భారత్, కెనడా మధ్య యురేనియం ఒప్పందం

* 2030 నాటికి $50 బిలియన్ల వాణిజ్య లక్ష్యం 

భారతదేశం, కెనడా సోమవారం యురేనియం, కీలకమైన ఖనిజాల సరఫరాపై కీలక ఒప్పందాలను కుదుర్చుకున్నాయి. సివిల్ న్యూక్లియర్ ఎనర్జీ రంగంలో భారత్‌కు దీర్ఘకాలికంగా యురేనియం సరఫరా చేసేందుకు కెనడా అంగీకరించింది. త్వరలో సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య ఒప్పందాన్ని ముగించాలని ప్రతిజ్ఞ చేశాయి. ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ, కెనడా ప్రధానమంత్రి మార్క్ కార్నీ 2030 నాటికి ద్వైపాక్షిక వార్షిక వాణిజ్యాన్ని $50 బిలియన్లకు తీసుకెళ్లడం సహా సంబంధాలను బలోపేతం చేయడానికి ఒక కొత్త చట్రాన్ని ఖరారు చేశారు.

సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్యంపై రెండు వైపులా సూచన నిబంధనలకు అంగీకరించాయని భారత విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపారు. వారు $2.6 బిలియన్ల యురేనియం ఒప్పందంపై కూడా అంగీకరించారు. చిన్న మాడ్యులర్ న్యూక్లియర్ రియాక్టర్లు, అధునాతన రియాక్టర్లను నిర్మించడానికి పని చేస్తారని ఇరు పక్షాలు తెలిపాయి. “పౌర అణుశక్తిలో, యురేనియం దీర్ఘకాలిక సరఫరా కోసం మేము ఒక మైలురాయి ఒప్పందాన్ని ముగించాము” అని మోదీ చెప్పారు. 

భారతదేశ అణు ఆశయాలకు మద్దతు ఇవ్వడానికి, స్వచ్ఛమైన, నమ్మకమైన బేస్ లోడ్ పవర్ కోసం పనిచేయడానికి భారత ప్రభుత్వం, కెనడాకు చెందిన కామెకో యురేనియం సరఫరా ఒప్పందంపై సంతకం చేశాయని కార్నీ వెల్లడించారు.  కెనడియన్ సిక్కు వేర్పాటువాది హత్యలో భారతదేశ ప్రమేయం ఉందని అప్పటి ప్రధాన మంత్రి జస్టిన్ ట్రూడో ఆరోపించిన తర్వాత 2023లో భారతదేశం,  కెనడా మధ్య సంబంధాలు బాగా క్షీణించాయి. ఆరోపణలను న్యూఢిల్లీ “అసంబద్ధం”గా తిరస్కరించింది. 

ఈ వివాదం మరింత తీవ్రమైంది. దౌత్యవేత్తలను బహిష్కరించడానికి, వాణిజ్య చర్చలను స్తంభింపజేయడానికి దారితీసింది.  టారిఫ్ ప్రకటనల కారణంగా రెండు దేశాలు అమెరికా నుండి దూరంగా వాణిజ్యాన్ని వైవిధ్యపరచాలని, క్లీన్ ఎనర్జీ, కీలకమైన ఖనిజాలు, వ్యవసాయ విలువ గొలుసులు వంటి రంగాలలో సహకారాన్ని మరింతగా పెంచుకోవాలని చూస్తున్నందున, కార్నీ నాలుగు రోజుల భారత పర్యటన సంబంధాలను పునరుద్ధరించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

పశ్చిమాసియాలోని అస్థిర భద్రతా పరిస్థితిపై కూడా మోదీ, కార్నీ చర్చించారు, భారతదేశం అన్ని వివాదాల పరిష్కారానికి చర్చలు, దౌత్యం ద్వారా మద్దతు ఇస్తుందని ప్రధాని మోదీ నొక్కి చెప్పారు. “పశ్చిమ ఆసియాలో ప్రస్తుత పరిస్థితి మాకు తీవ్ర ఆందోళన కలిగించే విషయం. భారతదేశం అన్ని వివాదాల పరిష్కారానికి చర్చలు మరియు దౌత్యం ద్వారా మద్దతు ఇస్తుంది. ఈ ప్రాంతంలోని అన్ని భారతీయ పౌరుల భద్రతను నిర్ధారించడానికి మేము అన్ని దేశాలతో కలిసి పని చేస్తూనే ఉంటాము” అని ప్రధాన మంత్రి తన మీడియా ప్రకటనలో తెలిపారు.

తన వ్యాఖ్యలలో, కార్నీ భారతదేశం-కెనడా ఇంధన సంబంధాల భవిష్యత్తు గురించి ప్రస్తావించారు. “ఈ రోజు, మేము ద్వైపాక్షిక ఇంధన వాణిజ్యాన్ని విస్తరించడానికి గణనీయమైన సామర్థ్యంతో వ్యూహాత్మక ఇంధన భాగస్వామ్యాన్ని ప్రారంభిస్తున్నాము. స్వచ్ఛమైన శక్తి, విద్యుత్ వాహనాలు, అధునాతన తయారీ కోసం అభివృద్ధి, ప్రాసెసింగ్, సురక్షిత సరఫరా గొలుసులను విస్తరించే కొత్త కీలకమైన ఖనిజ భాగస్వామ్యంపై మేము సంతకం చేసాము” అని ఆయన తెలిపేరు.

“మేము స్వచ్ఛమైన శక్తిలో మా సహకారాన్ని మరింతగా పెంచుకుంటున్నాము. పవన, సౌర, హైడ్రోజన్ అంతటా సహకారాన్ని విస్తరిస్తున్నాము. ఎందుకంటే కెనడా కూడా పెద్ద ప్రణాళికలను కలిగి ఉంది” అని ఆయన పేర్కొన్నారు. కార్నీ యురేనియం సరఫరా ఒప్పందాన్ని స్వచ్ఛమైన, విశ్వసనీయ శక్తికి ఉమ్మడి నిబద్ధతకు ప్రతిబింబంగా అభివర్ణించారు. 

“ఒకే గ్రహం కింద ఉన్న ఈ ఒప్పందాలన్నీ వారి రెండు దేశాలలోని కార్మికులు, వ్యాపారాలకు తరతరాలుగా అవకాశాలను అందించే, భవిష్యత్ తరాలకు గ్రహాన్ని రక్షించే కొత్త, సంపన్న సంబంధానికి నాంది” అని ఆయన చెప్పారు. కార్నీ ఆదివారం ముంబైలో రెండు రోజులు గడిపిన తర్వాత న్యూఢిల్లీలో అడుగుపెట్టారు. అక్కడ ఆయన పలువురు పరిశ్రమ నాయకులను కలిశారు.