ప్రపంచ ఉగ్రవాద సూచికలో అగ్రగామి పాకిస్తాన్

ప్రపంచ దేశాల్లో ఉగ్రవాద దాడులు, ఉగ్రవాద దాడుల కారణంగా సంభవిస్తున్న మరణాలు గణనీయంగా తగ్గుముఖం పడుతున్నప్పటికీ పాకిస్థాన్‌ లో మాత్రం పరిస్థితి అందుకు భిన్నంగా ఉన్నది. ‘ప్రపంచ ఉగ్రవాద సూచిక 2026’ లో పాకిస్థాన్ అగ్రస్థానంలో నిలిచింది. గడిచిన ఏడాది అక్కడ ఉగ్రవాద సంబంధ ఘటనల్లో ఏకంగా 1,139 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయినట్లు శనివారం విడుదలైన ఒక నివేదిక స్పష్టం చేసింది. 

మొరాకోకు చెందిన జర్నలిస్ట్, పరిశోధకురాలు ఫాతిమా ఎల్ హషిమి ‘అమెరికన్ థింకర్’ అనే ఆన్‌లైన్ మ్యాగజైన్‌లో ఈ విషయంపై విశ్లేషించారు.  పాకిస్థాన్‌లో హింస ఒక సాధారణ విషయంగా మారిపోయిందని, ఇది దేశ భద్రతా వ్యవస్థ తీవ్రంగా క్షీణిస్తోందనడానికి నిదర్శనమని ఫాతిమా పేర్కొన్నారు.  పాకిస్థాన్‌లో ఉగ్రవాదం పెరగడం ఇది వరుసగా ఆరో ఏడాది అని ఆమె గుర్తుచేశారు. దశాబ్ద కాలంలో ఎన్నడూ లేనంతగా మరణాల సంఖ్య పెరిగిందని తెలిపారు.

2025లో జరిగిన ఉగ్రదాడుల్లో 74 శాతానికిపైగా, మరణాల్లో 67 శాతం ఖైబర్ పఖ్తుంఖ్వా, బలూచిస్థాన్ ప్రావిన్సులలోనే నమోదయ్యాయని ఫాతిమా వివరించారు. ఈ ప్రాంతాల్లో పాలన, అభివృద్ధి లేకపోవడంవల్లే అంతర్గత సంఘర్షణలకు కేంద్రంగా మారాయని ఆమె అభిప్రాయపడ్డారు. పాకిస్థాన్ ఉగ్రవాద నిరోధక వ్యూహం కేవలం సైనిక చర్యలకే పరిమితమైందని, పాలనాపరమైన సంస్కరణలు, తీవ్రవాదాన్ని నిరోధించే ఇతర చర్యలు బలహీనంగా ఉన్నాయని ఫాతిమా విమర్శించారు.  

కేవలం సైనిక బలంతో కాకుండా రాజకీయ స్పష్టత, సమర్థవంతమైన పాలన, పొరుగు దేశాలతో సత్సంబంధాలు వంటి చర్యలు చేపడితేనే పాకిస్థాన్‌లో శాంతి నెలకొంటుందని ఆమె స్పష్టంచేశారు. ఈ పెరుగుదల వెనుక ఉన్న అనేక కారణాలను ఈ నివేదిక గుర్తించింది. ఆఫ్ఘనిస్తాన్‌తో పాకిస్తాన్‌కు ఉన్న ఉద్రిక్త సంబంధాలు, ముఖ్యంగా తాలిబన్ల పునరాగమనం తర్వాత, సరిహద్దు ఉగ్రవాదానికి సారవంతమైన భూమిని సృష్టించాయి.

నిషేధిత తెహ్రీక్-ఇ-తాలిబన్ పాకిస్తాన్ (టిటిపి) దేశంలో పనిచేస్తున్న అత్యంత ప్రాణాంతకమైన సమూహంగా, ప్రపంచవ్యాప్తంగా మూడవ అత్యంత ప్రాణాంతకమైనదిగా ఆవిర్భవించింది.  2009 నుండి, పాకిస్తాన్‌లో జరిగిన మొత్తం ఉగ్రవాద సంఘటనలలో 67 శాతానికి పైగా టిటిపి  దాడులే ఉన్నాయి. ఈ సమూహం రెండవ అత్యంత చురుకైన సంస్థ అయిన బలూచిస్తాన్ లిబరేషన్ ఆర్మీ (బిఎల్ఏ) కంటే ఐదు రెట్లు ఎక్కువ దాడులను నిర్వహించింది.

కేవలం 2025లోనే, టిటిపి సంఘటనలు 24 శాతం పెరిగాయ.ఈ దాడులన్నీ పాకిస్తాన్ లోపల, ప్రధానంగా ఆఫ్ఘన్ సరిహద్దుకు సమీపంలో ఉన్న ఖైబర్ పఖ్తూన్‌ఖ్వాలో జరిగాయి. ప్రపంచంలోని అత్యంత ప్రాణాంతకమైన రెండు ఉగ్రవాద సంస్థలైన ఇస్లామిక్ స్టేట్ (ఐఎస్) టిటిపి ఉనికిని మరింత క్లిష్టతరం చేస్తుంది. వారి కార్యకలాపాలు, నెట్‌వర్క్‌లు, సైద్ధాంతిక ప్రభావం ఒకదానితో ఒకటి ముడిపడి ఉండటం వల్ల, పాకిస్తాన్ ప్రపంచంలోనే తీవ్రవాద కార్యకలాపాలకు అత్యంత సంక్లిష్టమైన వేదికలలో ఒకటిగా మారింది.