* యుపి ప్రభుత్వం నియమించిన సిట్ దర్యాప్తు ప్రారంభం
అయోధ్యలోని రామమందిరానికి వచ్చిన విరాళాలలో అవకతవకలు జరిగాయన్న ఆరోపణలపై దర్యాప్తు చేయడానికి ఉత్తరప్రదేశ్లోని యోగి ఆదిత్యనాథ్ ప్రభుత్వం ముగ్గురు సభ్యులతో నియమించిన ప్రత్యేక దర్యాప్తు బృందం (సిట్) సోమవారం నుండి దర్యాప్తు ప్రారంభించింది. లక్నో డివిజనల్ కమిషనర్ విజయ్ విశ్వాస్ పంత్, ఇన్స్పెక్టర్ జనరల్ ఆఫ్ పోలీస్ (లక్నో రేంజ్) కిరణ్ ఎస్., ప్రత్యేక కార్యదర్శి (ఆర్థిక శాఖ) నీల్ రతన్ కుమార్లతో కూడిన ఈ సిట్ ఏడు రోజుల్లో ప్రాథమిక నివేదికను, 15 రోజుల్లో తుది నివేదికను సమర్పించాల్సి ఉంటుంది.
అయోధ్య రామమందిర నిర్వహణ బాధ్యత కలిగిన ‘శ్రీరామ జన్మభూమి తీర్థ క్షేత్ర’ ట్రస్ట్ స్వయంగా ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ను విచారణకు ఆదేశించమని కోరింది. ఆలయానికి సమర్పించిన కానుకలు, విరాళాల నిర్వహణపై చెలరేగిన ‘వదంతులకు’ తెరదించి, వాస్తవాలను వెలికితీయడానికి సమగ్ర విచారణ అవసరమని ట్రస్ట్ పేర్కొంది. విరాళాల సేకరణలో అవకతవకలు జరిగాయన్న వార్తలు వచ్చిన తర్వాత, సమాజ్వాదీ పార్టీ అధ్యక్షుడు అఖిలేష్ యాదవ్ ట్రస్ట్ పనితీరుపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తిన తర్వాత ఈ వివాదం మొదలైంది.
విరాళాలకు సంబంధించిన ప్రశ్నలకు సమాధానాలు అవసరమని అఖిలేష్ తెలిపారు. కానుకల లెక్కింపునకు సంబంధించిన సీసీటీవీ ఫుటేజీని ఎందుకు బహిర్గతం చేయలేదని ఆయన ప్రశ్నించారు. అలాగే, విరాళాల లెక్కింపు వంటి సున్నితమైన ప్రక్రియలో ట్రస్ట్, ప్రభుత్వ బ్యాంకు మధ్య ప్రైవేట్ సంస్థలను భాగస్వామ్యం చేయడంపై ఆయన అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు.
అయితే, ఈ ఆరోపణలను ‘శ్రీరామ జన్మభూమి తీర్థ క్షేత్ర’ ట్రస్ట్ తీవ్రంగా ఖండించింది. ఆలయ ఆర్థిక వ్యవహారాలు అంతర్గతంగానూ, అలాగే స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా ద్వారా క్రమం తప్పకుండా ఆడిట్ చేస్తున్నామని, ఎటువంటి గణనీయమైన అవకతవకలు బయటపడలేదని ట్రస్ట్ ప్రధాన కార్యదర్శి చంపత్ రాయ్ తెలిపారు. వచ్చే ఏడాది ఉత్తర ప్రదేశ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికలు జరుగనున్న దృష్ట్యా రాజకీయ వర్గాల నుండి వస్తున్న ఆరోపణల ప్రభావం రామమందిరం నిర్వహణపై పడకుండా, `అపవాదులు’ను కట్టడి చేసేందుకు ప్రభుత్వం ఈ విచారణ ప్రారంభించినట్లు భావిస్తున్నారు.
రామమందిర నిర్మాణ కమిటీ చైర్మన్ నృపేంద్ర మిశ్రా మాట్లాడుతూ, ఈ విచారణలో ఎటువంటి నిర్లక్ష్యం ఉండదని స్పష్టం చేశారు. ఈ విచారణలో రెండు అంశాలు ఉన్నాయని మిశ్రా పేర్కొన్నారు. అవి “నేరపరమైన అంశం”, “భవిష్యత్తులో మెరుగుదల”. “ఈ రెండు అంశాలపై తగిన చర్యలు తీసుకున్నప్పుడే, మేము భక్తుల విశ్వాసాన్ని పొందగలము,” అని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
“రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నిర్ణయం తీసుకున్న వేగం అభినందనీయం. మార్గదర్శకత్వం, ఆశీర్వాదం కోసం ముఖ్యమంత్రిని కలవాలని సిట్ బృందం కోరింది. ఆ వెంటనే వారు ఇక్కడికి వచ్చి తమ పనిని ప్రారంభించారు. సిట్ కోరే ఏ విధమైన సహకారాన్నైనా జిల్లా యంత్రాంగం అందిస్తుంది. నేను నిన్ననే జిల్లా యంత్రాంగంతో మాట్లాడాను, వారు కూడా పూర్తి సహకారం అందిస్తామని హామీ ఇచ్చారు” అని తెలిపారు.
ప్రధాని మోదీకి స్థానిక బీజేపీ నాయకుడి లేఖలు
అయోధ్యకు చెందిన బీజేపీ నాయకుడు రజనీష్ సింగ్ ట్రస్ట్ ఆర్థిక కార్యకలాపాల్లో మరింత పారదర్శకతను కోరుతూ ప్రధాన మంత్రి నరేంద్ర మోదీకి రెండు లేఖలు రాయడంతో ఈ వ్యవహారం మరింత ముదిరింది. జూన్ 9న పంపిన మొదటి లేఖలో, రామమందిరం కోట్లాది మంది ప్రజల విశ్వాస కేంద్రమని పేర్కొంటూ కానుకలు, విరాళాలు లేదా ఆలయ నిర్వహణకు సంబంధించిన ఏ ఆరోపణపైనైనా స్వతంత్ర విచారణ జరగాలని సింగ్ కోరారు.
రెండు రోజుల తర్వాత, ట్రస్ట్ ఆర్థిక వివరాలను సమగ్రంగా వెల్లడించాలని కోరుతూ సింగ్ మరో లేఖ రాశారు. అతను కోరిన వివరాలలో ప్రధానంగా ఆలయ నిర్మాణానికి దేశవ్యాప్తంగా జరిగిన విరాళాల సేకరణలో సమకూరిన నిధులు, విరాళాల పెట్టెలు, ఆన్లైన్ బదిలీలు, చెక్కులు, నగదు రూపంలో వచ్చిన విరాళాల రికార్డులు, ఆలయానికి అందిన బంగారం, వెండి, ఆభరణాల వివరాలు, ట్రస్ట్ ఖాతాలు ప్రారంభమైనప్పటి నుండి పూర్తి బ్యాంక్ స్టేట్మెంట్లు, ఆలయ నిర్మాణం, నిర్వహణకు అయిన ఖర్చులు, అలాగే ఆడిట్ నివేదికల ప్రతులు ఉన్నాయి.
అంతేకాకుండా, విరాళాలకు సంబంధించిన వివాదంపై సీనియర్ బీజేపీ నాయకుడు, అయోధ్య ఆలయ ఉద్యమ కీలక నేత వినయ్ కతియార్ ఆందోళన వ్యక్తం చేయడంతో ఈ వ్యవహారం మరింత తీవ్రరూపం దాల్చింది. “ఇది చాలా తీవ్రమైన విషయం. రామమందిర ఉద్యమం కోసం వేలాది మంది త్యాగాలు చేశారు, చాలా మంది జైలుకు వెళ్లారు. అప్పటి ముఖ్యమంత్రి కల్యాణ్ సింగ్ తన పదవికి రాజీనామా కూడా చేశారు. అటువంటి వ్యక్తులకు (దొంగతనానికి బాధ్యులైన వారికి) ట్రస్టులో చోటు లేదు, వారిని తొలగించాలి” అని పేర్కొంటూ ఆయన కఠిన చర్యలు తీసుకోవాలని డిమాండ్ చేశారు
కాగా, కానుకల లెక్కింపుతో సంబంధం ఉన్నట్లు భావిస్తున్న ఆలయ ఉద్యోగి లవ్కుశ్ మిశ్రాను పోలీసులు అదుపులోకి తీసుకోవడంతో ఈ వ్యవహారం మరింత తీవ్రరూపం దాల్చింది. అతని ఇంట్లో జరిపిన సోదాల్లో పోలీసులు సుమారు రూ. 10 లక్షల నగదును స్వాధీనం చేసుకున్నట్లు సమాచారం. అయితే, స్వాధీనం చేసుకున్న ఈ డబ్బుకు, విరాళాలకు సంబంధించిన ఆరోపణలకు మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని దర్యాప్తు అధికారులు ఇంకా అధికారికంగా నిర్ధారించలేదు. ఈ విషయంపై దర్యాప్తు కొనసాగుతోంది.
సీసీటీవీ నిఘా మధ్య ఎస్బీఐ ఉద్యోగులు కానుకల లెక్కింపు
ప్రస్తుత విధానం ప్రకారం, రామమందిరంలో సమర్పించిన కానుకలను సీసీటీవీ నిఘా మధ్య, ట్రస్ట్ ప్రతినిధుల సమక్షంలో ఎస్బీఐ ఉద్యోగులు లెక్కిస్తారు. ఆ మొత్తాన్ని అధికారిక రికార్డులలో నమోదు చేసి, మరుసటి రోజు ట్రస్ట్ ఎస్బీఐ ఖాతాలో జమ చేసే వరకు ఆలయ ప్రాంగణంలోని లాకర్లో భద్రపరుస్తారు. ప్రతిష్ఠాపన కార్యక్రమం జరిగిన వెంటనే ఒక్క రోజులోనే వసూళ్లు రూ. 3 కోట్లు దాటినట్లు సమాచారం.
సెప్టెంబర్ 2025లో వెలువడిన వార్షిక నివేదికల ప్రకారం, 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో శ్రీరామ జన్మభూమి తీర్థ క్షేత్ర ట్రస్ట్ దాదాపు రూ. 327 కోట్ల వార్షిక ఆదాయాన్ని ఆర్జించింది. ఇందులో విరాళాల ద్వారా రూ. 153 కోట్లు, వడ్డీ ఆదాయం ద్వారా రూ. 173 కోట్లు సమకూరాయి. ట్రస్ట్ గణాంకాల ప్రకారం, రోజుకు సగటున 70,000 నుండి 80,000 మంది భక్తులు సందర్శిస్తుండగా, వారాంతాలు, పండుగ సమయాల్లో ఈ సంఖ్య రెండు నుండి మూడు రెట్లు పెరుగుతుంది.
11 మంది బ్యాంక్ ఉద్యోగులు, ముగ్గురు ఆలయ ట్రస్ట్ ప్రతినిధులతో కూడిన 14 మంది సభ్యుల బృందం, నాలుగు విరాళాల పెట్టెలలోని కానుకలను లెక్కిస్తుంది. ఆలయ ట్రస్ట్ క్యాంప్ కార్యాలయ ఇన్చార్జ్ ప్రకాష్ గుప్తా మాట్లాడుతూ, కౌంటర్ల వద్ద స్వీకరించిన విరాళాలను రసీదుల ఆధారంగా మాత్రమే స్వీకరిస్తారని, ఒకవేళ ఏదైనా వ్యత్యాసం కనబడితే, అది రసీదుల ఆధారిత వసూళ్లకు కాకుండా విరాళాల పెట్టెల్లో జమ చేసిన డబ్బును లెక్కించడంలో లోపం వల్ల జరిగి ఉండవచ్చని చెప్పారు.
2024 జనవరిలో ప్రతిష్ట కార్యక్రమం జరిగిన తర్వాత, రామ మందిరం అతి తక్కువ కాలంలోనే దేశంలో అత్యంత ప్రజాదరణ పొందిన పుణ్యక్షేత్రాలలో ఒకటిగా మారింది. ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ మేనేజ్మెంట్ (ఐఐఎం) లక్నో అధ్యయనం ప్రకారం, ఆలయ ప్రారంభోత్సవం జరిగిన మొదటి ఆరు నెలల్లోనే 11 కోట్ల మందికి పైగా యాత్రికులు అయోధ్యకు వచ్చారు. రాష్ట్ర పర్యాటక శాఖ గణాంకాల ప్రకారం, 2024లో 1,64 కోట్ల మందికి పైగా యాత్రికులు ఆలయాన్ని సందర్శించగా, 2025 నాటికి ఈ సంఖ్య సుమారు 3 కోట్లకు పెరిగింది.
ఆలయం మొదట తెరిచినప్పుడు సుమారు 10 విరాళాల పెట్టెలు ఉండగా, ప్రస్తుతం ఆలయ ప్రాంగణంలో దాదాపు 40 విరాళాల పెట్టెలు ఉన్నాయి. ఆలయ ట్రస్ట్ తరపున విరాళాల లెక్కింపును పర్యవేక్షించే సిబ్బందితో సహా, దాదాపు 50 మంది ఉద్యోగులు విరాళాల లెక్కింపు ప్రక్రియలో పాలుపంచుకుంటున్నారు.
భవిష్యత్తులో, అయోధ్య ఏటా 300-40 కోట్ల మంది యాత్రికులను ఆకర్షిస్తుందని, తద్వారా ప్రపంచంలోనే అత్యంత రద్దీగా ఉండే మతపరమైన గమ్యస్థానాలలో ఒకటిగా నిలుస్తుందని అంచనా. ఈ పెరుగుదల అన్ని రంగాలలో ఆర్థిక వృద్ధికి దారితీసింది. ఎస్బిఐ పరిశోధన ప్రకారం, 2024లోనే ఈ నగరానికి సంబంధించిన యాత్రా యాత్రల ఆధారిత ఆర్థిక ఉత్పత్తి రూ. 4 లక్షల కోట్లను దాటింది. రామ మందిరంలో ఇచ్చే విరాళాలు కూడా గణనీయంగా పెరిగాయి.
రామ మందిరంలో సిట్ సుదీర్ఘ విచారణ
సోమవారం నాడు, ట్రస్ట్ తమకు అందే విరాళాలను సేకరించి, లెక్కించే ప్రక్రియను ధృవీకరించడానికి ముగ్గురు సభ్యుల సిట్ బృందం అయోధ్యలోని రామ మందిరానికి చేరుకుంది. దాదాపు ఎనిమిది గంటల పాటు, సిట్ బృందం శ్రీ రామ్ జన్మభూమి తీర్థ క్షేత్ర ట్రస్ట్కు సంబంధించిన సభ్యులను, అలాగే విరాళాలను లెక్కించడం, డిపాజిట్లు చేయడానికి ముందు నగదు కట్టలను సిద్ధం చేసే సిబ్బందిని ప్రశ్నించింది.
విచారణలో భాగంగా, సిబ్బంది కదలికల రికార్డులు, ప్రవేశ, నిష్క్రమణ ద్వారాల వద్ద అనుసరించే భద్రతా నియమావళి, గత ఏడాది కాలంలో ఆలయ పరిపాలనలో చేరిన లేదా నిష్క్రమించిన ఉద్యోగుల వివరాలను కూడా సిట్ సమీక్షించింది. దర్యాప్తు అధికారులు అదనంగా విరాళాలకు సంబంధించిన పత్రాలను తనిఖీ చేసి, సీసీటీవీ పర్యవేక్షణ వ్యవస్థను పరిశీలించారు.
ఇదిలా ఉండగా, ఈ వ్యవహారంపై సీబీఐ విచారణ, సమగ్ర కంప్ట్రోలర్ అండ్ ఆడిటర్ జనరల్ (కాగ్) ఆడిట్ జరపాలని కోరుతూ అలహాబాద్ హైకోర్టులో ఒక ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యం (పిఐఎల్) దాఖలైంది. అంతేకాకుండా, ఈ దర్యాప్తుపై సుప్రీంకోర్టు పర్యవేక్షణ చేయాలని కోరుతూ, భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తికి నేరుగా ఒక లేఖ పంపారు.
అఖిలేష్ ఆరోపణలతో రాజకీయ దుమారం
విరాళాల నిర్వహణ తీరుపై అఖిలేష్ ప్రశ్నలు లేవనెత్తగా, అధికార బీజేపీకి చెందిన ఉప ముఖ్యమంత్రి బ్రజేష్ పాఠక్ మాత్రం రామమందిరం గురించి ఎస్పీ అధినేత వదంతులు వ్యాప్తి చేస్తున్నారని ఆరోపించారు. మరోవైపు, కాంగ్రెస్ ఎంపీ ఇమ్రాన్ మసూద్ అఖిలేష్కు మద్దతు తెలుపుతూ, ఆయన వాస్తవాల ఆధారంగానే మాట్లాడి ఉంటారని పేర్కొన్నారు.
అయోధ్య పరిధిలోకి వచ్చే ఫైజాబాద్ లోక్సభ నియోజకవర్గ ఎస్పీ ఎంపీ అవధేష్ ప్రసాద్, విరాళాలలో అక్రమాలు జరిగాయని ఆరోపించారు. దీనికి బాధ్యులైన వారు ప్రజలకు తెలుసునని పేర్కొన్నారు. మరోవైపు, గతంలో కాంగ్రెస్లో ఉన్న ఆచార్య ప్రమోద్ కృష్ణమ్ ప్రతిపక్షాల ఆరోపణలను కొట్టిపారేశారు. అఖిలేష్, అతని పార్టీ గతంలో రామమందిర ఉద్యమాన్ని వ్యతిరేకించారని, కాబట్టి వారి మాటలను నమ్మలేమని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
ఆదిత్యనాథ్ ప్రభుత్వానికి ఈ అంశం అత్యంత సున్నితమైనది. ఎందుకంటే రామమందిరం అనేది బీజేపీకి అత్యంత ముఖ్యమైన రాజకీయ, సైద్ధాంతిక ప్రాజెక్టులలో ఒకటి. కోట్లాది మంది భక్తులు సమర్పించిన విరాళాలలో అవకతవకలు జరిగాయన్న ఆరోపణలు ప్రజల్లో విస్తృతమైన అపనమ్మకాన్ని కలిగించడమే కాకుండా, వచ్చే ఏడాది జరగనున్న రాష్ట్ర అసెంబ్లీ ఎన్నికల నేపథ్యంలో అధికార పార్టీపై విమర్శలు చేయడానికి ప్రతిపక్షాలకు ఒక ఆయుధంగా మారే అవకాశం ఉంది.
More Stories
పరస్పర విశ్వాసమే నేడు అత్యంత ముఖ్యమైన వ్యూహాత్మక ఆస్తి
ఉద్ధవ్ శివసేనను కుదిపేస్తున్న ‘ఆపరేషన్ టైగర్’
రాహుల్ గాంధీ టార్గెట్ బీజేపీ కాదు, కూటమి లోని మిత్రపక్షాలే