* వార్షిక స్టేట్ ఆఫ్ ఇండియాస్ ఎన్విరాన్మెంట్ (ఎస్ఓఈ) నివేదిక
“వాతావరణ సంక్షోభం తిరిగి రాని స్థితికి చేరుకుంటోంది – గత మూడు సంవత్సరాల సగటును మనం తీసుకుంటే, ప్రపంచం మొదటిసారిగా 1.5oసి మించిపోతుంది: ఇది మనం భద్రతా రక్షణ పట్టాలను ఉల్లంఘిస్తున్నామనే సంకేతం” అని సెంటర్ ఫర్ సైన్స్ అండ్ ఎన్విరాన్మెంట్ (సిఎస్ఈ) డైరెక్టర్ జనరల్ సునీతా నరైన్ ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. పర్యావరణం, అభివృద్ధి అంశాలపై రాసే భారతదేశం నుండి ప్రసారకులు, విలేకరుల వార్షిక సమావేశం అనిల్ అగర్వాల్ డైలాగ్ 2026లో ఆమె మాట్లాడారు.
రాజస్థాన్లోని నిమ్లిలో ఉన్న అనిల్ అగర్వాల్ ఎన్విరాన్మెంట్ ట్రైనింగ్ ఇన్స్టిట్యూట్లో సిఎస్ఈ ప్రతి సంవత్సరం నిర్వహించే ఈ ప్రత్యేకమైన సమావేశంలో దేశవ్యాప్తంగా 70 మంది జర్నలిస్టులు పాల్గొంటున్నారు. సిఎస్ఈ, డౌన్ టు ఎర్త్ ల ప్రధాన ప్రచురణ, వార్షిక స్టేట్ ఆఫ్ ఇండియాస్ ఎన్విరాన్మెంట్ (ఎస్ఓఈ) నివేదికను భారత సుప్రీంకోర్టు మాజీ న్యాయమూర్తి జస్టిస్ దీపక్ గుప్తా; భారత ప్రభుత్వం కేంద్ర పర్యావరణ, అటవీ, వాతావరణ మార్పుల మంత్రిత్వ శాఖ మాజీ కార్యదర్శి అశోక్ లావాసా; స్వయంగా నరైన్ బుధవారం విడుదల చేశారు.
గ్లోబల్ టిప్పింగ్ పాయింట్స్ నివేదికను ఉటంకిస్తూ, ఉష్ణమండల వెచ్చని మహాసముద్రాలలోని పగడపు దిబ్బల వంటి పర్యావరణ వ్యవస్థలు ఇప్పుడు వాటి ఉష్ణ టిప్పింగ్ పాయింట్ను దాటుతున్నాయని – పగడపు మరణాలు తిరిగి పొందలేనివిగా మారుతున్నాయని నరైన్ తెలిపారు. అమెజాన్ రెయిన్ఫారెస్ట్ల వంటి హాట్స్పాట్లలో గ్రహం ఇప్పటికే ఇలాంటి పాయింట్ల అంచున ఉంది.
2026 ఎస్ఓఈ మరొక ఉల్లంఘన వైపు దృష్టిని ఆకర్షించింది: ‘గ్రహ సరిహద్దులు’. ఈ సరిహద్దులు “మనం మానవులు భూమికి ఎంత నష్టం చేశామో మనకు తెలియజేస్తాయి” అని డౌన్ టు ఎర్త్ మేనేజింగ్, నివేదిక ప్రధాన ఎడిటర్ రిచర్డ్ మహాపాత్ర చెప్పారు. పరిశోధకులు గుర్తించిన తొమ్మిది గ్రహ సరిహద్దులు ఉన్నాయి: వాతావరణ మార్పు, జీవగోళ సమగ్రత, భూ వ్యవస్థ మార్పు, మంచినీటి మార్పు, బయోజియోకెమికల్ ప్రవాహాల మార్పు, నవల ఎంటిటీల పరిచయం, సముద్ర ఆమ్లీకరణ, వాతావరణ ఏరోసోల్ లోడింగ్, స్ట్రాటోస్పిరిక్ ఓజోన్ క్షీణత.
ఈ తొమ్మిది గ్రహ సరిహద్దుల్లో, మానవులు ఆరింటిలో (2024 డేటా ప్రకారం) “సురక్షిత జోన్ను దాటి వెళ్లిపోయారు”. “మనం ఇప్పుడు ప్రమాద మండలంలో ఉన్నాము, అక్కడ మనం – అలాగే ప్రతి ఇతర జాతి – ఇప్పుడు ప్రమాదంలో ఉన్నాము” అని ఎస్ఓఈ నివేదిక పేర్కొంది. ఉల్లంఘించిన ఆరు సరిహద్దులు వాతావరణ మార్పు, జీవగోళ సమగ్రత, భూ వ్యవస్థ మార్పు, మంచినీటి మార్పు, జీవభూరసాయన ప్రవాహాల మార్పు, నవల అస్తిత్వాల పరిచయం.
వాస్తవానికి, ఇప్పుడు జాబితాలో ఏడవ సరిహద్దు కూడా చేరింది: సముద్ర ఆమ్లీకరణ. శిలాజ ఇంధన దహనం ద్వారా నడిచే సముద్ర ఆమ్లీకరణ పెరిగిందని ఎస్ఓఈ నివేదిక తాజా ప్లానెటరీ హెల్త్ చెక్ అధ్యయనాన్ని ఉటంకించింది: పారిశ్రామిక యుగం వచ్చినప్పటి నుండి ఉపరితల సముద్ర ఆమ్లత్వం 30-40 శాతం పెరిగింది. పెరుగుతున్న ఆమ్లత్వం కాల్షియం కార్బోనేట్ గుండ్లు లేదా అస్థిపంజరాలను నిర్మించే పగడాలు, మొలస్క్లు, ప్లాంక్టన్లను బెదిరిస్తుంది.
జీవగోళ సమగ్రత పరంగా, జాతుల విలుప్త రేటు మిలియన్ జాతుల సంవత్సరాలకు 100 కంటే ఎక్కువగా ఉంటుంది – 10 సురక్షితమైన పరిమితి కంటే చాలా ఎక్కువ. అటవీ నిర్మూలన వేగం మందగించినప్పటికీ, ప్రపంచ అటవీ విస్తీర్ణం 59 శాతానికి పడిపోయింది, ఇది 75 శాతం సురక్షితమైన కనిష్ట స్థాయి కంటే చాలా తక్కువ. మంచినీటి నిల్వలు భయంకరమైన స్థితిలో ఉన్నాయి. ప్లాస్టిక్లు, తగినంతగా పరీక్షించబడని రసాయనాలు, సింథటిక్ పదార్థాలు వంటి నవల అస్తిత్వాలు పెరుగుతున్న ముప్పుగా మిగిలిపోయాయి.
“2025 లో ప్రపంచం తెలియని కొత్త యుగంలోకి ప్రవేశించిందని స్పష్టంగా తెలుస్తుంది. వాతావరణ ప్రభావాలు ఇప్పుడు ఊహించిన దానికంటే ముందుగానే వస్తున్నాయి. ఈ అనూహ్య భవిష్యత్తు మనల్ని ఆందోళనకు గురిచేయాలి, ఎందుకంటే మనం వెనక్కి తగ్గేది ఏమీ లేదు, అలాగే రాబోయే దాని ద్వారా మనకు మార్గనిర్దేశం చేసేది ఏదీ లేదు” అని నరైన్ అంటున్నారు.
More Stories
రాష్ట్రపతి భవన్లో కొత్త విగ్రహంతో సి. రాజగోపాలాచారి
నిరసన ప్రదర్శనలతో కేరళ ఆరోగ్యమంత్రికి గాయాలు
మూడింట రెండు వంతుల జర్నలిస్టుల హత్యలు ఇజ్రాయిల్ లోనే!