నీట్ పేపర్ లీక్ వ్యవహారంపై దేశవ్యాప్త నిరసనల నేపథ్యంలో కేంద్ర విద్యాశాఖ మంత్రి పదవికి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ రాజీనామా చేయడం ఒడిశా రాజకీయాల్లో కీలక పరిణామాలకు దారితీయవచ్చు. ఇది రాష్ట్రంలో బీజేపీ అధికార సమీకరణాలను మార్చగలదనే ఊహాగానాలకు కూడా ఆజ్యం పోసింది. జాతీయ రాజకీయాల్లో తనదైన ముద్ర వేసి, దేశవ్యాప్తంగా ప్రభావం చూపిన కొద్దిమంది ఒడిశా నేతలలో ఒకరైన 57 ఏళ్ల ప్రధాన్, రాష్ట్ర బీజేపీలోనూ అపారమైన పట్టును కలిగి ఉన్నారు.
ఢిల్లీలో జరిగిన ‘కాక్రోచ్ జనతా పార్టీ’ నిరసనల సమయంలో పార్టీ శ్రేణులు ఆయనకు అండగా నిలిచాయి. పదవికి రాజీనామా చేసిన తర్వాత తొలిసారి సోమవారం పార్లమెంటుకు రాగా పలువురు అధికారపక్ష ఎంపీలు ఆయనకు సంఘీభావం తెలుపుతూ శాలువా కప్పి, సంప్రదాయ టోపీతో సత్కరించారు. ఎలాంటి ఆరోపణలు లేకపోయినా ఒక మంత్రి స్వచ్ఛంధంగా రాజీనామా చేయడం ఇదే మొదటిసారని బీజేపీ ఎంపీల్లో ఒకరు ఈ సందర్భంగా వ్యాఖ్యానించారు.
ఈ క్రమంలో పార్లమెంట్ కారిడార్లో కాంగ్రెస్ ఎంపీ జైరామ్ రమేశ్ ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ను ఉద్దేశించి “అప్పుడప్పుడు ఇలా జరుగుతుంటుంది” అని వ్యాఖ్యానించగా ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ స్పందిస్తూ.. ‘ఏమీ జరగలేదు. నేను వీధి పోరాటాల నుంచి వచ్చిన యోధుడిని, ఏసీ గదుల్లో కూర్చునే కార్యకర్తను కాదు’ అని కౌంటర్ ఇచ్చారు. ప్రధాన్ రాజీనామా అనేది పార్టీలో ఆయన ప్రాభవం తగ్గడానికి నిదర్శనం కాదని, అది “రాజకీయ జవాబుదారీతనం”తో కూడిన చర్య అని ఒక సీనియర్ బీజేపీ నేత పేర్కొన్నారు.
“రాజీనామా చేసినప్పటికీ, దేశ విద్యా రంగంలో సంస్కరణలు తీసుకురావడానికి ఆయన చేసిన కృషిని బీజేపీ జాతీయ అధ్యక్షుడు నితిన్ నబిన్, కేంద్ర హోంమంత్రి అమిత్ షా, ఇతర సీనియర్ నాయకులు సమర్థించడంతో పార్టీ అగ్రనాయకత్వం నుండి ఆయనకు మద్దతు లభించింది. బీజేపీ అగ్రనాయకత్వం దృష్టిలో ఆయన పట్టు కోల్పోయారనడానికి ఎటువంటి సంకేతాలు లేవు,” అని ఆ బీజేపీ నేత గుర్తు చేశారు.
ప్రజా ఒత్తిడితో రాజీనామా చేసినప్పటికీ బీజేపీ అగ్రనాయకత్వం ఆయనకు అండగా నిలవడం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది. ఎందుకంటే, ప్రధాన్ “రాజకీయ బాధ్యత”, “త్యాగం”, “స్వప్రయోజనాల కంటే జాతీయ ప్రయోజనాలకు ప్రాధాన్యత” అనే అంశాలపై పార్టీ వ్యూహాత్మకంగా ఒక కథనాన్ని రూపొందిస్తోంది. అయితే, ప్రతిపక్షాలు మాత్రం ప్రధాన్ రాజీనామాను “యువశక్తి” విజయంగా, మంత్రి వైఫల్యానికి నిదర్శనంగా అభివర్ణించాయి.
ప్రతిపక్ష బిజు జనతా దళ్ (బిజెడి) అధ్యక్షుడు నవీన్ పట్నాయక్ ఈ రాజీనామాను “జెన్-జెడ్ విజయం”గా పేర్కొంటూ వారికి అభినందనలు తెలిపారు. “జవాబుదారీతనం, ప్రజాభిప్రాయం పట్ల సున్నితత్వం అనేవి బలమైన ప్రజాస్వామ్యానికి అంతర్భాగమైన విలువలు. ప్రజల సంకల్పం కంటే ఎవరూ గొప్పవారు కాదు. మన ప్రజల, ముఖ్యంగా యువత గొంతుకను వినాల్సిన అవసరం ఉంది. భారతదేశ భవిష్యత్తు యువతదే,” అని ఆయన ‘ఎక్స్’ లో రాశారు.
ఇప్పుడు బీజేపీ ప్రధాన్కు ఏ బాధ్యతను అప్పగిస్తుందనేది స్పష్టంగా లేనప్పటికీ, ఒడిశాలోని పార్టీ వర్గాలు ఆయనను పక్కనపెట్టే అవకాశాన్ని కొట్టిపారేస్తున్నాయి. 2014 నుండి ప్రధాన్ చేసిన కృషి వల్లే ఒడిశాలో పార్టీ విస్తరించి, 2024 అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో అధికారంలోకి రాగలిగిందని వారు వాదిస్తున్నారు. అనేక నియోజకవర్గాల్లో బీజేపీని బలోపేతం చేయడానికి బిజెపి కాంగ్రెస్ నుండి సమర్థులైన నాయకులను పార్టీలోకి తీసుకురావడంలో కూడా ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు.
బీజేపీకి చెందిన 78 మంది ఎమ్మెల్యేలలో మెజారిటీ సభ్యులు ప్రధాన్ ఎంపిక చేసినవారేనని, అలాగే ఒడిశాలోని 16 మంది సభ్యుల మంత్రివర్గంలో దాదాపు 40 శాతం మంది ఆయనకు విధేయులుగా ఉన్నారని బీజేపీ నేతలు అంగీకరిస్తున్నారు.
“ఒడిశా బీజేపీలో 147 అసెంబ్లీ నియోజకవర్గాలపై పట్టు ఉన్న నాయకుడు ప్రధాన్ తప్ప మరొకరు లేరు. ఏళ్ల తరబడి చేసిన కృషి ద్వారా ఆయన ఆ పట్టును సాధించారు. ఇటీవల జరిగిన వివాద సమయంలో ఆయన అనుచరుల నుంచి లభించిన మద్దతు, రాష్ట్ర బీజేపీలో ఆయనకున్న ప్రాబల్యానికి స్పష్టమైన నిదర్శనం,” అని మరో బీజేపీ నేత పేర్కొన్నారు.
విద్యార్థుల నిరసనల కారణంగా ఇప్పటికే వివాదంలో చిక్కుకున్న సమయంలో, ప్రతిపక్షాలు ప్రధాన్ను లక్ష్యంగా చేసుకుని ఆయన రాజీనామాను డిమాండ్ చేశాయి. అయితే, ఆ సమయంలో ఆయనకు పార్లమెంటులోని సహచరులు, ఒడిశా మంత్రివర్గంలోని పలువురు మంత్రులు, జిల్లా స్థాయి విభాగాలు మద్దతుగా నిలిచాయి. ప్రధాన్ రాజీనామాను డిమాండ్ చేసినందుకు గాను బీజేడీ, పట్నాయక్లపై బీజేపీ ఎంపీ భర్తృహరి మహతాబ్ (ఒడిశాకు చెందిన 20 మంది బీజేపీ ఎంపీలలో 11 మందితో కలిసి) తీవ్రంగా స్పందించారు.
మాజీ ముఖ్యమంత్రి పట్నాయక్ “అత్యంత నీచ స్థాయికి దిగజారారని” ఆయన ఆరోపించారు. ఒడిశా మంత్రి పృథ్వీరాజ్ హరిచందన్ కూడా ప్రధాన్కు మద్దతుగా నిలిచి, ఆ నిరసనల విశ్వసనీయతను ప్రశ్నించారు. అదేవిధంగా, నిరసనకారులకు మద్దతు ఇచ్చినందుకు గాను లోక్సభలో ప్రతిపక్ష నాయకుడు రాహుల్ గాంధీ, మాజీ సీఎం పట్నాయక్ దిష్టిబొమ్మలను దహనం చేస్తూ, ఒడిశాలోని పలు జిల్లాల్లో బీజేపీ మద్దతు ర్యాలీలు నిర్వహించింది.
నిరసన సమయంలో ప్రధాన్కు మద్దతుగా ఎటువంటి ప్రకటనలు చేయని ఒడిశా ముఖ్యమంత్రి మోహన్ మాఝీ, రాష్ట్ర బీజేపీ అధ్యక్షుడు మన్మోహన్ సమాల్, ఆయన రాజీనామా తర్వాత శనివారం సోషల్ మీడియా వేదికగా తమ సంఘీభావాన్ని తెలిపారు. సమాల్ ప్రధాన్ “నిజాయితీ, పరిపాలనా దక్షతను” కొనియాడుతూ, ఆయన “త్యాగం ఒక ఉదాహరణగా నిలుస్తుందని” పేర్కొనగా, ప్రధాన్ రాజీనామా నిర్ణయం ఆయన “గొప్ప విలువలను, ప్రజాసేవ పట్ల అచంచలమైన అంకితభావాన్ని” ప్రతిబింబిస్తుందని మాఝీ తెలిపారు.
ఒడిశా నాయకత్వంలో శూన్యత
కేంద్ర మంత్రివర్గం నుండి ప్రధాన్ నిష్క్రమణ, ఢిల్లీలో ఒడిశా ప్రాతినిధ్యం విషయంలో ఒక శూన్యతను సృష్టించే అవకాశం ఉంది. పార్టీ, పాలనలో ఆయనకు ఉన్న ప్రాముఖ్యతను, అదే రాష్ట్రానికి చెందిన మరో కేంద్ర మంత్రి జువల్ ఓరామ్తో పోల్చి చూస్తే ఈ విషయం స్పష్టమవుతుంది. మోదీ మంత్రివర్గంలోని కీలక పదవి నుండి ఆయన తప్పుకోవడం ఒడిశా బీజేపీలో అంతర్గత అధికార సమతుల్యతను కూడా మార్చవచ్చు.
ఆయన తదుపరి కార్యాచరణపై ఊహాగానాలు సాగుతుండగా, ఒడిశా బీజేపీలోని ఆయన అనుచరులు మాత్రం, ఎన్నికల ఇన్ఛార్జ్గా ఆయనకున్న అనుభవం, గత విజయాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని, మరింత చురుకైన సంస్థాగత బాధ్యతను చేపట్టడం ఆయనకు మరింత సముచితమని అభిప్రాయపడుతున్నారు. కేంద్ర మంత్రివర్గం నుండి ఆయన నిష్క్రమణ ఆయన ఎన్నికల భవిష్యత్తుపై ప్రభావం చూపుతుందా లేదా అనేది వేచి చూడాల్సిందే అయినప్పటికీ, ఆయన ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న సంబల్పూర్ లోక్సభ నియోజకవర్గ ప్రజలు మాత్రం దీనివల్ల పెద్దగా ప్రభావం ఉండకపోవచ్చని భావిస్తున్నారు.
యువత కోసం ప్రధాన్ చేసిన “త్యాగం” రాబోయే రోజుల్లో ఆయన స్థానాన్ని మరింత బలోపేతం చేస్తుందని సంబల్పూర్ బీజేపీ అధ్యక్షుడు రామచంద్ర మెహర్ పేర్కొన్నారు. “ఆయన ఒడిశాకు లేదా సంబల్పూర్కు వచ్చినప్పుడల్లా, కేంద్ర మంత్రిగా ఉన్నప్పుడు లభించిన స్వాగతం కంటే మరింత ఘనమైన స్వాగతం లభిస్తుంది,” అని మెహర్ తెలిపారు.
More Stories
భారత ఎయిర్బేసెస్కు దగ్గరలో 11 చైనా ఫైటర్ జెట్లు
మతం మారితే ఎస్సీ హోదా పోవడం ఖాయం
‘ఈ20 పెట్రోల్’ తో లబ్ధి .. బాంబే హైకోర్టుకు నితిన్ గడ్కరీ