ఛత్తీస్గఢ్లోని నారాయణ్పూర్ జిల్లా, లొంగిపోయిన నక్సల్స్ను, స్థానిక యువతను ఒకచోట చేర్చే జిల్లా పరిపాలన కార్యక్రమమైన ‘నారాయణ్పూర్ గిరిజన, గ్రామీణ కళల సంస్థ’ (నితారా) ద్వారా పునరావాసం, సాంస్కృతిక పరిరక్షణ కోసం నాటకరంగం, జానపద కళలను సాధనాలుగా ఉపయోగిస్తోంది. ఈ కార్యక్రమం, మాజీ నక్సల్స్ను ప్రధాన స్రవంతి సమాజంలోకి తిరిగి చేర్చడానికి మద్దతునిస్తూ, బస్తర్ ప్రాంతపు ఘనమైన గిరిజన వారసత్వాన్ని ప్రోత్సహించడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
ఒకప్పుడు వామపక్ష తీవ్రవాదానికి ప్రసిద్ధి చెందిన అబుజ్మద్, ఇప్పుడు శాంతి, సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనం, సామాజిక పరివర్తనపై దృష్టి సారించిన ప్రయత్నాలకు సాక్ష్యంగా నిలుస్తోంది. ఈ కార్యక్రమంలో భాగంగా, లొంగిపోయిన 18 మంది నక్సల్స్, స్థానిక యువతతో కలిసి, న్యూఢిల్లీలోని నేషనల్ స్కూల్ ఆఫ్ డ్రామా (ఎన్ఎస్డి) నిపుణులచే నటన, నాటకరంగం, జానపద కళలలో 30 రోజుల శిక్షణా కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నారు.
తరువాత, ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొన్నవారు ‘చందా ఔర్ చకోర్’ అనే నాటకాన్ని రూపొందించారు. సామాజిక మార్పు, విద్య, అభివృద్ధి, బస్తర్ ప్రాంతపు సాంస్కృతిక సంప్రదాయాల గురించి అవగాహన కల్పించడానికి ప్రస్తుతం ఈ నాటకాన్ని గ్రామాలలో ప్రదర్శిస్తున్నారు. నారాయణ్పూర్ కలెక్టర్ నమ్రతా జైన్ మాట్లాడుతూ, ఈ ప్రాంతపు విశిష్టమైన జానపద కళ, సంగీతం, సంప్రదాయాలకు జాతీయ గుర్తింపు ఇవ్వడంతో పాటు, లొంగిపోయిన నక్సల్స్ మరియు స్థానిక కళాకారులకు అవకాశాలు కల్పించేందుకు ‘నితారా’ను ప్రారంభించినట్లు తెలిపారు.
ఎన్ఎస్డి నిపుణుల మార్గదర్శకత్వంలో నెల రోజుల పాటు జరిగిన ఈ శిక్షణలో నటన, సంభాషణల పంపిణీ, వేదిక నిర్వహణ, హావభావాలు, ప్రదర్శన మెళకువలు నేర్పినట్లు ఆమె చెప్పారు. జైన్ ప్రకారం, ఈ కార్యక్రమం నారాయణ్పూర్ సాంస్కృతిక వారసత్వానికి జాతీయ వేదికను అందించే లక్ష్యంతో ఉంది. శాంతి, అభివృద్ధి, బస్తర్ ప్రాంతపు సాంస్కృతిక గుర్తింపును ప్రోత్సహించడానికి ఈ నాటక బృందం గ్రామాల్లో పర్యటిస్తోందని ఆమె తెలిపారు.
‘చందా ఔర్ చకోర్’ ఒక సాంస్కృతిక ప్రదర్శనగా, సామాజిక అవగాహన మాధ్యమంగా ఉపయోగపడుతుందని అధికారులు తెలిపారు. ఈ నాటకం బస్తర్ ప్రాంతపు సాంప్రదాయ ఆచారాలు, జానపద సంగీతం,వివాహ సంప్రదాయాలను చిత్రిస్తూ, విద్య, ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాలు, గ్రామ సభలలో భాగస్వామ్యం ప్రాముఖ్యతను తెలియజేస్తుంది.
తన అనుభవాన్ని పంచుకుంటూ, లొంగిపోయిన నక్సల్ లాలూ వెంజం తాను ఒకప్పుడు మావోయిస్టు ఉద్యమంతో సంబంధం కలిగి ఉన్నానని, కానీ ఇప్పుడు ప్రధాన స్రవంతిలో చేరానని చెప్పారు. “నేను ఒక సాంస్కృతిక బృందంలో భాగమవుతానని ఎప్పుడూ అనుకోలేదు. ఈ రోజు మా నాటకాలు గ్రామాలలో అభివృద్ధి, విద్య, అవగాహన సందేశాలను వ్యాప్తి చేస్తున్నాయి,” అని ఆయన చెప్పారు.
2002లో మావోయిస్టు సంస్థలో చేరి, 2025లో దానిని విడిచిపెట్టిన మరో పాల్గొనే వ్యక్తి, కేసరి గావ్డే, నితారా తనకు నటన నేర్చుకునే అవకాశాన్ని ఇచ్చిందని తెలిపారు. తమ బృందం ముఖ్యమంత్రి ఎదుట ‘చందా ఔర్ చకోర్’ను కూడా ప్రదర్శించిందని ఆయన తెలిపారు. ఈ కార్యక్రమంతో సంబంధం ఉన్న, లొంగిపోయిన మరో నక్సల్ సేతుఅడ్డ, నాటకరంగం తనకు ఒక కొత్త లక్ష్యాన్ని ఇచ్చిందని చెప్పారు. గతంలో మావోయిస్టు సాంస్కృతిక విభాగం కోసం ప్రదర్శనలు ఇచ్చిన ఆయన, ఇప్పుడు ప్రభుత్వ పథకాలు, సామాజిక అభివృద్ధిపై అవగాహన కల్పించడానికి కళను ఉపయోగిస్తున్నారు.
More Stories
2013లో “మోదీ ప్రభంజనం” సృష్టించిన కాలేజీ నుండి జెన్ జెడ్ కు సందేశం
టీ20 ఆసియాక్పలో 7 వికెట్లతో పాకిస్థాన్ను చిత్తుచేసిన భారత్
శ్రీనగర్ లో తొలిసారి సోమవారం నుంచి అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవం