అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇరాన్పై జరిగిన దాదాపు ప్రతి పోరాటంలోనూ గెలిచి ఉండవచ్చు, కానీ ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్పై దాడి చేసిన మూడు నెలల తర్వాత ఆయన ఇప్పుడు ఒక పెద్ద ప్రశ్నను ఎదుర్కొంటున్నారు: ఆయన యుద్ధంలో ఓడిపోతున్నారా? హోర్ముజ్ జలసంధిపై ఇరాన్ పట్టు, అణు రాయితీలకు దాని ప్రతిఘటన, దాని మతపరమైన ప్రభుత్వం చాలావరకు చెక్కుచెదరకుండా ఉండటంతో, అమెరికా సైన్యం సాధించిన వ్యూహాత్మక విజయాలను, తాను ఒక భౌగోళిక రాజకీయ విజయంగా ఒప్పించేలా చిత్రీకరించగల ఫలితంగా ట్రంప్ మార్చగలరా? అనే సందేహాలు పెరుగుతున్నాయి.
రెండు పక్షాలు అనిశ్చిత దౌత్యానికి, దాడులను పునఃప్రారంభిస్తానన్న ఆయన అడపాదడపా బెదిరింపులకు మధ్య తడబడుతున్న తరుణంలో, సంపూర్ణ విజయం సాధించామన్న ఆయన పదేపదే చేస్తున్న వాదనలు డొల్లగా ఉన్నాయని కొందరు విశ్లేషకులు అంటున్నారు. ఈ దాడులు ఆ ప్రాంతమంతటా ఇరాన్ ప్రతీకారాన్ని ఖచ్చితంగా రేకెత్తిస్తాయి. ఈ సంఘర్షణ నుండి అమెరికా, దాని గల్ఫ్ అరబ్ మిత్రదేశాలు మరింత నష్టపోయి బయటపడటాన్ని చూసే ప్రమాదం ఇప్పుడు ట్రంప్కు ఉంది.
మరోవైపు, సైనికంగా, ఆర్థికంగా దెబ్బతిన్నప్పటికీ, ప్రపంచ చమురు, గ్యాస్ సరఫరాలలో ఐదవ వంతును అడ్డుకోగలనని నిరూపించుకున్న ఇరాన్, మరింత పట్టు సాధించే అవకాశం ఉంది. సంక్షోభం ఇంకా ముగియలేదు, చర్చలు ఆయనకు అనుకూలంగా జరిగితే ట్రంప్ పరువు నిలుపుకునే మార్గాన్ని కనుగొనవచ్చని కొంతమంది నిపుణులు భావిస్తున్నారు. కానీ మరికొందరు ట్రంప్కు యుద్ధానంతర భవిష్యత్తు అంధకారంగా ఉంటుందని అంచనా వేస్తున్నారు.
“మనం మూడు నెలలుగా ఉన్నాం, ట్రంప్కు స్వల్పకాలిక వినోదంగా ఉండేలా రూపొందించిన యుద్ధం దీర్ఘకాలిక వ్యూహాత్మక వైఫల్యంగా మారుతున్నట్లు కనిపిస్తోంది,” అని రిపబ్లికన్, డెమోక్రటిక్ ప్రభుత్వాల మాజీ మధ్యప్రాచ్య సంధానకర్త ఆరోన్ డేవిడ్ మిల్లర్ పేర్కొన్నారు. ట్రంప్కు ఇది చాలా ముఖ్యమైన విషయం, ప్రత్యేకించి ఓడిపోయిన వ్యక్తిగా కనిపించడం పట్ల ఆయనకున్న ప్రసిద్ధ సున్నితత్వం దృష్ట్యా. ఈ అవమానాన్ని ఆయన తరచుగా తన ప్రత్యర్థులపై విసురుతుంటారు.
ఇరాన్ సంక్షోభంలో, ప్రపంచంలోనే అత్యంత శక్తివంతమైన సైన్యానికి అధిపతిగా, తమదే పైచేయి అని భావిస్తున్నట్లు కనిపిస్తున్న ఒక ద్వితీయ శ్రేణి శక్తితో ఆయన తలపడుతున్నారు. ఇంకా స్పష్టమైన అంతిమ లక్ష్యాన్ని నిర్దేశించుకోని ట్రంప్, ఈ క్లిష్ట పరిస్థితి కారణంగా, తన తీవ్రవాద వైఖరుల నుండి వెనకడుగు వేసినట్లుగా కనిపించే లేదా తన మొదటి పదవీకాలంలో రద్దు చేసిన 2015 ఒబామా హయాంలోని ఇరాన్తో అణు ఒప్పందాన్ని పునరావృతం చేసే ఏ రాజీనైనా ప్రతిఘటించే అవకాశం ఎక్కువగా ఉందని విశ్లేషకులు అంటున్నారు.
‘ఆపరేషన్ ఎపిక్ ఫ్యూరీ’లో అమెరికా తన సైనిక లక్ష్యాలన్నింటినీ సాధించిందని లేదా అధిగమించిందని వైట్ హౌస్ ప్రతినిధి ఒలివియా వేల్స్ తెలిపారు. “అధ్యక్షుడు ట్రంప్ అన్ని అవకాశాలూ తన చేతిలోనే ఉంచుకున్నారు. తెలివిగా అన్ని మార్గాలనూ అందుబాటులో ఉంచుకుంటున్నారు,” అని ఆమె చెప్పారు.
అమెరికాను ఒక చిక్కులో పడేశారు
అనవసరమైన సైనిక జోక్యాలు ఉండవని వాగ్దానం చేస్తూ ట్రంప్ రెండోసారి అధ్యక్ష పదవికి ప్రచారం చేశారు. కానీ ఆయన అమెరికాను ఒక చిక్కులో పడేశారు. ఇది విదేశాలలో ఆయన విదేశాంగ విధాన రికార్డుకు, విశ్వసనీయతకు శాశ్వత నష్టం కలిగించగలదు. నవంబరులో జరగబోయే మధ్యంతర ఎన్నికలకు ముందు ప్రజాదరణ లేని ఈ యుద్ధాన్ని ప్రారంభించిన తర్వాత, అమెరికాలో అధిక పెట్రోల్ ధరలు, తక్కువ ఆమోద రేటింగ్లపై దేశీయంగా ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్న తరుణంలో ఈ ప్రతిష్టంభన కొనసాగుతోంది.
ఆయన రిపబ్లికన్ పార్టీ కాంగ్రెస్పై నియంత్రణను నిలుపుకోవడానికి పోరాడుతోంది. ఫలితంగా, కాల్పుల విరమణ ప్రారంభమై ఆరు వారాలకు పైగా గడిచిన తర్వాత, ట్రంప్ ఒక కఠినమైన ఎంపికను ఎదుర్కొంటున్నారని కొంతమంది విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు: ఈ సంక్షోభం నుండి బయటపడటానికి లోపాలు ఉండే అవకాశం ఉన్న ఒప్పందాన్ని అంగీకరించడమా లేక సైనికంగా ఉద్రిక్తతను పెంచి, మరింత సుదీర్ఘ సంక్షోభానికి దారితీయడమా?.
ఒకవేళ దౌత్యం విఫలమైతే, ఆయన ముందున్న మార్గాలలో ఒకటి, తీవ్రమైన కానీ పరిమితమైన దాడుల పరంపరను ప్రారంభించి, దానిని అంతిమ విజయంగా చిత్రీకరించి ముందుకు సాగడమని వారు అంటున్నారు. విశ్లేషకుల అభిప్రాయం ప్రకారం, మరో అవకాశం ఏమిటంటే, ట్రంప్ తాను సూచించినట్లుగా, విషయాన్ని మార్చి, బహుశా సులభమైన విజయాన్ని సాధించే ఆశతో క్యూబా వైపు దృష్టిని మళ్లించడానికి ప్రయత్నించవచ్చు.
ఒకవేళ అలా జరిగితే, హవానా నుండి ఎదురయ్యే సవాళ్లను ఆయన తప్పుగా అంచనా వేయవచ్చు. వెనిజులా అధ్యక్షుడిని పట్టుకుని, ఆయన స్థానంలో మరొకరిని నియమించడానికి దారితీసిన జనవరి 3 దాడిని పోలి ఉంటుందని ఇరాన్ ఆపరేషన్ గురించి ట్రంప్ పొరపాటుగా భావించారని కొందరు ట్రంప్ సహాయకులు రహస్యంగా అంగీకరించినట్లే ఇది కూడా జరగవచ్చు.
అయినప్పటికీ, ట్రంప్కు మద్దతుదారులు లేకపోలేదు. ట్రంప్ మొదటి పదవీకాలంలో మాజీ సీనియర్ సలహాదారుగా ఉండి, ప్రస్తుతం అమెరికన్ గ్లోబల్ స్ట్రాటజీస్ కన్సల్టెన్సీకి చీఫ్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆఫీసర్గా ఉన్న అలెగ్జాండర్ గ్రే, అధ్యక్షుడి ఇరాన్ ప్రచారం బలహీనపడిందన్న వాదనను తోసిపుచ్చారు. ఇరాన్ సైనిక సామర్థ్యాలకు తగిలిన భారీ దెబ్బే ఒక “వ్యూహాత్మక విజయం” అని, ఈ యుద్ధం గల్ఫ్ దేశాలను చైనాకు దూరం చేసి అమెరికాకు మరింత దగ్గర చేసిందని, ఇంకా ఇరాన్ అణు కార్యక్రమం భవితవ్యం తేలాల్సి ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
అయితే, కథనాన్ని నియంత్రించలేకపోవడం పట్ల ట్రంప్లో అసంతృప్తి వ్యక్తమవుతున్న సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి. ఆయన తన విమర్శకులపై విరుచుకుపడి, వార్తా మాధ్యమాలపై “దేశద్రోహం” ఆరోపణలు చేశారు. ఫిబ్రవరి 28న ఇజ్రాయెల్తో కలిసి యుద్ధాన్ని ప్రారంభించినప్పుడు ట్రంప్ నిర్దేశించిన గరిష్ట ఆరు వారాల కాలపరిమితి కంటే ఈ సంఘర్షణ రెట్టింపు కాలం పాటు కొనసాగింది. అప్పటి నుండి, ఈ యుద్ధం విషయంలో ఆయన రాజకీయ మద్దతుదారులు ఆయనకు అండగా నిలిచినప్పటికీ, రిపబ్లికన్ చట్టసభ సభ్యుల నుండి ఒకప్పుడు ఆయనకు లభించిన దాదాపు ఏకగ్రీవ మద్దతులో బీటలు వాలాయి.
ప్రారంభంలో, వరుస వైమానిక దాడులు ఇరాన్ బాలిస్టిక్ క్షిపణుల నిల్వలను వేగంగా క్షీణింపజేశాయి. దాని నౌకాదళంలో అధిక భాగాన్ని ముంచివేశాయి. అనేక మంది అగ్ర నాయకులను హతమార్చాయి. కానీ టెహ్రాన్, జలసంధిని దిగ్బంధించడం ద్వారా ప్రతిస్పందించింది. దీనివల్ల ఇంధన ధరలు ఆకాశాన్నంటాయి. ఇజ్రాయెల్, గల్ఫ్ పొరుగు దేశాలపై దాడి చేసింది. ఆ తర్వాత ట్రంప్ ఇరాన్ ఓడరేవులను దిగ్బంధించాలని ఆదేశించారు. కానీ అది కూడా టెహ్రాన్ను తన ఇష్టానికి లొంగేలా చేయడంలో విఫలమైంది.
ట్రంప్ విజయగర్వ వాదనలకు దీటుగా, ఇరాన్ నాయకులు ఆయన ప్రచారాన్ని “ఘోర పరాజయం”గా చిత్రీకరిస్తూ తమ సొంత ప్రచారాన్ని ప్రారంభించారు. అయితే, ఇరాన్ అధికారులు తమ సైనిక పరాక్రమాన్ని అతిశయోక్తిగా చెప్పుకున్నారనేది స్పష్టంగా తెలుస్తోంది.
మారుతున్న లక్ష్యాలు ఇంకా నెరవేరలేదు
యుద్ధానికి వెళ్లడంలో తన లక్ష్యాలు, ఇరాన్కు అణ్వాయుధం తయారు చేసే మార్గాన్ని మూసివేయడం. ఈ ప్రాంతానికి, అమెరికా ప్రయోజనాలకు ముప్పు కలిగించే దాని సామర్థ్యాన్ని అంతం చేయడం. ఇరానీయులు తమ పాలకులను కూలదోయడాన్ని సులభతరం చేయడం అని ట్రంప్ చెప్పారు. తరచుగా మారుతున్న ఆయన లక్ష్యాలు నెరవేరినట్లు ఎటువంటి సూచన లేదు. అవి నెరవేరే అవకాశం లేదని చాలా మంది విశ్లేషకులు అంటున్నారు.
మధ్యప్రాచ్యానికి మాజీ డిప్యూటీ నేషనల్ ఇంటెలిజెన్స్ అధికారి అయిన జొనాథన్ పానికాఫ్ మాట్లాడుతూ, ఇరాన్ తీవ్రమైన దెబ్బలు తిన్నప్పటికీ, అమెరికా దాడి నుండి బయటపడటాన్ని, గల్ఫ్ షిప్పింగ్పై తాము ఎంత నియంత్రణ సాధించగలమో తెలుసుకోవడాన్ని దాని పాలకులు ఒక విజయంగా భావిస్తున్నారని తెలిపారు. “వారు కనుగొన్నది ఏమిటంటే, ఆ ప్రభావాన్ని వారు ఉపయోగించగలరు. దానివల్ల వారికి పెద్దగా పరిణామాలు ఉండవు,” అని ప్రస్తుతం అట్లాంటిక్ కౌన్సిల్ థింక్ ట్యాంక్లో ఉన్న పానికాఫ్ చెప్పారు.
ట్రంప్ కంటే ఎక్కువ ఆర్థిక నష్టాన్ని తాము తట్టుకోగలమని, ఆయన తర్వాత కూడా కొనసాగగలమని ఇరాన్ ఆత్మవిశ్వాసంతో ఉన్నట్లు కనిపిస్తోందని ఆయన జోడించారు. ట్రంప్ ప్రకటించిన ప్రధాన యుద్ధ లక్ష్యం ఇరాన్ అణ్వాయుధ రహితం చేయడం కూడా నెరవేరలేదు.
ట్రంప్ ప్రకటించిన లక్ష్యాలలో మరొకటి సాయుధ ప్రాక్సీ గ్రూపులకు ఇరాన్ మద్దతును నిలిపివేయాలని ఒత్తిడి చేయడం కూడా నెరవేరలేదు. ట్రంప్ సవాళ్లకు తోడు, ఆయన ఇప్పుడు తమ పూర్వీకులైన హతమైన నాయకుల కంటే మరింత కఠిన వైఖరి గలవారిగా భావించబడుతున్న కొత్త ఇరాన్ నాయకులతో వ్యవహరించాల్సి వస్తుంది. యుద్ధానంతరం, వారి పొరుగు దేశాలకు నిరంతర ప్రమాదాన్ని కలిగించడానికి సరిపడా క్షిపణులు, డ్రోన్లు వారి వద్ద ఇంకా మిగిలి ఉంటాయని విస్తృతంగా భావిస్తున్నారు.
తమను సంప్రదించని ఈ యుద్ధంలో సహాయం చేయాలన్న ఆయన పిలుపులను చాలావరకు తిరస్కరించిన సంప్రదాయ యూరోపియన్ మిత్రదేశాలతో సంబంధాలు మరింత క్షీణించడంతో ఆయన పర్యవసానాలను కూడా ఎదుర్కొంటున్నారు. ఇదిలా ఉండగా, ఇరాన్ అనుసరిస్తున్న అసమాన వ్యూహాలకు వ్యతిరేకంగా అమెరికా సైన్యం బలహీనతల గురించి, దాని ఆయుధ నిల్వలు ఎలా తగ్గిపోయాయో చైనా, రష్యాలు గుణపాఠాలు నేర్చుకున్నాయని విశ్లేషకులు తెలిపారు.
వియత్నాం, ఆఫ్ఘనిస్తాన్లన్నా మరింత అవమానకరం
బ్రూకింగ్స్ ఇన్స్టిట్యూషన్ థింక్ ట్యాంక్లో సీనియర్ ఫెలో అయిన రాబర్ట్ కాగన్, వియత్నాం, ఆఫ్ఘనిస్తాన్లలో చాలా కాలం పాటు జరిగిన, మరింత రక్తపాత సంఘర్షణల నుండి అవమానకరంగా వైదొలగడం కంటే కూడా ఈ ఫలితం అమెరికా ప్రతిష్టకు మరింత నిర్ణయాత్మకమైన ఎదురుదెబ్బ అవుతుందని వాదించారు. ఎందుకంటే ఆ దేశాలు “ప్రపంచ పోటీకి ప్రధాన వేదికలకు చాలా దూరంగా ఉన్నాయి.” “యథాతథ స్థితికి తిరిగి రావడం ఉండదు, జరిగిన నష్టాన్ని పూడ్చే లేదా అధిగమించే అంతిమ అమెరికన్ విజయం ఏదీ ఉండదు,” అని ఆయన అట్లాంటిక్ మ్యాగజైన్ వెబ్సైట్లో “చెక్మేట్ ఇన్ ఇరాన్” అనే శీర్షికతో ఇటీవల రాసిన ఒక వ్యాఖ్యానంలో పేర్కొన్నారు.
More Stories
రాజకీయాలు వినోదం కాదు, సినిమా లాంటి ప్రదర్శన కూడా కాదు
అక్రమ వలసదారుల కోసం బెంగాల్ లో నిర్బంధ కేంద్రాలు
నేడు తాండూరు నుంచి ‘రైతు గోస-బిజెపి భరోసా’