నారీ శక్తి: రాష్ట్ర సేవికా సమితి కథ

* అంతర్జాతీయ మహిళా దినోత్సవం సందర్భంగా

భారతీయ మహిళలు ఎప్పుడూ సమాజంలో నిశ్శబ్ద భాగస్వాములుగా లేరు.  వారు ఎల్లప్పుడూ బలం, జ్ఞానం, నాయకత్వ వాహకాలుగా ఉన్నారు. పురాతన కాలం నుండి నేటి వరకు, వారి పాత్ర రూపంలో అభివృద్ధి చెందింది, కానీ ప్రాముఖ్యతలో కాదు. నిశ్శబ్ద బలం నుండి వ్యూహాత్మక శక్తికి పరివర్తనగా తరచుగా వర్ణించబడేది,

వాస్తవానికి, కుటుంబాలను, సంఘాలను, దేశాన్ని దీర్ఘకాలంగా ఆకృతి చేసిన శక్తి దృశ్యమాన ఆవిర్భావం. తరతరాలుగా, భారతీయ మహిళలు స్థితిస్థాపకత, త్యాగం, నిశ్శబ్ద సంకల్పం ద్వారా సామాజిక, సాంస్కృతిక పునాదులను నిలబెట్టారు. వారి సహకారాలు, ఎల్లప్పుడూ బహిరంగంగా గుర్తించబడకపోయినా, సంస్థలను పెంపొందించాయి. సంప్రదాయాలను సంరక్షించాయి. సామాజిక నిర్మాణాన్ని బలోపేతం చేశాయి.

నేడు, ఆ శాశ్వత బలం నిర్ణయాత్మక నాయకత్వం, దేశ నిర్మాణం, విధానం, ఆవిష్కరణ, పాలనలో కనిపించే భాగస్వామ్యం ద్వారా ఎక్కువగా వ్యక్తమవుతుంది.సిఐహెచ్ఎస్ లో, మేము ఈ పరిణామాన్ని కేవలం సామాజిక మార్పుగా కాకుండా భారతదేశ నాగరికత సహజ వికాసంగా చూస్తాము. ఇక్కడ మహిళలు ఎల్లప్పుడూ గౌరవం, ప్రభావ స్థానాన్ని కలిగి ఉన్నారు.

మహిళలు దృశ్యమానత అంచుల నుండి నిర్ణయం తీసుకునే కేంద్రానికి వెళ్ళినప్పుడు, దృక్పథాలు లోతుగా మారుతాయి. విధానాలు మరింత కలుపుకొనిపోతాయి. పరిష్కారాలు మరింత స్థిరంగా పెరుగుతాయి. ఈ భాగస్వామ్యాన్ని సాధ్యం చేసే సంస్థలను బలోపేతం చేయడం అనేది స్థితిస్థాపకమైన, ప్రగతిశీల భవిష్యత్తును రూపొందించడానికి చాలా అవసరం.

నిశ్శబ్ద బలం నుండి వ్యూహాత్మక శక్తికి ఈ ప్రయాణం – మహిళల స్వాభావిక నాయకత్వాన్ని మేల్కొల్పడానికి, నిర్వహించడానికి చాలా కాలంగా కృషి చేస్తున్న రాష్ట్ర సేవిక సమితి దార్శనికతను ప్రతిధ్వనిస్తుంది. భారతదేశంలో మహిళలను సాధికారపరచడం అంటే కేవలం సమానత్వం గురించి కాదు; ఇది పరివర్తనాత్మక పురోగతిని నడిపించే కాలాతీత జాతీయ బలం మూలాన్ని గుర్తించడం, ప్రసారం చేయడం గురించి.

ఆర్ఎస్ఎస్ గురించి సాధారణంగా కేవలం పురుషులకే పరిమితమైన సంస్థగా భావిస్తారు. అయితే, స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వం నుండి పనిచేస్తున్న స్వయంప్రతిపత్తి కలిగిన మహిళా సంస్థ ఉనికిని వారు విస్మరిస్తారు. విద్యావేత్త లక్ష్మీబాయి కేల్కర్ (మౌసిజీ) స్థాపించిన రాష్ట్ర సేవికా సమితి, సామాజిక సంస్కరణ, జాతీయ పునర్నిర్మాణ ప్రాజెక్టులో మహిళల సమాన భాగస్వామ్యం అవసరమనే నమ్మకం నుండి ఉద్భవించింది. 

ఈ భావన 19వ శతాబ్దపు ఆంగ్ల సామెత భారతీయ ప్రతిబింబం: “ఊయల ఊపే చేయి ప్రపంచాన్ని శాసించే చేయి,” సామాజిక సంస్కరణ ఇంటి నుండే ప్రారంభం కావాలని సేవిక సమితి మహిళలు అర్థం చేసుకున్నారు. స్త్రీ భారతీయ కుటుంబ వ్యవస్థకు గుండెకాయ. అందువల్ల, ఒక మహిళ దేశ నిర్మాణం, సామాజిక అభ్యున్నతి ప్రాజెక్టులలో పాల్గొన్నప్పుడు, దాని ప్రభావం దీర్ఘకాలం ఉంటుంది. క్షేత్ర స్థాయిలో నిర్వహించబడుతుంది.

నేడు, సమితి 2,700 కంటే ఎక్కువ శాఖలను నిర్వహిస్తుంది. 55,000 కంటే ఎక్కువ మహిళా స్వయం సేవకులను సమీకరిస్తుంది. దీని సేవికలు గృహిణులు, ఉపాధ్యాయులు, వైద్య నిపుణులు, విద్యావేత్తలు, వివిధ రంగాలకు చెందినవారున్నారు. దాని నాయకత్వం నిర్మాణాత్మక శిక్షణ, సమాజ సేవ, సైద్ధాంతిక స్పష్టత ద్వారా నిర్మించబడింది. 

ఇది బహుళ తరాల అట్టడుగు మహిళా నాయకులను రూపొందించింది. పౌర సమాజం, లింగం, దేశ నిర్మాణాన్ని పరిశీలించే థింక్ ట్యాంకుల కోసం – సమితి ఎన్నికల అవకాశం ద్వారా కాకుండా సాంస్కృతిక కొనసాగింపు, సామాజిక సేవ ద్వారా రూపొందించబడిన మహిళల నేతృత్వంలోని ఉద్యమం దీర్ఘకాలిక కేస్ స్టడీని అందిస్తుంది.

(సిఐహెచ్ఎస్– సెంటర్ ఫర్ ఇంటిగ్రేటెడ్ అండ్ హోలిస్టిక్ స్టడీస్ ఆధారంగా)