2018 నుండి 2025 మధ్య జార్ఖండ్లో నమోదైన దాదాపు 450 `నిర్బంధంలో మరణాలు’ను ఉదహరిస్తూ, క్రిమినల్ చట్టం ప్రకారం ప్రతి కేసులో తప్పనిసరి న్యాయ విచారణలు జరిగాయా? లేదా? అని స్పష్టం చేస్తూ సమగ్ర అఫిడవిట్ దాఖలు చేయాలని జార్ఖండ్ హైకోర్టు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాన్ని ఆదేశించింది. 2022లో దాఖలైన ఒక ప్రజా ప్రయోజన వ్యాజ్యాన్ని విచారించిన ప్రధాన న్యాయమూర్తి ఎంఎస్ సోనక్, న్యాయమూర్తి రాజేష్ శంకర్లతో కూడిన డివిజన్ బెంచ్ ఈ ఆదేశం ఇచ్చింది.
గత వారం రాష్ట్ర హోం శాఖ సమర్పించిన డేటా ప్రకారం ఆ కాలంలో పోలీసు, జ్యుడీషియల్ కస్టడీలో దాదాపు 437 మరణాలు సంభవించాయి. అన్ని కేసుల్లో జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ విచారణలు జరిగాయా లేదా అనేది స్పష్టంగా పేర్కొనలేదని పేర్కొంది. ఒక వ్యక్తి మరణించినా లేదా అదృశ్యమైనా, లేదా అత్యాచారం జరిగినా, పోలీసు లేదా కోర్టు అధికారం కలిగిన కస్టడీలో ఉన్నప్పుడు, సాధారణ పోలీసు దర్యాప్తుతో పాటు, జ్యుడీషియల్ మేజిస్ట్రేట్ విచారణ “నిర్వహించాలి” అని ఆదేశించే సీఆర్పీసీలోని సెక్షన్ 176(1-ఏ)ని కోర్టు ప్రస్తావించింది.
బిఎన్ఎస్ఎస్ లోని సెక్షన్ 196 కింద ఉన్న నిబంధనలను కూడా ధర్మాసనం పరిగణనలోకి తీసుకుంది. ఇది ఇలాంటి రక్షణలను కలిగి ఉంది. 2018 నుండి 2022 మధ్య 160 కి పైగా కస్టోడియల్ మరణాలను చూపించిన రాష్ట్ర శాసనసభలో లేవనెత్తిన ప్రశ్నకు సమాధానాలను జతచేసిన తర్వాత 2022 లో ఈ పిల్ దాఖలు అయింది. దీని తర్వాత, 2025 వరకు నవీకరించిన, పూర్తి డేటాను అందించాలని కోర్టు రాష్ట్రాన్ని హైకోర్టు ఆదేశించింది.
ఎన్ని కేసులలో న్యాయ విచారణలు జరిగాయో, అటువంటి విచారణలు జరగని వివరాలను వెల్లడించాలని కోర్టు హోం కార్యదర్శిని కోరింది. 2023 నుండి 2025 మధ్య నివేదించబడిన మరణాలకు బిఎన్ఎస్ఎస్ నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉన్నారో అఫిడవిట్లో స్పష్టం చేయాలని కూడా ఆదేశించింది. మరణానికి గల స్వభావం, కారణాన్ని, జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్ (ఎన్ హెచ్ ఆర్ సి) మార్గదర్శకాలకు అనుగుణంగా ఉన్నాయో లేదో నిర్ధారించాలని కోర్టు కోరింది.
“ఇదంతా అవసరం ఎందుకంటే దాఖలు చేసిన అఫిడవిట్ లేదా అఫిడవిట్ తో పాటు ఉన్న చార్ట్ మరణానికి కారణాన్ని పోలీసు అధికారులే స్వయంగా నిర్ణయించారా లేదా చట్టం ప్రకారం ఏదైనా న్యాయ విచారణ ఫలితమా అనేది స్పష్టంగా లేదు. ఇంకా, మరణాల సంఖ్యను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, చట్టవిరుద్ధమైన నేరాలను తోసిపుచ్చడానికి చట్టం ప్రకారం అందించిన రక్షణలు సక్రమంగా పాటించబడ్డాయా లేదా అనేది చూడటం చాలా ముఖ్యం” అని కోర్టు పేర్కొంది.
పిటిషనర్ తరపున హాజరైన న్యాయవాది ఎండీ. షాదాబ్ అన్సారీ కోర్టుకు మాట్లాడుతూ, స్పష్టమైన చట్టబద్ధమైన ఆదేశం ఉన్నప్పటికీ, జార్ఖండ్లో ఈ నిబంధన చాలా సంవత్సరాలుగా సరిగ్గా అమలు కాలేదని పేర్కొన్నారు. “విస్తృతమైన డేటాను సమర్పించినప్పుడు, ఈ సంఖ్య చాలా ఎక్కువగా ఉందని, జార్ఖండ్ అంతటా పోలీసు, జ్యుడీషియల్ కస్టడీలో 450 మరణాలకు దగ్గరగా ఉందని తేలింది” అని ఆయన తెలిపారు.
More Stories
పంజాబ్ లో ఆప్ `విద్యా విప్లవం’… ఎమ్యెల్యేల పిల్లలు ప్రైవేట్ బడుల్లోనే
ఇరాన్పై దాడిని ఖండించిన పోప్ లియో
తైవాన్ వద్ద భారీగా చైనా యుద్ధ విమానాలు, నౌకల మోహరింపు