* మూడు సున్నీ ముస్లిం దేశాల కలయికతో ‘ఇస్లామిక్ నాటో’!
ఒక ముఖ్యమైన పరిణామంలో, పాకిస్తాన్, సౌదీ అరేబియా, టర్కీ శుక్రవారం ఒక కీలకమైన ఉమ్మడి రక్షణ ఒప్పందంపై సంతకాలు చేశాయి. ఈ ఒప్పందం ప్రకారం, వాటిలో ఒకదానిపై జరిగే ఏ దాడినైనా, అన్ని దేశాలపై జరిగిన దాడిగా పరిగణిస్తారు. పశ్చిమ ఆసియాలో ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో, భద్రతాపరమైన ఆందోళనలు అధికమవుతున్న తరుణంలో ఈ ఒప్పందంపై సంతకాలు జరిగాయి.
ఇస్లాంకు అత్యంత పవిత్ర నగరమైన మక్కాలోని అల్-సఫా ప్యాలెస్లో జరిగిన ‘మక్కా అల్-ముకరమ్మా ఉమ్మడి రక్షణ సదస్సు’ అనంతరం, పాకిస్తాన్ ప్రధానమంత్రి షెహబాజ్ షరీఫ్, సౌదీ యువరాజు మహమ్మద్ బిన్ సల్మాన్, టర్కీ అధ్యక్షుడు రెసెప్ తయ్యిప్ ఎర్డోగాన్ ఈ ఒప్పందంపై సంతకాలు చేశారని ఒక ఉమ్మడి ప్రకటనలో తెలిపారు.
‘మక్కా ఉమ్మడి రక్షణ ఒప్పందం’ ప్రధాన లక్ష్యం, ఎలాంటి దురాక్రమణ చర్యకైనా వ్యతిరేకంగా సామూహిక నిరోధక శక్తిని బలోపేతం చేయడం. ఈ మూడు దేశాలలో దేనిపైనైనా జరిగే సాయుధ దాడిని, అన్ని దేశాలపై జరిగిన దాడిగా పరిగణించాలని ఈ ఒప్పందం నిర్దేశిస్తుంది. ఈ ఒప్పందం మూడు దేశాల మధ్య రక్షణ సహకారానికి సంబంధించిన అన్ని అంశాలను పెంపొందించడానికి కూడా వీలు కల్పిస్తుంది.
ఇది కాకుండా, ఈ రక్షణ ఒప్పందం “సురక్షితమైన, సుసంపన్నమైన భవిష్యత్తును సాధించే క్రమంలో, తమ సమిష్టి భద్రతను మరింత బలోపేతం చేయడానికి, మరియు ఈ ప్రాంతంలోనూ, వెలుపల కూడా శాంతి, భద్రత మరియు స్థిరత్వాన్ని ప్రోత్సహించడానికి మూడు దేశాల ఉమ్మడి నిబద్ధతను” కూడా ప్రతిబింబిస్తుంది.
ఉత్తర అమెరికా, ఐరోపా దేశాల కలయికతో రెండో ప్రపంచ యుద్ధం ముగిసిన తర్వాత సోవియట్ యూనియన్ను అడ్డుకోవడానికి 1949లో నాటో ఏర్పాటైంది. మొదట్లో 12 దేశాలకు ఇందులో సభ్యత్వం ఉండగా, ప్రస్తుతం ఇందులో 32 దేశాలకు సభ్యత్వం ఉంది. ఉక్రెయిన్ నాటో కూటమిలో చేరడానికి ప్రయత్నాలు చేయడంతోనే రష్యా ఆ దేశంపై యుద్ధానికి దిగింది.
నాటో కూటమిలోని ఏ ఒక్క సభ్య దేశంపై దాడి జరిగినా సరే, కూటమిలోని అన్ని దేశాలపై దాడి జరిగినట్లుగా పరిగణిస్తారు. దాడికి గురైన దేశానికి మద్దతుగా కూటమిలోని మిగతా 31 దేశాలు సైనిక చర్య చేపడతాయి. ఈ కూటమికి పెద్దన్న అమెరికా. ఇప్పుడు నాటో తరహాలోనే ఇస్లామిక్ కూటమి ఏర్పాటు దిశగా వేగంగా అడుగులు పడుతున్నాయి.
గత ఏడాది సెప్టెంబర్ లో సౌదీ అరేబియా, పాకిస్థాన్ కలిసి ఓ వ్యూహాత్మక రక్షణ ఒప్పందంపై సంతకాలు చేయడం తెలిసిందే. ఈ ఒప్పందం ప్రకారం ఒక దేశంపై దాడి జరిగితే, ఇరు దేశాలపైనా దాడి జరిగినట్లుగా పరిగణిస్తారు. మధ్యప్రాచ్యం అంతటా ఇరాన్ వివాదం పొత్తుల స్వరూపాన్ని మారుస్తున్న తరుణంలో, పాకిస్తాన్, టర్కీ, సౌదీ అరేబియా దేశాలు శుక్రవారం జెడ్డాలో ఈ త్రైపాక్షిక రక్షణ ఒప్పందంపై సంతకం చేయనున్నారు.
ఇది ఒక కొత్త ప్రాంతీయ భద్రతా భాగస్వామ్యాన్ని సృష్టిస్తుందని రాయిటర్స్ వార్తా సంస్థ నివేదించింది. ఇరాన్పై అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ సైనిక చర్య గల్ఫ్ భద్రతా బలహీనతలను బహిర్గతం చేసి, హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా నౌకాయానానికి అంతరాయం కలిగించిన తర్వాత పెరిగిన ఉద్రిక్తతల మధ్య ఈ ఒప్పందం కుదిరింది. ఈ ఒప్పందం మూడు ప్రధాన సున్నీ ముస్లిం దేశాల మధ్య సహకారాన్ని మరింత బలోపేతం చేస్తున్నప్పటికీ, ప్రతి దేశం ఏయే కట్టుబాట్లు చేస్తుందనే దానిపై తక్షణ స్పష్టత రాలేదు.
టర్కీ నాటో సభ్య దేశం కాగా, సౌదీ అరేబియా అమెరికా మిత్రదేశం, ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద చమురు ఎగుమతిదారులలో ఒకటి. అత్యంత శక్తివంతమైన గల్ఫ్ దేశం. టర్కీ రక్షణ రంగంలో ఎంతో పురోగతి సాధించింది. తక్కువ ధరలోనే మానవ రహిత డ్రోన్లు తయారు చేయడంలో టర్కీ నేర్పరి. ఇటీవల తరచుగా వార్తల్లో ఉంటున్న కమికేజ్, స్వార్మ్ సూసైడ్ డ్రోన్లను టర్కీ తయారు చేస్తుంది. అమెరికా, చైనా, రష్యా తర్వాత ఐదో తరం స్టెల్త్ ఫైటర్ జెట్ను తయారు చేసిన దేశంగా టర్కీ నిలిచింది. మిలటరీ ఎలక్ట్రానిక్స్, ఎలక్ట్రానిక్ వార్ఫేర్లో టర్కీ అగ్రరాజ్యాలతో సమానంగా ఎదిగింది.
నిశితంగా గమనిస్తున్న భారత్
పాకిస్తాన్ మాత్రమే అణ్వాయుధాలు కలిగిన ముస్లిం దేశం. పాకిస్తాన్తో పెరుగుతున్న టర్కీ రక్షణ సహకారం, ప్రాంతీయ భద్రతలో పెరుగుతున్న సౌదీ అరేబియా పాత్ర దృష్ట్యా, ఈ ఒప్పందాన్ని న్యూఢిల్లీ నిశితంగా గమనిస్తున్నది. విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రతినిధి రణధీర్ జైస్వాల్ మాట్లాడుతూ, “మేము కూడా ఈ పరిణామాన్ని నిశితంగా గమనిస్తున్నాము. మీకు ఎప్పటికప్పుడు సమాచారం అందిస్తూ ఉంటాము” అని పేర్కొన్నారు.
ఈ పరిణామం నేపథ్యంలో, ఈ సైనిక పొత్తు, గూఢచార సమాచార మార్పిడి, పాకిస్తాన్ వ్యూహాత్మక సామర్థ్యాల సంభావ్య ఏకీకరణ తమ ప్రాంతీయ భద్రతపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతాయోనని న్యూఢిల్లీ అంచనా వేస్తోంది. దాదాపు ఒక సంవత్సరం పాటు జరిగిన చర్చల అనంతరం ఈ ఒప్పందం కుదిరింది. .
కాగితపు ఒప్పందం రియాద్ కు రక్షణ కల్పించలేవు.. ఇరాన్
ఇరాన్ పార్లమెంట్, జాతీయ భద్రత, విదేశాంగ విధాన కమిషన్ సభ్యుడు పాకిస్తాన్, సౌదీ అరేబియా, టర్కీల మధ్య కుదిరిన కొత్త రక్షణ ఒప్పందాన్ని విమర్శించారు. ఈ ఒప్పందంపై సంతకాలు జరిగినప్పటికీ, ఇది రియాద్కు శాశ్వత భద్రతకు హామీ ఇవ్వదని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
ఈ రక్షణ ఒప్పందంపై స్పందిస్తూ ఇబ్రహీం రెజాయీ ఇలా రాశారు: “అమెరికన్లకు సంవత్సరాల తరబడి ఏకపక్షంగా ఇచ్చిన సాంత్వన ఎలాగైతే సౌదీలకు భద్రతను తీసుకురాలేదో, అలాగే టర్కీ, పాకిస్తాన్లతో చేసుకున్న కాగితపు ఒప్పందం కూడా వారికి భద్రతను తీసుకురాదని సౌదీలు తెలుసుకోవాలి.” సౌదీ అరేబియా తన విధానాలను సంస్కరించుకుంటే, భద్రత కోసం ఇతరులను ‘యాచించాల్సిన’ అవసరం ఉండదని ఆయన పేర్కొన్నారు.
More Stories
ఇరాన్ సుప్రీం నాయకుడు మొజ్తబాను ఆసుపత్రికి తరలించారా?
అరుణాచల్లోని 27 ప్రదేశాలను చైనా పేర్లను తిప్పికొట్టిన భారత్
2027 పంజాబ్ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో తిరిగి బీజేపీ, అకాలీ దళ్ పొత్తు?