తీవ్రవాద వ్యవస్థను పూర్తిగా నిర్మూలించడానికి సమిష్టి కృషి

శాంతి, అభివృద్ధికి తీవ్రవాదం అత్యంత తీవ్రమైన ముప్పులలో ఒకటి అని పేర్కొంటూ, తీవ్రవాద వ్యవస్థను పూర్తిగా నిర్మూలించడానికి షాంఘై సహకార సంస్థ (ఎస్‌సీఓ) సభ్య దేశాలు సమష్టి కృషి చేయాలని రక్షణ మంత్రి రాజ్‌నాథ్ సింగ్ మంగళవారం కోరారు. తజికిస్తాన్‌లోని దుషాన్బేలో జరిగిన ఎస్‌సీఓ ప్రభుత్వ అధిపతుల మండలి (సి హెచ్ జి) 25వ సమావేశంలో ప్రసంగిస్తూ, తీవ్రవాదం అమాయకుల ప్రాణాలను బలిగొనడమే కాకుండా, పెట్టుబడులు, వాణిజ్యానికి అంతరాయం కలిగిస్తుందని, సమాజాలను తీవ్రవాద భావజాలం వైపు మళ్లిస్తుందని, యువతకు దక్కాల్సిన అవకాశాలను దూరం చేస్తుందని సింగ్ ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.

“తీవ్రవాదానికి ఎలాంటి సమర్థన ఉండకూడదు, దానిని ఎదుర్కోవడంలో ద్వంద్వ ప్రమాణాలు అవలంబించకూడదు, తీవ్రవాదులకు ఆర్థిక సహాయం చేసే, మద్దతు ఇచ్చే లేదా సురక్షిత ఆశ్రయాలు కల్పించే వారికి చోటు లేదు,” అని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఈ సమావేశంలో సింగ్ ఈ వ్యాఖ్యలు చేస్తున్నప్పుడు పాకిస్తాన్ ఉప ప్రధాని ఇషాక్ దార్ కూడా అక్కడే ఉన్నారు. ఆగస్టు-సెప్టెంబర్‌లో బిష్కెక్‌లో జరిగిన ఎస్‌సీఓ శిఖరాగ్ర సమావేశాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ, భద్రత, అనుసంధానం, అవకాశాలపై పటిష్టమైన చర్యలు తీసుకోవాల్సిన అవసరాన్ని ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ నొక్కిచెప్పారని సింగ్ తెలిపారు.

ఆర్థిక సంబంధాలు సమ్మిళితంగా, పరస్పర ప్రయోజనకరంగా ఉండాలని ఆయన నొక్కి చెప్పారు. ఎస్‌సిఓ కూటమి సమర్థవంతంగా పనిచేయాలని, సార్వభౌమ సమానత్వం, ఏకాభిప్రాయం, పరస్పర గౌరవం వంటి సూత్రాలకు కట్టుబడి ఉండాలని సింగ్ కోరారు. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, వాణిజ్య, సరఫరా గొలుసు అంతరాయాలు, ఇంధన, ఆహార భద్రతా ఆందోళనలు, పెరుగుతున్న సాంకేతిక అంతరాలతో కూడిన అనిశ్చిత ప్రపంచ ఆర్థిక వాతావరణం నేపథ్యంలో, ఏకాభిప్రాయాన్ని ఆచరణలోకి మార్చాలని రక్షణ మంత్రి ఎస్‌సిఓకు పిలుపునిచ్చారు.

‘2026-2030 బహుపాక్షిక వాణిజ్య, ఆర్థిక సహకార కార్యక్రమం కోసం కార్యాచరణ ప్రణాళిక’ను ఆమోదించడాన్ని సింగ్ సమర్థించారు. తాష్కెంట్‌లోని యూనివర్సల్ సెంటర్‌ను, దుషాన్బేలోని మాదకద్రవ్యాల నిరోధక కేంద్రాన్ని సంస్థ యొక్క శాశ్వత విభాగాలుగా మార్చడానికి బిష్కెక్‌లో తీసుకున్న నిర్ణయాన్ని సింగ్ స్వాగతించారు. అనుసంధానంపై మాట్లాడుతూ, మార్కెట్లను అనుసంధానించి, వాణిజ్యాన్ని సులభతరం చేసే కార్యక్రమాలకు భారతదేశం మద్దతు ఇస్తుందని సింగ్ చెప్పారు.

మధ్య ఆసియాను విస్తృత మార్కెట్లతో అనుసంధానించగల మార్గాలుగా అంతర్జాతీయ ఉత్తర-దక్షిణ రవాణా కారిడార్, చాబహార్ పోర్టులను ఆయన ఉదహరించారు. అయితే, అటువంటి ప్రాజెక్టులు అన్ని దేశాల సార్వభౌమత్వం, ప్రాదేశిక సమగ్రత పట్ల సంప్రదింపులు మరియు గౌరవంపై ఆధారపడి ఉండాలని ఆయన చెప్పారు. “ఈ సూత్రాలపై ఆధారపడని ప్రాజెక్టులు నిలకడగా ఉండవు,” అని ఆయన జోడించారు. భౌతిక మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు అతీతంగా ఆలోచించాలని కూడా మంత్రి పిలుపునిచ్చారు.

ఈ ప్రాంతంలో వ్యాపార వ్యయాన్ని తగ్గించడానికి కస్టమ్స్ విధానాలను సరళీకరించడం, డిజిటల్ డాక్యుమెంటేషన్, మెరుగైన లాజిస్టిక్స్ అవసరమని సింగ్ తెలిపారు. భారతదేశ అనుభవాన్ని ఉదాహరణగా చూపుతూ, సింగ్ ఆ దేశ డిజిటల్ పబ్లిక్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్‌ను ప్రస్తావించారు. ఇది సేవల పంపిణీని, ఆర్థిక సమ్మిళితాన్ని మార్చివేసిందని, అలాగే ఆ దేశంలో పెద్ద స్టార్టప్ ఎకోసిస్టమ్ ఉందని ఆయన తెలిపారు.

“యువతకు మనం కల్పించే అవకాశాలు, మన పారిశ్రామికవేత్తలకు మనం తెరిచే కొత్త మార్కెట్లు, మన రైతులకు, చిన్న తరహా వ్యాపార యజమానులకు మనం అందుబాటులో ఉంచే సాంకేతికతలు, సమాజాల మధ్య మనం పెంపొందించే సంబంధాల ద్వారా మన విజయాన్ని కొలవాలి,” అని రాజ్‌నాథ్ సభకు తెలిపారు.

ఇదిలా ఉండగా, బహుపాక్షిక ఆర్థిక, వాణిజ్య సహకారంలో పురోగతిని ఈ సమావేశం సమీక్షించింది. అలాగే రవాణా, ఆర్థిక, డిజిటల్ ఆర్థిక వ్యవస్థ, సామాజిక అభివృద్ధి రంగాలలో సహకారాన్ని బలోపేతం చేసే మార్గాలపై చర్చించింది. ప్రతినిధి బృందాల అధిపతులు 2027 సంవత్సరానికి ఎస్‌సీఓ బడ్జెట్, ఆర్థిక, పరిపాలనా నిర్ణయాలు, 2026-2030 కార్యాచరణ ప్రణాళికతో కూడిన ఉమ్మడి ప్రకటనను ఆమోదించారు.