2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో భారతదేశ దేశీయ రక్షణ ఉత్పత్తి రూ. 1.78 లక్షల కోట్లకు చేరి సరికొత్త రికార్డును సృష్టించింది.ఇది సైనిక పరికరాల దేశీయ తయారీలో అద్భుతమైన వృద్ధిని సూచిస్తోంది. అయినప్పటికీ, ప్రపంచంలోనే అత్యధికంగా ఆయుధాలను దిగుమతి చేసుకునే దేశాల జాబితాలో భారత్ ఇప్పటికీ రెండో స్థానంలోనే కొనసాగుతోంది.
ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీ నాయకత్వంలో బీజేపీ నేతృత్వంలోని ఎన్డిఎ ప్రభుత్వం 2014 మేలో అధికారంలోకి వచ్చినప్పటి (అంటే 2013-14 నాటి) గణాంకాలతో పోలిస్తే ఇది నాలుగు రెట్ల పెరుగుదల. 2013-14లో దేశీయ రక్షణ ఉత్పత్తి విలువ రూ. 43,746 కోట్లుగా ఉండేది. రక్షణ పరికరాలు, వస్తువులు, వ్యవస్థల ఎగుమతులు 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ. 38,424 కోట్ల గరిష్ట స్థాయికి చేరుకున్నాయని రక్షణ శాఖ ఏప్రిల్ నెలలో ప్రకటించింది.
ఎక్స్ వేదికగా స్పందించిన రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్, భారతదేశ రక్షణ ఉత్పత్తిని కొత్త శిఖరాలకు చేర్చడంలో ప్రధాని మోదీ నాయకత్వాన్ని ప్రశంసించారు. అలాగే, ఈ మైలురాయిని సాధించడంలో రక్షణ ఉత్పత్తి విభాగంతో పాటు ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ రంగాల ఉమ్మడి కృషిని ఆయన అభినందించారు. రక్షణ రంగంలో స్వయం సమృద్ధి సాధించేందుకు ప్రభుత్వం చేస్తున్న ప్రయత్నాలకు లభిస్తున్న ఊపును ఈ వృద్ధి ప్రతిబింబిస్తోందని రక్షణ శాఖ పేర్కొంది.
రూ. 1.78 లక్షల కోట్ల దేశీయ ఉత్పత్తి విలువ అనేది, అంతకుముందు ఆర్థిక సంవత్సరంలో నమోదైన రూ. 1.54 లక్షల కోట్ల ఉత్పత్తితో పోలిస్తే 15.6% వృద్ధిని సూచిస్తోంది. అలాగే, రూ. 84,643 కోట్ల ఉత్పత్తి నమోదైన 2020-21 ఆర్థిక సంవత్సరంతో పోలిస్తే ఇది ఏకంగా 110% పెరుగుదల కావడం విశేషం. మొత్తం ఉత్పత్తిలో రక్షణ రంగ ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు, ఇతర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల వాటా సుమారు 76% ఉండగా, ప్రైవేట్ రంగం వాటా 24%గా నమోదైంది.
2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ప్రైవేట్ రంగం వాటా 22%గా ఉండేది. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ప్రైవేట్ రంగం వాటా సుమారు రూ. 42,000 కోట్లతో గరిష్ట స్థాయికి చేరింది, ఇది రక్షణ రంగ వ్యవస్థలో ఆ రంగానికి పెరుగుతున్న ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది. భారీ వృద్ధి ఉన్నప్పటికీ, ఏరో ఇంజన్లు, ఎస్-400 వంటి సుదూర శ్రేణి క్షిపణులు, ప్రత్యేక హెలికాప్టర్లు, మెరైన్ ఇంజన్ల వంటి కొన్ని ప్రత్యేక సాంకేతికతలను భారత్ ఇప్పటికీ దిగుమతి చేసుకుంటూనే ఉంది.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆయుధాల అమ్మకాలను పర్యవేక్షించే స్వీడన్ ఆధారిత థింక్-ట్యాంక్ అయిన స్టాక్హోమ్ ఇంటర్నేషనల్ పీస్ రీసెర్చ్ ఇన్స్టిట్యూట్ (సిప్రి), ఈ ఏడాది మార్చిలో విడుదల చేసిన తన వార్షిక నివేదికలో, భారతదేశం ప్రపంచంలోనే రెండవ అతిపెద్ద ఆయుధ దిగుమతిదారు అని, 2021-2025 ఐదేళ్ల కాలానికి ప్రపంచ ఆయుధ అమ్మకాలలో 8.3% వాటాను కలిగి ఉందని పేర్కొంది.
‘ట్రెండ్స్ ఇన్ ఇంటర్నేషనల్ ఆర్మ్స్ ట్రాన్స్ఫర్స్, 2025’ అనే శీర్షికతో వచ్చిన సిప్రి నివేదిక, దిగుమతి చేసుకున్న ఆయుధాలపై భారతదేశం యొక్క ఆధారపడటం తగ్గిందని ఒక సానుకూల అంశాన్ని పేర్కొంది. ఈ నివేదిక, 2016-2020 సంవత్సరాల మునుపటి ఐదేళ్ల కాలాన్ని, 2021-2025 సంవత్సరాల తాజా అంచనాతో పోల్చి చూస్తూ ఇలా పేర్కొంది: “2016-20 నుండి 2021-25 మధ్య భారత ఆయుధ దిగుమతులు 4.0 శాతం తగ్గాయి.”
ఈ తగ్గుదలకు, భారతదేశం తన సొంత ఆయుధాలను రూపకల్పన చేసి, ఉత్పత్తి చేయగల సామర్థ్యం పెరగడమే పాక్షికంగా కారణంగా చెప్పవచ్చు. ఫ్రాన్స్ నుండి 140 యుద్ధ విమానాలు, జర్మనీ నుండి 6 జలాంతర్గాములతో సహా భారతదేశం ప్రణాళిక చేసిన ఆర్డర్లు, విదేశీ సరఫరాదారులపై దాని నిరంతర, బహుశా పెరుగుతున్న ఆధారపడటాన్ని సూచిస్తున్నాయని కూడా ఇది స్పష్టం చేసింది.
కాగా, భారత్ 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రక్షణ ఉత్పత్తితో పాటు ఎగుమతుల్లోనూ సరికొత్త చరిత్ర సృష్టించింది. గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో రక్షణ ఎగుమతులు రూ. 38,424 కోట్లకు చేరి జీవన కాల గరిష్ఠాల్ని నమోదు చేశాయి. భారతదేశంలో తయారైన ఆయుధాలు, రక్షణ పరికరాలు, సాంకేతికతపై విదేశాల నమ్మకం పెరుగుతుందనేందుకు సంకేతాలుగా కనిపిస్తున్నాయి.
రక్షణ పరికరాల తయారీలో ‘మేక్ ఇన్ ఇండియా’ అనేది ఇకపై అంతుచిక్కని మృగతృష్ణ కాదు. తేజస్ యుద్ధ విమానం, ఐఎన్ఎస్ అరిహంత్ అణు జలాంతర్గామి, ఆకాశ్, బ్రహ్మోస్ వంటి క్షిపణులతో పాటు ఫిరంగి తుపాకులు, ట్యాంకులు ఇక్కడే తయారవుతున్నాయి.
More Stories
ప్రధానిగా మోదీ ఉండగా భారత్ పై దాడి జరిగితే అండగా ఉంటాం
25 మంది ఎస్పీ ఎంపీలు పార్టీ నుంచి విడిపోయేందుకు సిద్ధం
సమాజంలో మార్పులు తీసుకు రావడంలో జెన్ జెడ్ కీలక పాత్ర