకారులకు తీవ్రవాద ఇస్లామిస్టులు వడ్డించిన హుండీల బిర్యానీ గురించి ఎవరైనా విచారణ జరిపారా?
ఆహార బిల్లులు, లాజిస్టిక్స్, నీరు, టెంటింగ్ ఖర్చులన్నీ దుబాయ్కు చెందిన వ్యక్తులు, సంస్థలు భరించాయని నివేదికలు వచ్చాయి. సీజేపీ నిధులు, నిరసనలు, ఇతర విషయాలపై జరుగుతున్న ఈ సంభాషణలపై లోతైన విచారణ వెలుగునిస్తుంది. న్యూఢిల్లీలో, ఇతర చోట్ల జరిగిన ఈ మొత్తం ప్రచారానికి ఎవరు నిధులు సమకూర్చారో సీజేపీ స్పష్టంగా చెప్పడమే అసలు విషయం తెలుసుకోవడానికి ఒక మార్గం.
ఈ నిరసనలలో తీవ్ర సంప్రదాయవాద క్రైస్తవ బృందాలు, విదేశీ నిధులతో నడిచే ఎన్జీఓల పాత్ర ఏమిటనేది మరో చర్చనీయాంశం. కాథలిక్ బిషప్ల మండలి, వివిధ తెగలకు చెందిన ప్రొటెస్టెంట్లు పూర్తి స్థాయిలో, బహిరంగంగా అక్కడ ఉన్నారు. బెర్లిన్, లండన్, వాషింగ్టన్ డీసీ, ఇతర చోట్ల జరిగిన నిరసనలు, ఈ నిరసనల వెనుక ‘విదేశీ శక్తులు’ ఉన్నాయని సూచిస్తున్నాయి.
ఇది కేవలం ఒకే ఒక్క ప్రచారం కాకపోవచ్చు. ఇందులో ‘డీప్ స్టేట్’ ప్రమేయం ఉందా? సీజేపీలోని కీలక వ్యక్తులు, రాష్ట్రాలు, విదేశాల్లోని వారి సహచరులపై చట్ట అమలు సంస్థలు నిశితంగా పరిశీలిస్తే మరిన్ని వివరాలు స్పష్టమవుతాయి.
భారత్ వంటి ఆకాంక్షలు గల సమాజంలో యువత, విద్యార్థుల జనాభా అధికంగా ఉంది. వారికి ఫిర్యాదులు, సమస్యలు ఉండటం సహజం. వాటిని క్రమం తప్పకుండా పరిష్కరించుకోవడానికి వారికి సంస్థాగత వేదికలు అవసరం. నందన్ నీలకేని నేతృత్వంలోని ఉన్నత స్థాయి బృందం, వేగంగా మారుతున్న, సాంకేతికతపై ఎక్కువగా ఆధారపడిన, రియల్ టైమ్ విద్యా వ్యవస్థకు సుస్థిరమైన పరిష్కారాలను అందించాల్సి ఉంది.
(రచయిత న్యూఢిల్లీ కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న నిష్పక్షపాత మేధోమథన సంస్థ ‘సెంటర్ ఫర్ ఇంటిగ్రేటెడ్ అండ్ హోలిస్టిక్ స్టడీస్’కు డైరెక్టర్, చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్. ఆయన ఒక అనుభవజ్ఞుడైన పాత్రికేయుడు కూడా)
More Stories
జంతర్ మంతర్ వద్ద కాల్పులు జరిగినట్లు రాహుల్ అబద్దాలు!
అరెస్ట్, మరణం, జైలు ప్రమాదాలున్నా స్వదేశం వెడతా!
ప్రశ్నపత్రాల లీకేజీ అరికట్టే బిల్లు ఆమోదించిన లోక్సభ