జనవరి 1, 2026న పెరుగుతున్న శక్తివంతమైన బ్రిక్స్ అధ్యక్షతన బాధ్యతలు స్వీకరించిన భారతదేశపు దౌత్య వ్యవహారాలకు పరీక్షగా ఇరాన్ యుద్ధం మారింది. అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ కూటమి, ఇరాన్ మధ్య పశ్చిమాసియాలో జరుగుతున్న ఉగ్ర యుద్ధం ద్వారా ఎదురయ్యే సవాళ్లు మొత్తం ప్రాంతం అగ్నిమయ యుద్ధభూమిగా మారుతున్న సమయంలో బ్రిక్స్ వహించే పాత్రపై పలు ప్రశ్నలు తలెత్తుతున్నాయి.
రూపాయి విలువ పడిపోయిన సమయంలో, ముడి చమురు ధర దాదాపు రోజువారీగా కొత్త ఎత్తులకు చేరుకుంటున్న సమయంలో ఇది జరుగుతోంది. ప్రపంచ చమురు ధరలకు అత్యంత ముఖ్యమైన బెంచ్మార్క్ అయిన బ్రెంట్ ముడి చమురు ఆదివారం బ్యారెల్కు $106 వద్ద గరిష్ట స్థాయికి చేరుకుంది. అయినప్పటికీ ఫిబ్రవరి 28 నుండి ప్రపంచ చమురు ధరలు 40 శాతానికి పైగా పెరిగాయి.
పశ్చిమ ఆసియా భారతీయులకు, సంపన్నులు, అంతగా ధనవంతులు కాని వారికి చాలా ఆశాజనకంగా ఉందనే వాస్తవం దీనికి తోడవుతుంది. పైగా, ఎక్కువగా గణనీయమైన చెల్లింపులను స్వదేశానికి పంపే కార్మిక శక్తి ఈ ప్రాంతంలో ఉంది. ఈ పరిస్థితి మరికొన్ని నెలలు కొనసాగితే, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ మందగమన ప్రమాదాన్ని ఎదుర్కొంటుందని, కరోనా మహమ్మారి దారితీసిన మాంద్యానికి భారతదేశం పెద్దగా భిన్నంగా లేని మాంద్యాన్ని చూస్తుండవచ్చని స్పష్టంగా తెలుస్తోంది.
ఈ మొతం ప్రక్రియలో భారతదేశాన్ని వ్యూహాత్మకంగా మౌనంగా ఉండాల్సి రావడం ఆందోళన కావిస్తున్నది. భారత్ సైనికంగా, ఆర్ధికంగా బలహీనంగా ఉన్న 1980, 1990 దశకాలలోనే అంతర్జాతీయ వ్యవహారాలలో గుర్తింపు పొందగలిగింది. కానీ ఇప్పుడు నాలుగో అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థ, నాల్గవ రక్షణ వ్యవస్థ కలిగిన బలమైన దేశంగా ఉండికూడా క్రియాశీలక పాత్ర వహింపలేకపోవడం, బ్రిక్స్ అధ్యక్ష హోదాలో స్పందించక పోవడం మారుతున్న సమీకరణాలను వెల్లడిస్తున్నది.
ఇరాన్ యుద్ధంపై బ్రిక్స్ ఏకాభిప్రాయం సాధించలేకపోయింది. సంయుక్త ప్రకటనను విడుదల చేయడంలో విఫలమైంది. కొన్ని సభ్య దేశాలు యుద్ధంలో భాగస్వాములైనందునే బ్రిక్స్ ఉమ్మడి వైఖరిని తీసుకోలేకపోయిందని భారత్ విదేశాంగ శాఖ తెలిపింది. సభ్య దేశాలతో సంప్రదింపులు జరుపుతామని చెప్పింది. ఈ పరిస్థితులు అధ్యక్ష స్థానంలో ఉన్న భారత్ ను ఇరకాటంలోకి నెట్టేస్తున్నాయి.
“కొన్ని సభ్య దేశాలు పశ్చిమాసియాలో నెలకొన్న ప్రస్తుత పరిస్థితిలో భాగస్వాములుగా ఉన్నాయి. అందుకే ప్రస్తుత ఘర్షణపై అవి ఒక ఉమ్మడి వైఖరిని తీసుకోలేకపోతున్నాయి. బ్రిక్స్కు అధ్యక్షత వహిస్తున్న దేశంగా షెర్పా ఛానల్ ద్వారా సభ్య దేశాలతో భారత్ చర్చలు జరుపుతోంది” అని విదేశాంగ ప్రతినిధి రణధీర్ జైస్వాల్ తెలియజేశారు. యుద్ధంతో ప్రత్యక్షంగా లేదా పరోక్షంగా సంబంధమున్న ఇరాన్, సౌదీ అరేబియా, యుఎఇలు బ్రిక్స్లో అదనపు సభ్యులుగా కొనసాగుతున్నాయి.
ఈ నెల 12న బ్రిక్స్ షెర్పా సమావేశం వర్చువల్గా జరిగినప్పటికీ వేర్వేరు వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలు ఉన్న కారణంగా సభ్య దేశాలు ఏకాభిప్రాయానికి రాలేకపోయాయి. భారత్ అధ్యక్షత వహిస్తున్న బ్రిక్స్ ప్రస్తుత ఘర్షణపై సంయుక్త ప్రకటనను విడుదల చేయలేకపోయింది. గత సంవత్సరం జూన్లో ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్ మధ్య 12 రోజుల యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పుడు, బ్రెజిల్ అధ్యక్షత వహించిన బ్రిక్స్, ఇరాన్పై అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ ఉమ్మడి దాడులు “అంతర్జాతీయ చట్టాన్ని ఉల్లంఘించడం” అని వెంటనే పేర్కొంది.
అయితే, డిసెంబర్ 2025లో బ్రిక్స్ అధ్యక్ష పదవి భారతదేశానికి మారినప్పటి నుండి, న్యూఢిల్లీ సొంత ప్రయోజనాలు కూటమి లక్ష్యాలను అధిగమిస్తున్నట్లు కనిపిస్తున్నాయని విమర్శకులు అంటున్నారు. భారతదేశం ఇజ్రాయెల్, అమెరికాలతో సన్నిహిత సంబంధాలను సూచిస్తోంది. వ్యవస్థాపక సభ్యులలో, భారతదేశం మాత్రమే ఇరాన్పై అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ దాడులను పూర్తిగా ఖండించలేదు.
ఇటీవలి సంవత్సరాలలో, భద్రతా సమస్యలను కూడా చేర్చడానికి బ్రిక్స్ తన పరిధిని విస్తరించింది. సభ్యులు ఉమ్మడి సైనిక విన్యాసాలను నిర్వహిస్తున్నారు. ఈ సంవత్సరం జనవరిలో దక్షిణాఫ్రికా నిర్వహించిందగా, భారతదేశం పాల్గొనలేదు. ఇప్పుడు భారత్ ఉమ్మడి ప్రకటన విషయంలో విజయం సాధింపలేకపోవడం బ్రిక్స్ ను బలహీనపరిచే సంకేతాలను పంపుతున్నట్లు పరిశీలకులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
బ్రెజిల్, రష్యా, భారతదేశం, చైనాలు వ్యవస్థాపక సభ్యులుగా 2009లో ‘బ్రిక్’ ప్రారంభమైంది. 2010లో దక్షిణాఫ్రికా ఇందులో చేరడంతో ఇది ‘బ్రిక్స్’గా రూపుదిద్దుకుంది. ముఖ్యంగా, 2024లో భారత్ చొరవతో ఇరాన్ ఈ కూటమిలో చేరింది. ప్రస్తుతం, ఈ కూటమిలో 10 పూర్తి స్థాయి సభ్య దేశాలు ఉన్నాయి. ఇవి ప్రపంచ జనాభాలో 54.6 శాతాన్ని, ప్రపంచ స్థూల దేశీయ ఉత్పత్తిలో (జిడిపి) 42.2 శాతాన్ని (పిపిపి ప్రాతిపదికన) కలిగి ఉన్నాయి.
అమెరికా వ్యతిరేక వేదికగా ఈ కూటమిపై దృక్పథం పెరుగుతున్నప్పటికీ, డాలర్ ఆధిపత్యాన్ని తగ్గించే దిశగా చైనా, రష్యా, ఇరాన్ వంటి ఇతర దేశాలు ఆసక్తి చూపుతున్నాయి. పెట్రో-డాలర్ ఆధిపత్యాన్ని బద్దలు కొట్టడమే ఈ ఉద్యమం యొక్క ప్రధాన లక్ష్యంగా ఉంది. మరోవంక, బ్రిక్స్ దేశాల మధ్య డిజిటల్ చెల్లింపులను ప్రోత్సహించడం ద్వారా పరోక్షంగా డాలర్ ఆధిపత్యం కట్టడి చేసేందుకు భారత్ కీలకమైన ప్రతిపాదనలు సిద్ధం చేస్తున్నది. అటువంటి కీలక సమయంలో ఇరాన్ అంశంపై బ్రిక్స్ లో ప్రతిష్టంభన ఏర్పడటం అంతర్జాతీయ వ్యవహారాలలో భారత్ కు ఇరకాట పరిస్థితులను సృష్టించే అవకాశం ఉంది.
More Stories
పశ్చిమాసియా నుంచి 2.44 లక్షల మంది భారతీయులు తరలింపు
అయోధ్యలో శ్రీ రామ యంత్ర ప్రతిష్టాపన రేపే
కాల్పుల విరమణకు మొజ్తాబా ఖమేనీ తిరస్కారం!