సైనిక చర్య అంటూ ట్రంప్ బెదిరింపులేనా?
వెనిజులా అధినేత నికోలస్ మదురోను తమ అదుపులోకి తీసుకోవడంతో ఉత్సాహంగా ఉన్న అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ మతాధికారుల పట్ల అతిపెద్ద అసమ్మతి తరంగాన్ని ఎదుర్కొంటున్నందున ఇరాన్పై సైనిక చర్య తీసుకుంటామని బెదిరిస్తున్నారు. పదేపదే హెచ్చరికలు వాషింగ్టన్లో ఒక సుపరిచితమైన ప్రశ్నను తిరిగి ప్రారంభించింది.
ముఖ్యంగా ఈ ప్రాంతంలో గత అమెరికన్ చర్యలు విజయవంతం కాలేదనే వాస్తవాన్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, ఇరాన్లో యుఎస్ జోక్యం ఎలా ఉంటుంది? అధ్యక్షుడి యుద్ధోన్మాద వాక్చాతుర్యం ఉన్నప్పటికీ, పెంటగాన్ ఈ ప్రాంతం వైపు ఎటువంటి విమాన వాహక నౌకలను సమీకరించలేదు. తమ దేశంపై అమెరికా దాడి చేస్తే ప్రతీకారం తప్పదని ఇరాన్ హెచ్చరించడంతో వాషింగ్టన్ ఓ అడుగు వెనక్కి వేసింది.
అమెరికా మధ్యప్రాచ్యంలోని వైమానిక స్థావరాల నుంచి కొంతమంది సిబ్బందిని ఉపసంహఉపసంహరించుకున్నట్లు బుధవారం అమెరికా అధికారవర్గాలు ధ్రువీకరించాయి. ఇరాన్ అంతర్గత వ్యవహారాల్లో అమెరికా సైనిక జోక్యం జరిగే అవకాశం ఉందని యూరోపియన్ అధికారులు తెలిపారు. రాబోయే 24 గంటల్లో దీనిపై ట్రంప్ నిర్ణయం తీసుకుంటారని ఓ ఇజ్రాయిల్ అధికారి తెలిపారు. అయితే దాని పరిధి, సమయాన్ని స్పష్టంగా చెప్పలేదు.
గత సంవత్సరం ఇజ్రాయెల్తో జరిగిన 12 రోజుల యుద్ధంలో ఇరాన్ వైమానిక దాడుల నుండి ఇంకా విలవిలలాడుతున్న అమెరికా గల్ఫ్ మిత్రదేశాలు కూడా ఇరాన్పై యుఎస్ దాడి జరిపేందుకు పెద్దగా ఆసక్తి చూపలేదు లేదా అస్సలు ఇష్టపడలేదు. ఇరాన్పై ఇజ్రాయిల్ ద్వారా అమెరికా నేరుగా బాంబుదాడులకు పాల్పడినప్పుడు ఇరాన్ సమర్థవంతంగా తిప్పికొట్టి, అమెరికాకు వెన్నులో వణుకు పుట్టించింది. దీనితో అప్పుడు తాత్కాలికంగా వెనక్కి తగ్గిన అమెరికా, ఇప్పుడు ఆ దేశంలో అంతర్యుద్ధం ద్వారా రాజకీయ అస్థిరత సృష్టించాలని ప్రయత్నిస్తోంది.
ఇరాన్లో రెండు వారాల క్రితం ఆ దేశ ఆర్థిక పరిస్థితులకు వ్యతిరేకంగా ప్రదర్శనలుగా ప్రారంభమయ్యాయి. ఈ అశాంతిని ఇటీవలి రోజుల్లో వేగంగా తీవ్రతరం చేసి, ఇరాన్లో మతాధికారుల పాలనను స్థాపించిన 1979 ఇస్లామిక్ విప్లవం తర్వాత అత్యంత హింసాత్మకమైనదంటూ ఆదేశంపై పాశ్చాత్య దేశాలు ప్రచారం చేస్తున్నాయి. ఈ నిరసనల్లో 2,600 మందికి పైగా మరణించారని ఒక హక్కుల సంస్థ పేర్కొన్నట్టు వార్తల్ని విస్తృతం చేశారు. పైగా, ఇరాన్ ఇంతటి విధ్వంసాన్ని ఎప్పుడూ ఎదుర్కోలేదని ఆ దేశ సాయుధ దళాల చీఫ్ ఆఫ్ స్టాఫ్ అబ్దుల్రహీం మౌసావి బుధవారం తెలిపారు. పాశ్యాత్య దేశాల ప్రచారాన్ని విదేశీ శత్రువులని పేర్కొన్నారు.
ఏదైనా యుఎస్ సైనిక దాడి సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖమేనీ, ఇరాన్ ప్రభుత్వానికి దేశీయ మద్దతును సమీకరించడానికి, అంతర్గత నిరసనలను చట్టవిరుద్ధం చేయడానికి, బాహ్య ముప్పుకు వ్యతిరేకంగా ప్రాంతీయ పొత్తులను బలోపేతం చేయడానికి సహాయపడుతుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ఇరాన్ పాలనపై సైనిక జోక్యం గురించి ట్రంప్ హెచ్చరిస్తున్నప్పటికీ ఈ ప్రాంతంలో ఎటువంటి సైనిక ముందస్తు ప్రతిపాదన జరగలేదు. వాస్తవానికి, గత కొన్ని నెలలుగా తగ్గుదల ఉందని బ్రిటిష్ ప్రచురణ ది గార్డియన్ నివేదించింది. సైనిక ఎంపికలను మరింత తగ్గించింది.
విమాన వాహక నౌకలను మోహరించలేదు
వేసవిలో యుఎస్ఎస్ జెరాల్డ్ ఆర్ ఫోర్డ్ను కరేబియన్కు పంపిన తర్వాత, శరదృతువులో యుఎస్ఎస్ నిమిట్జ్ను యుఎస్ వెస్ట్ కోస్ట్లోని ఓడరేవుకు తరలించిన తర్వాత, అక్టోబర్ నుండి యుఎస్ మధ్యప్రాచ్యంలో విమాన వాహక నౌకలను మోహరించలేదు. దీని అర్థం ఇరానియన్ లక్ష్యాలపై, బహుశా సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖమేనీపై ఏదైనా వైమానిక లేదా క్షిపణి దాడులు బహుశా మధ్యప్రాచ్యంలోని యుఎస్, మిత్రదేశాల వైమానిక స్థావరాల నుండి రావాలి లేదా పాల్గొనవలసి ఉంటుంది.
అలాంటప్పుడు, ఖతార్, బహ్రెయిన్, ఇరాక్, యుఎఈ, ఒమన్, సౌదీ అరేబియా (బహుశా సైప్రస్లోని యుకె కు చెందిన అక్రోటిరి స్థావరం కూడా) వంటి దేశాలలో స్థావరాలను ఉపయోగించడానికి అమెరికా అనుమతి అడగవలసి ఉంటుంది. వాటిని, వారి ఆతిథ్య దేశాలను ప్రతీకారం నుండి రక్షించవలసి ఉంటుంది. రెండవ ప్రత్యామ్నాయం జూన్లో ఇరానియన్ భూగర్భ అణు కేంద్రమైన ఫోర్డోపై జరిపిన లాంగ్-రేంజ్ బి-2 బాంబు దాడి లాంటి దాడి కావచ్చు.
కానీ పట్టణ, అధిక జనాభా కలిగిన ప్రదేశంపై అలాంటి దాడి ప్రమాదకరమైన అతిశయోక్తిగా మారవచ్చు. అమెరికా మధ్యప్రాచ్యంలో తన ఆస్తులను ఉపయోగించకపోయినా, దేశంపై దాడి జరిగితే దాని స్థావరాలు, నౌకలపై దాడి చేస్తామని ఇరాన్ నాయకులు బెదిరించారు.
ఇజ్రాయెల్తో జరిగిన 12 రోజుల యుద్ధంలో ఇరాన్ సైనిక సామర్థ్యాలు బాగా క్షీణించినప్పటికీ, టెహ్రాన్ పరిమిత క్షిపణి సామర్థ్యాన్ని నిలుపుకున్నట్లు సమాచారం. ఇరాన్ కీలక ప్రయోగ ప్రదేశాలు పర్వతాలలోనే ఉన్నాయి. టెహ్రాన్ వాటిని పునర్నిర్మిస్తోంది. ది గార్డియన్ నివేదిక ప్రకారం, ఇరాన్ వద్ద దాదాపు 2,000 భారీ బాలిస్టిక్ క్షిపణులు ఉన్నాయి. వీటిని ప్రయోగిస్తే, యుఎస్, ఇజ్రాయెల్ వైమానిక రక్షణలను తప్పించుకునే సామర్థ్యం ఉంది.
బాంబు వేయాలా వద్దా?
అమెరికా ఎదుర్కొంటున్న మరో సమస్య ఏమిటంటే, సమ్మె కోసం లక్ష్యాలను గుర్తించడం. ఇరాన్ పాలన ఉపయోగించే సైనిక, పౌర ప్రదేశాలను గుర్తించడం కష్టం కాకపోయినా, నిరసనలు, ప్రదర్శనకారులపై ప్రభుత్వ రక్తపాత అణిచివేత దేశవ్యాప్తంగా జరుగుతున్నాయి. ప్రదేశాలను గుర్తించినప్పటికీ, లక్ష్యం ఖచ్చితత్వాన్ని నిర్ధారించడం ఎల్లప్పుడూ ఒక సవాలు కాగలదు. పట్టణ ప్రాంతాలలో పౌరుల ప్రాణనష్టం స్పష్టమైన ప్రమాదం.
ఖతార్లోని అతిపెద్ద యూఎస్ స్థావరం అయిన అల్ ఉదీద్ వైమానిక స్థావరం నుంచి ఉపసంహరణలు జరుగుతున్నాయని ఖతార్ దేశం కూడా తెలిపింది. గతేడాది ఇరాన్ క్షిపణి దాడికి కొన్ని గంటల ముందు జరిగినట్టుగా పెద్ద సంఖ్యలో సైనికులను సాకర్ స్టేడియం, షాపింగ్ మాల్కు బస్సుల్లో తరలించినట్లు తక్షణ సంకేతాలు లేనప్పటికీ, కొంతమంది సిబ్బందిని స్థావరం నుంచి బయటకు వెళ్లమని చెప్పినట్టు ముగ్గురు దౌత్యవేత్తలు తెలిపారు.
యూఎస్ ఇరాన్ను లక్ష్యంగా చేసుకుంటే, సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ నుంచి టర్కీ వరకు ప్రాంతీయ దేశాల్లోని అమెరికా స్థావరాలపై దాడి చేస్తామని టెహ్రాన్ స్పష్టంగా తేల్చిచెప్పింది. ఈ నేపథ్యంలోనే ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అబ్బాస్ అరఖ్చి అమెరికా ప్రత్యేక రాయబారి స్టీవ్ విట్కాఫ్ మధ్య ప్రత్యక్ష సంబంధాలను నిలిపివేశారు.
ఇరాన్ ఆటుపోట్లను తిప్పికొట్టగలదు
ఇంకా, 1953 అమెరికా కుట్ర నుండి అమెరికా జోక్యం సుదీర్ఘ చరిత్రను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే, ఇరాన్ పాలన తన మద్దతులో మిగిలి ఉన్న దాని కోసం ఏదైనా అమెరికా దాడులను సులభంగా ఉపయోగించుకోగలదని నిపుణులు విశ్వసిస్తున్నారు. ఖమేనీ పాలన ప్రస్తుతానికి సాధారణ ప్రజలలో ప్రజాదరణ పొందకపోవచ్చు. కానీ జూన్లో ఇజ్రాయెల్ చేసిన నిరంతర దాడి నుండి ఇప్పటికే బయటపడిన ప్రభుత్వం బలహీనంగా కనిపించడం లేదు.
“ఇరాన్లో స్పష్టంగా ఒక సమన్వయ ప్రభుత్వం, సైనిక, భద్రతా సేవ ఉంది” అని రాయల్ యునైటెడ్ సర్వీసెస్ ఇన్స్టిట్యూట్ థింక్ ట్యాంక్లో సీనియర్ అసోసియేట్ రోక్సేన్ ఫర్మాన్ఫార్మియాన్ ది గార్డియన్తో చెప్పారు. “ప్రభుత్వం తనకు ఎటువంటి రెడ్ లైన్లు లేవని చూపుతోంది: అది తన సరిహద్దులను, వీధులను భద్రపరచబోతోంది. అసాధారణ సంఖ్యలో బాడీ బ్యాగులు అలా చేయాలనే దాని దృఢ నిశ్చయాన్ని వెల్లడిస్తున్నాయి” అని ఆమె జోడించారు.
ఖమేనీపై ప్రత్యక్ష దాడిని కూడా అమెరికా పరిగణించవచ్చు. కానీ మరొక దేశ నాయకుడిని చంపడం వల్ల అనేక చట్టపరమైన ఆందోళనలు తలెత్తుతాయి. నిరంతర సైనిక ప్రతిస్పందనను ఆహ్వానిస్తాయి. అలాగే, ఇది పాలన మార్పుకు దారితీసే అవకాశం లేదు, ఎందుకంటే ఇరాన్ నాయకుడు తన స్థానంలో ముగ్గురు సీనియర్ మతాధికారులను షార్ట్లిస్ట్లో ఉంచారు.
More Stories
ఎన్టీవీ జర్నలిస్టుల రిమాండ్ తిరస్కరించిన మెజిస్ట్రేట్
డెన్మార్క్తోనే కొనసాగుతాం.. గ్రీన్లాండ్ ప్రధాని స్పష్టం
ఉత్తరాది మహిళలపై డీఎంకే ఎంపీ మారన్ వాఖ్యల దుమారం