* భారత్లో 20 బిలియన్ డాలర్ల పెట్టుబడులు
ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ, న్యూజిలాండ్ ప్రధాని క్రిస్టోఫర్ లక్సన్ల మధ్య జరిగిన చర్చల అనంతరం, భారత్, న్యూజిలాండ్ శనివారం తమ సంబంధాలను వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్య స్థాయికి ఉన్నతీకరించుకున్నాయి. అలాగే, 2030 నాటికి వస్తు, సేవల రంగంలో తమ వార్షిక ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని రూ. 35,000 కోట్లకు రెట్టింపు చేసేందుకు ఐదేళ్ల లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించుకున్నాయి.
ఈ సమావేశంలో 10 ఒప్పందాలతో సహా 18 నిర్దిష్ట ఫలితాలు వెలువడ్డాయి. వాటిలో రాబోయే నాలుగేళ్లలో సంబంధాలను విస్తరించేందుకు ఒక రోడ్మ్యాప్, ఇండో-పసిఫిక్ సముద్ర సహకారాన్ని పెంపొందించేందుకు ఒక ఫ్రేమ్వర్క్, భారత నౌకాదళం, న్యూజిలాండ్ రక్షణ దళం మధ్య పరస్పర లాజిస్టిక్స్ మద్దతు ఒప్పందం వంటివి ముఖ్యమైనవి.
“మేము మా సంబంధాలను వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్య స్థాయికి ఉన్నతీకరించాలని నిర్ణయించుకున్నాము. స్పష్టమైన లక్ష్యాలు, నిర్దిష్ట ఫలితాలతో ప్రతి రంగంలోనూ ముందుకు సాగుతాము,” అని చర్చల అనంతరం మోదీ తెలిపారు. స్వేచ్ఛాయుత, బహిరంగ, సంపన్న ప్రాంతం పట్ల తమ ఉమ్మడి నిబద్ధతను పునరుద్ఘాటిస్తూ, ఇండో-పసిఫిక్పై మోదీ, లక్సన్లు తమ అభిప్రాయాలను పంచుకున్నారని ఒక సంయుక్త ప్రకటన పేర్కొంది.
సార్వభౌమాధికారం, ప్రాదేశిక సమగ్రత, నియమాల ఆధారిత అంతర్జాతీయ వ్యవస్థను పరిరక్షించాల్సిన ప్రాముఖ్యతను కూడా వారు నొక్కి చెప్పారు. అంతర్జాతీయ చట్టానికి, ముఖ్యంగా 1982 నాటి ఐక్యరాజ్యసమితి సముద్ర చట్టంపై కన్వెన్షన్కు అనుగుణంగా, నౌకాయానం, విమానయాన స్వేచ్ఛతో పాటు సముద్రాలను ఇతర చట్టబద్ధమైన విధంగా వినియోగించుకోవాలని ఇద్దరు ప్రధానమంత్రులు పిలుపునిచ్చారని ఆ ప్రకటన తెలిపింది.
ఇండో-పసిఫిక్లో సహకారాన్ని పెంపొందించడంపై దృష్టి సారించిన నేపథ్యంలో, సహకారం, సమన్వయం, సమాచార మార్పిడిని బలోపేతం చేయడానికి సముద్ర భద్రతా చర్చల వేదికను ఏర్పాటు చేయడానికి కూడా ఇరుపక్షాలు అంగీకరించాయి. ఈ ప్రాంతంలో చైనా ఆధిపత్యం పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, ఇండో-పసిఫిక్లో సహకారాన్ని విస్తరించడంపై ప్రధానంగా దృష్టి సారించిన తన మూడు దేశాల పర్యటనలో భాగంగా, మూడవ, చివరి అంచెలో మోదీ నిన్న రాత్రి ఆక్లాండ్లో అడుగుపెట్టారు.
ఇటీవల భారత్-న్యూజిలాండ్ స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందంపై సంతకాలు జరిగిన నేపథ్యంలో ఈ పర్యటన జరిగింది. చర్చల సందర్భంగా మోదీ మాట్లాడుతూ, సముద్ర తీర దేశాలైన భారత్, న్యూజిలాండ్ల మధ్య లోతైన సహకారం ఇండో-పసిఫిక్కు కొత్త బలాన్ని చేకూరుస్తుందని పేర్కొన్నారు.
“రెండు సముద్రతీర దేశాలుగా, మన సన్నిహిత సహకారం ఇండో-పసిఫిక్కు కొత్త బలాన్ని చేకూరుస్తుంది. శాంతి అనే మన ఉమ్మడి లక్ష్యాలను సాధించడంలో మన బంధాలు నూతన శక్తిని నింపగలవు,” అని ప్రధానమంత్రి హిందీలో చెప్పారు. 2030 నాటికి వస్తు, సేవల ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యాన్ని 7 బిలియన్ న్యూజిలాండ్ డాలర్లు లేదా సుమారు రూ. 35,000 కోట్లకు రెట్టింపు చేయాలనే ఆకాంక్షాయుత లక్ష్యం దిశగా కలిసి పనిచేయడానికి ఇద్దరు ప్రధానమంత్రులు అంగీకరించారు.
స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం త్వరగా అమల్లోకి వచ్చేలా చూడటానికి కలిసి పనిచేయాలని కూడా వారు తీర్మానించారు. పశ్చిమ ఆసియా సంఘర్షణపై లోతుగా చర్చించిన మోదీ, లక్సన్, ఉద్రిక్తతలు మళ్లీ పెరగడంపై ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. అన్ని పక్షాలు సంయమనం పాటించాలని, ఉద్రిక్తతలను తగ్గించాలని, పౌరులకు రక్షణ కల్పించాలని వారు పిలుపునిచ్చినట్లు సంయుక్త ప్రకటన తెలిపింది.
“నౌకాయానానికి ఎలాంటి ఆంక్షలను వ్యతిరేకిస్తూ, హోర్ముజ్ జలసంధి ద్వారా నౌకాయాన స్వేచ్ఛను, ప్రపంచ వాణిజ్య ప్రవాహాన్ని పూర్తిగా పునరుద్ధరించాలని వారు పిలుపునిచ్చారు” అని ఆ ప్రకటన పేర్కొంది. సంఘర్షణకు శాంతియుత, శాశ్వత పరిష్కారం సాధించడానికి సంప్రదింపులు, దౌత్యం, అంతర్జాతీయ చట్టాలకు కట్టుబడి ఉండటం యొక్క ప్రాముఖ్యతను ఇద్దరు నాయకులు పునరుద్ఘాటించారు.
ఐరాసలో సాహసోపేత, సమర్ధవంత సంస్కరణాలకై పిలుపు
ఐక్యరాజ్యసమితిలో సాహసోపేత, సమర్థవంతమైన సంస్కరణల కోసం మోదీ, లక్సన్ పిలుపునిచ్చారు. భద్రతా మండలి విస్తరణకు తమ మద్దతును పునరుద్ఘాటించారు. ఇరు దేశాధినేతలు స్థిరమైన, పారదర్శకమైన, పటిష్టమైన సరఫరా గొలుసుల ప్రాముఖ్యత గురించి కూడా చర్చించారు.
అలాగే, ప్రపంచ ఇంధన నెట్వర్క్లలో పటిష్టతను బలోపేతం చేయడంలో భారతదేశం పోషిస్తున్న “ముఖ్యమైన పాత్ర”ను గుర్తించారు. “ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో అంతరాయాల ప్రభావాలపై వారు తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ఈ ప్రాంతానికి ప్రపంచ సరఫరా మార్గాల స్థిరత్వం అత్యంత ఆవశ్యకమని వారు పేర్కొన్నారు,” అని సంయుక్త ప్రకటన తెలిపింది.
పసిఫిక్ ద్వీప దేశాలకు ఈ సమస్య మరింత తీవ్రంగా ఉందని ఇరుపక్షాలు ప్రత్యేకంగా పేర్కొన్నాయి. ఈ దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలు తీవ్ర ఒడిదుడుకులకు లోనవుతున్నాయి. అధిక చమురు ధరల కారణంగా విద్యుత్ ఉత్పత్తి, నౌకాయానం, రవాణా, వ్యవసాయం, మత్స్య పరిశ్రమల ఖర్చులు పెరుగుతున్నాయి.
ఉక్రెయిన్ విషయానికి వస్తే, కొనసాగుతున్న యుద్ధం “అపారమైన మానవ బాధలకు, ప్రపంచవ్యాప్త పరిణామాలకు” కారణమవుతోందని మోదీ, లక్సన్ ఆందోళన వ్యక్తం చేసినట్లు ఆ ప్రకటనలో పేర్కొన్నారు. సరిహద్దు ఉగ్రవాదంతో సహా అన్ని రూపాల్లోని ఉగ్రవాదాన్ని తాము ఖండిస్తున్నట్లు ఇద్దరు దేశాధినేతలు పునరుద్ఘాటించారు.
గత ఏడాది పహల్గామ్లో జరిగిన ఉగ్రవాద దాడిని, రెడ్ ఫోర్ట్ సమీపంలో జరిగిన ఉగ్రవాద ఘటనను ఇద్దరు దేశాధినేతలు తీవ్రంగా ఖండించారు. ఈ దాడులకు బాధ్యులైన వారిని జవాబుదారీగా చేయాలని వారు నొక్కి చెప్పారు. వారు ఉగ్రవాదం పట్ల “జీరో-టాలరెన్స్” వైఖరిని అవలంబించాలని పిలుపునిచ్చారు. ఉగ్రవాద నిధుల సమీకరణ నెట్వర్క్లు, సురక్షిత స్థావరాలను ఛేదించాల్సిన ఆవశ్యకతను నొక్కి చెప్పారు.
More Stories
మాజీ హోంమంత్రికి సీట్ నిరాకరణ.. ఎంపీ బీజేపీలో అసంతృప్తి జ్వాలలు
జాతీయ గీతం ఆలాపనలో సరైన సాహిత్యం, ఉచ్ఛారణ తప్పనిసరి
భారత్కు ముప్పుగా బ్రహ్మపుత్రపై చైనా బారీ జల విద్యుత్ ప్రాజెక్టు