ఢిల్లీలో ప్రమాదకర స్థాయికి వాయు కాలుష్యం

శుక్రవారం ఉదయం ఢిల్లీ ప్రయాణాలకు మరో అవాంఛనీయ తోడు తోడైంది: అదే దట్టమైన పొగమంచు దుప్పటి. పొగమంచు కారణంగా దృశ్యమానతకు ఆటంకం కలగడంతో రాజధాని కలుషితమైన గాలిలోనే ఉండిపోయింది. ఉదయం 8:40 గంటలకు మొత్తం గాలి నాణ్యత సూచిక (ఏక్యూఐ) 419కి చేరడంతో, ఇది ‘తీవ్రమైన’ వర్గంలోకి చేరింది. ఈ కాలుష్య పరిస్థితి దేశవ్యాప్తంగా నెలకొన్న విస్తృత గాలి నాణ్యత సంక్షోభాన్ని కూడా ప్రతిబింబిస్తోంది.

ఏక్యూఐ.ఇన్ డేటా ప్రకారం, శుక్రవారం నాటికి ప్రపంచంలోని అత్యంత కలుషితమైన 100 నగరాలలో 86 భారతదేశంలోనే ఉన్నాయి. ఢిల్లీకి తక్షణ ఉపశమనం లభించే అవకాశం తక్కువగా ఉందని భారత వాతావరణ శాఖ (ఐఎండీ) అంచనా వేసింది. నవంబర్ 16 వరకు గాలి నాణ్యత ‘చాలా అధ్వాన్నం’, ‘తీవ్రం’ వర్గాల మధ్యే ఉండే అవకాశం ఉంది. ఆ తర్వాత మెరుగైన గాలులు వీస్తే పరిస్థితిలో కొంత మెరుగుదల కనిపించవచ్చు.

ఢిల్లీ నగరంలోని పలు ప్రాంతాల్లో మరింత అధ్వాన్నమైన రీడింగ్‌లు నమోదయ్యాయి, ఇక్కడ ఏక్యూఐ స్థాయిలు 450 దాటాయి. పొరుగున ఉన్న నోయిడాలో కూడా పరిస్థితి అంతే ఆందోళనకరంగా ఉంది. అక్కడ కాలుష్య స్థాయిలు ఢిల్లీ సగటు కంటే ఎక్కువగా ఉన్నాయి. సెంట్రల్ పొల్యూషన్ కంట్రోల్ బోర్డ్ (సీపీసీబీ) నుండి అందిన సమాచారం ప్రకారం, శుక్రవారం ఉదయం ఢిల్లీలోని 58 గాలి నాణ్యత పర్యవేక్షణ కేంద్రాలలో 33 కేంద్రాలు ‘తీవ్రమైన’ కాలుష్యాన్ని నమోదు చేశాయి.

ప్రతికూల వాతావరణ పరిస్థితులతో పాటు అనేక ఉద్గార వనరులు కలవడం వల్ల శీతాకాలంలో ఢిల్లీలో కాలుష్య స్థాయిలు సాధారణంగా పెరుగుతాయి. దీపావళి తర్వాత కాల్చే బాణసంచా ఉద్గారాలు, వాహనాల నుండి వెలువడే పొగ, పారిశ్రామిక ఉద్గారాలు మరియు బొగ్గు ఆధారిత విద్యుత్ ప్లాంట్ల నుండి వెలువడే కాలుష్యం అన్నీ ఈ సమస్యకు దోహదం చేస్తాయి. తగ్గుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు, తక్కువ గాలి వేగం కాలుష్య కారకాల కదలికను, వ్యాప్తిని పరిమితం చేయడం ద్వారా పరిస్థితిని మరింత తీవ్రతరం చేస్తాయి.

ఢిల్లీలో పెరుగుతున్న కాలుష్యాన్ని తగ్గించేందుకు ప్రభుత్వం నగరవ్యాప్తంగా వాటర్ స్ప్రింక్లర్లను ఏర్పాటు చేయడంతో పాటు గాలిలోని సూక్ష్మ ధూళి కణాల ప్రభావాన్ని తగ్గించే ప్రయత్నాలు చేస్తోంది. ఇదిలా ఉండగా, దేశ రాజధాని దిల్లీలోని యమునా నదిలో పెద్ద సంఖ్యలో చేపలు చనిపోయి నీటిపై తేలుతున్న దృశ్యాలు కలకలం రేపుతున్నాయి. సోనియా విహార్ ప్రాంతంలో చేపలు భారీగా మృతిచెంది, ఒడ్డుకు కొట్టుకొచ్చిన వీడియోలు వైరల్ కావడంతో యమునా నది జల కాలుష్యంపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది.