స్టార్‌లింక్ ఆలస్యం వెనుక భద్రతా సమస్యలు?

జయంత రాయ్ చౌదరి

భారతదేశపు 40.62 బిలియన్ డాలర్ల టెలికాం మార్కెట్‌లో పాగా వేయాలన్న ఎలాన్ మస్క్ ప్రయత్నానికి భద్రతా, సాంకేతిక ఆందోళనలే అడ్డంకిగా ఉన్నాయా? టెస్లా, స్పేస్‌ఎక్స్ సంస్థల వ్యవస్థాపకుడైన ప్రముఖ నూతన యుగ వ్యాపారవేత్త ఎలాన్ మస్క్, భారతదేశంపై అసంతృప్తితో ఉన్నారు. ఆయన ‘ఒలిగార్క్‌లు’ అని పిలిచే శక్తివంతమైన భారతీయ దేశీయ వ్యాపార వర్గాలు, తమ టెలికాం గుత్తాధిపత్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి ఇక్కడి నుండి తన స్టార్‌లింక్ శాటిలైట్ కమ్యూనికేషన్స్ ఛానల్ వాణిజ్య ప్రయోగాన్ని అడ్డుకుంటున్నాయని ఆరోపించడమే న్యూఢిల్లీపై ఆయనకున్న అసంతృప్తికి ప్రధాన కారణం.

ఏదైనా సర్వీస్ ప్రొవైడర్‌కు అనుమతి ఇచ్చే ప్రక్రియ సమయం తీసుకునేది అయినప్పటికీ, అది నిష్పక్షపాతంగా, వివక్షారహితంగా ఉంటుందని, కేవలం ప్రామాణిక భద్రత, స్పెక్ట్రమ్ అనుమతుల కోసం వేచి చూస్తున్నామని భారత ప్రభుత్వం చెబుతోంది. అయితే, స్టార్‌లింక్ వంటి శాటిలైట్ ఆధారిత సేవలకు భారతదేశపు టెలికాం భద్రతా యంత్రాంగం చేసే ఎలాంటి ట్యాపింగ్ లేదా పర్యవేక్షణనైనా తప్పించుకునే సామర్థ్యం ఉన్నందున, ఈ అనుమతులు ఇచ్చే ముందు తమకు అనేక హామీలు అవసరమని భద్రతా సేవలలోని అంతర్గత వర్గాలు చెబుతున్నాయి.

డిసెంబర్ 2024లో, తూర్పు ఇంఫాల్ జిల్లాలోని ఒక ఉగ్రవాదుల స్థావరం నుండి భద్రతా దళాలు స్టార్‌లింక్ కమ్యూనికేషన్ పరికరాలను స్వాధీనం చేసుకున్నప్పటి నుండి, మస్క్ స్టార్‌లింక్ గురించి తమకు భద్రతాపరమైన ఆందోళనలు ఉన్నాయని ఉన్నతాధికారులు తెలిపారు. “ఇలాంటి ఉపగ్రహ ఆధారిత కమ్యూనికేషన్లు మన కంట పడకుండా తప్పించుకోగలవు, అదే మాకు సమస్యగా మారింది,” అని అధికారులు అంగీకరించారు.

స్టార్‌లింక్ ఇప్పటికే బంగ్లాదేశ్‌లో ఎర్త్ స్టేషన్లతో తన కార్యకలాపాలను ఏర్పాటు చేసింది. ఆసక్తికరంగా, పొరుగు దేశాలైన భారతదేశం, మయన్మార్‌లకు “ఫిల్టర్ చేయని ఇంటర్నెట్ బ్యాండ్‌విడ్త్”ను ఎగుమతి చేయడానికి ఢాకా స్టార్‌లింక్‌కు అనుమతి ఇచ్చింది.

మణిపూర్ లేదా కాశ్మీర్ వంటి అత్యవసర పరిస్థితులు లేదా సంఘర్షణల సమయంలో స్టార్‌లింక్ సేవలను పరిమితం చేయడానికి లేదా నిలిపివేయడానికి భారతదేశానికి సాంకేతిక, చట్టపరంగా హామీలు ఇవ్వాలని, అలాగే విదేశీ ప్రభుత్వం జారీ చేసిన ఎలాంటి విరుద్ధమైన ఆదేశాలను ఈ నెట్‌వర్క్ పాటించదని గంభీరమైన వాగ్దానాలు ఇవ్వాలని అధికారులు కోరుతున్నారు.

భారతీయ లైసెన్సింగ్ నిబంధనల ప్రకారం, భారతీయ వినియోగదారుల ట్రాఫిక్ అంతా భారతీయ గేట్‌వేల ద్వారానే వెళ్లాలి. డేటా సెంటర్లు, ప్రధాన నెట్‌వర్క్ అంశాలు విదేశాలలో కాకుండా ఇక్కడే ఏర్పాటు చేయాలి. సంక్షిప్తంగా చెప్పాలంటే, ప్రతి గేట్‌వే సైట్‌లో పనిచేసే అడ్డగింపు/పర్యవేక్షణ వ్యవస్థను, నిషేధిత కంటెంట్‌ను నిరోధించే సామర్థ్యాన్ని, భద్రతా సంస్థల ఆదేశాల మేరకు నిర్దిష్ట వినియోగదారులకు లేదా ప్రాంతాలకు సేవలను నిలిపివేసే సామర్థ్యాన్ని స్టార్‌లింక్ ప్రదర్శించాలని భద్రతా అధికారులు కోరుకుంటున్నారు.

అయితే, మస్క్ గతంలో ఎక్స్ లో ఒక పోస్ట్‌లో, “భారత ప్రజలపై తమ గుత్తాధిపత్య పట్టును కొనసాగించడానికి కొంతమంది కుబేరులు స్టార్‌లింక్‌ను అడ్డుకుంటున్నారు” అని వాదించారు. “వారు ఎవరో మీరు ఊహించగలరు… ఇది భారత ప్రజలపై చేసిన నేరం!” అని గూఢంగా జోడించారు.

ఈ బిలియనీర్ పారిశ్రామికవేత్త వ్యాఖ్యలు, భారతదేశంలోని రెండు అతిపెద్ద టెలికాం ఆపరేటర్లైన ముఖేష్ అంబానీ నేతృత్వంలోని రిలయన్స్ జియో, సునీల్ మిట్టల్ నడుపుతున్న భారతీ ఎయిర్‌టెల్‌తో దీర్ఘకాలంగా కొనసాగుతున్న వివాదాన్ని మళ్లీ రాజేశాయి. శాటిలైట్ స్పెక్ట్రమ్‌ను పరిపాలనాపరంగా కేటాయించడం కాకుండా వేలం వేయాలని ఈ రెండు సంస్థలు వాదించాయి.

ఈ చర్య స్టార్‌లింక్ వంటి వినూత్న సాంకేతికతను ఉపయోగించే స్టార్టప్‌లకు నష్టం కలిగిస్తుంది. అయితే, మస్క్ వివక్ష ఆరోపణను భారత కమ్యూనికేషన్ల మంత్రిత్వ శాఖ తిరస్కరిస్తూ, శాటిలైట్ కమ్యూనికేషన్ల నియంత్రణ చట్రం “నిష్పక్షపాతంగా, వివక్షారహితంగా” ఉందని, ఇది అన్ని సంస్థలకు సమానంగా వర్తిస్తుందని పేర్కొంది. స్టార్‌లింక్, వన్ వెబ్, జియో అనే మూడు సంస్థలూ “స్థూలంగా ఒకే నియంత్రణ దశలో” ఉన్నాయని, వాటి పట్ల పక్షపాతం చూపుతున్నారన్న సూచనలు “నిరాధారమైనవి, అపోహలతో కూడినవి” అని అధికారులు తెలిపారు.

ఇప్పటి వరకు, స్టార్‌లింక్ గత సంవత్సరం శాటిలైట్-కమ్యూనికేషన్ లైసెన్స్‌ను పొందగలిగింది. అయినప్పటికీ, తన సేవలను విక్రయించడం ప్రారంభించే ముందు వాణిజ్య కార్యకలాపాలకు భద్రతా అనుమతులు, స్పెక్ట్రమ్ కేటాయింపు అవసరం.

(ది స్టేట్స్‌మ్యాన్ నుండి)