ఎమర్జెన్సీని సమర్ధించుకొనే ప్రయత్నంలో సోనియా గ్రంధం

* ఇటలీ కళ్లద్దాలు తీసి చూడాలని బిజెపి హితవు

1975లో మాజీ ప్రధాని ఇందిరా గాంధీ విధించిన ఎమర్జెన్సీపై, అలాగే బీజేపీపై చేసిన విమర్శలపై కాంగ్రెస్ నాయకురాలు సోనియా గాంధీ చేసిన వ్యాఖ్యలను భారతీయ జనతా పార్టీ (బీజేపీ) తప్పుబట్టింది. ‘ఎక్స్’లో పెట్టిన ఒక పోస్ట్‌లో, ఇందిరా గాంధీ ఎమర్జెన్సీని విధించారన్న వాస్తవాన్ని సోనియా గాంధీ వ్యాఖ్యలు మార్చలేవని పార్టీ అధికార ప్రతినిధి ప్రదీప్ భండారీ స్పష్టం చేశారు. 1984 సిక్కు వ్యతిరేక హింసాకాండ తర్వాత మాజీ ప్రధాని రాజీవ్ గాంధీ చేసిన వివాదాస్పద వ్యాఖ్యను కూడా ఆయన ప్రస్తావించారు.

“సోనియా గాంధీ ఎమర్జెన్సీని సమర్థించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు! ఆమె ఇందిరా గాంధీని బాధితురాలిగా చిత్రీకరించడానికి ప్రయత్నిస్తున్నారు. కానీ ఆమె చేసే ఈ ప్రచార కసరత్తు నిజాన్ని దాచలేదు: ఇందిరా గాంధీ ఎమర్జెన్సీని విధించారు, రాజీవ్ గాంధీ తన ప్రసిద్ధ వ్యాఖ్య ‘ఏక్ బడా పేడ్ గిర్తా హై తో ధర్తీ హిల్తీ హై’ (ఒక పెద్ద కాలు నేలకూలితే ధర్తీ హిల్తీ హై) ద్వారా ఆ వారసత్వాన్ని ముందుకు తీసుకెళ్లారు, ఇది 1984 సిక్కుల మారణకాండను సమర్థించింది!”

“దేశం గాంధీ వాద్రా కుటుంబాన్ని క్షమించలేదు, క్షమించదు!” అని భండారీ స్పష్టం చేశారు.

ఎమర్జెన్సీ గురించి సోనియా గాంధీ ఏమన్నారంటే

‘ది హిందూ’ పత్రికకు చెందిన ఎన్ రామ్‌కు ఇచ్చిన ఒక ఇంటర్వ్యూలో సోనియా గాంధీ ఎమర్జెన్సీ కాలంలో జరిగిన దురాగతాలకు సంజయ్ గాంధీని మాత్రమే బాధ్యుడిగా అంగీకరించలేదు. నవంబర్ 10న ప్రపంచ వ్యాప్తంగా విడుదల కానున్న సోనియా గాంధీ ఆత్మకథ ‘బిలాంగింగ్: ఎ జర్నీ ఆఫ్ లవ్’కు ముందు ఈ వ్యాఖ్యలు వెలువడ్డాయి. “ప్రజల దృష్టిలో సంజయ్ గాంధీ పేరు తరచుగా ఎమర్జెన్సీకి పర్యాయపదంగానే కనిపిస్తున్నప్పటికీ, అది కేవలం సంజయ్ ఒక్కడి వల్లే కాదు. ఆమెకు ఉన్న సీనియర్ సహోద్యోగుల నుండి చాలా ఒత్తిడి ఉండేది. రాజీవ్ లాగా భిన్నమైన దృక్పథం కలిగిన వ్యక్తులు ఆమె చుట్టూ చాలా తక్కువగా ఉండేవారని నేను భావిస్తున్నాను” అని ఆమె ఆ తెలిపారు.

రాజీవ్ గాంధీ తనకు తెలిసిన ఫిర్యాదులను, అభిప్రాయాలను తన తల్లికి చేరవేసేవారని సోనియా పేర్కొన్నారు. ఇందిరా గాంధీ చివరికి పరిస్థితిని అర్థం చేసుకుని, దానిని సరిదిద్దేందుకు చర్యలు తీసుకున్నారని ఆమె చెప్పారు. “నా అత్తగారు తన సొంత వివేకంతో పరిస్థితిని అర్థం చేసుకుని, దానిని చక్కదిద్దేందుకు చర్యలు తీసుకున్నారని నేను భావిస్తున్నాను” అని ఆమె చెప్పారు.

బీజేపీ ప్రభుత్వం భారతదేశంలోని వ్యవస్థలు, ప్రజాస్వామ్యంపై చూపుతున్న ప్రభావం గురించి సోనియా గాంధీ చేసిన వ్యాఖ్యలపై బీజేపీ ఎంపీ తరుణ్ చుగ్ ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. దీనిపై సుదీర్ఘంగా స్పందించిన చుగ్, భారతీయ సంస్కృతి, సనాతన సంప్రదాయాలు శతాబ్దాల దాడులను, వలస పాలనను తట్టుకుని నిలబడ్డాయని, భవిష్యత్తులోనూ అలాగే కొనసాగుతాయని తెలిపారు. శ్రీరామ జన్మభూమిలో రామమందిర నిర్మాణాన్ని ప్రస్తావించిన ఆయన, గాంధీ కుటుంబానికి చెందిన మూడు తరాలు దీనిని అడ్డుకోవడానికి ప్రయత్నించాయని ఆయన ఆరోపించారు.

“సనాతన విశ్వాసం పునరుజ్జీవనం చెందుతోంది; ఇక్కడ వారసత్వం, అభివృద్ధి రెండూ కలిసి, ఒకే చోట ఎదుగుతున్నాయి. ఇది మీకు అస్సలు నచ్చడం లేదు” అని చుగ్ చెప్పారు. సోనియా గాంధీ ఇటాలియన్ మూలాలను ఉద్దేశించి విమర్శలు చేసిన చుగ్, ఆమె తన “ఇటాలియన్ కళ్లద్దాలను” తొలగిస్తే, ప్రభుత్వం చేపట్టిన ‘సబ్కా సాత్, సబ్కా వికాస్, సబ్కా ప్రయాస్’ (అందరితో కలిసి, అందరి అభివృద్ధి కోసం, అందరి కృషితో) నినాదంతో భారత్ ఎలా ముందుకు వెళ్తుందో చూడగలరని హితవు చెప్పారు.

బీజేపీ ప్రభుత్వంపై సోనియా గాంధీ విమర్శలు

‘ది హిందూ’ పత్రికకు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో సోనియా గాంధీ మాట్లాడుతూ, గత 12 ఏళ్లుగా దేశంలోని వ్యవస్థలు, ప్రజాస్వామ్య చట్రం తీవ్రంగా దెబ్బతిన్నాయని ఆరోపించారు. వీటిని పునరుద్ధరించడానికి సమయం పడుతుందని, రాజకీయ పార్టీల నిరంతర కృషి అవసరమని ఆమె పేర్కొన్నారు. “గత పన్నెండు ఏళ్లుగా మన దేశ నిర్మాణం, మన ప్రజాస్వామ్యం, మన వ్యవస్థలకు తీవ్ర నష్టం జరిగింది,” అని ఆమె విమర్శించారు.

“ఈ ప్రభుత్వం దిగిపోయిన తర్వాత కూడా మన వ్యవస్థలను తిరిగి గాడిలో పెట్టడానికి సమయం పడుతుంది. దీనికి రాజకీయ పార్టీల నుండి గొప్ప ప్రయత్నం అవసరం. ప్రజలు ఇప్పుడు అసహనానికి గురవడం, జరిగిన నష్టాన్ని గుర్తించడం ప్రారంభించారు. కానీ నేను ఆశావాదంతో ఉన్నాను, సరైన పాలన తిరిగి రావడాన్ని భారత ప్రజలు స్వాగతిస్తారని నాకు తెలుసు,” అని ఆమె ఆ పత్రికకు తెలిపారు.

2029 లోక్‌సభ ఎన్నికల్లో బీజేపీ ఓడిపోతే, రాజకీయాలు తిరిగి విధానాలు, కార్యక్రమాలపై పోటీగా మారతాయా? అనే ప్రశ్నకు సమాధానంగా ఆమె ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.

‘ప్రజాస్వామ్య హక్కులు పరిమితం చేశారు’

ఎమర్జెన్సీని ఒక ప్రజాస్వామ్య వ్యతిరేక, నిరంకుశ అధ్యాయంగా గుర్తించాలా? అని అడగ్గా, ప్రజాస్వామ్య హక్కులు పరిమితం చేశారని సోనియా గాంధీ అంగీకరించారు. “ఎమర్జెన్సీ తర్వాతే అసలు ఏం జరిగిందో దాని తీవ్రత నాకు తెలిసింది.” “అవును, ప్రజాస్వామ్య హక్కులు పరిమితం చేశారు. హెబియస్ కార్పస్ సస్పెండ్ చేశారు. కానీ అది రాజ్యాంగబద్ధంగానే జరిగింది,” అని ఆమె ‘ది హిందూ’ పత్రికకు తెలిపారు.

హింసాత్మక నిరసనలు, ప్రభుత్వ కార్యాలయాలు, ప్రజా రవాణాకు నిప్పు పెట్టడం, విస్తృతమైన వ్యవస్థీకృత అశాంతి, ఆదేశాలను ధిక్కరించాలని అధికార యంత్రాంగానికి, సాయుధ దళాలకు పిలుపునివ్వడం వంటి వాటిని ఉదహరిస్తూ, ఇందిరా గాంధీ దృక్కోణం నుండి ఎమర్జెన్సీకి దారితీసిన పరిస్థితులను కూడా ఆమె వివరించారు. ఆ కాలంలో జరిగిన దురాగతాలపై ఇందిరా గాంధీ తర్వాత బహిరంగంగా విచారం వ్యక్తం చేశారని సోనియా గుర్తు చేశారు.